---
title: "Eşitlik ilkesi nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/esitlik-ilkesi"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Eşitlik ilkesi

**Kısaca:** Eşitlik ilkesi, 4 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- TMK m.650 · payların oluşturulması: Payların değer bakımından mümkün olduğunca eşit oluşturulması ilkesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-650)
- TBK m.623 · kazanç ve zarara katılma: Sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa her ortağın kazanç ve zarardaki payının, katılım payının değeri ve niteliğinden bağımsız olarak eşit sayılmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-623)
- HUAK m.3 · iradi olma ve eşitlik: Taraflara arabuluculuğa başvuru aşamasında ve sürecin tamamında eşit hakların tanınmasını ifade eder. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6325-sayili-hukuk-uyusmazliklarinda-arabuluculuk-kanunu/madde-3)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Medeni Kanunu
- TMK m.8 – I. Hak ehliyeti (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-8): Bütün insanların hukuk düzeninin sınırları içinde haklara ve borçlara ehil olmada eşit olması ilkesidir. Eşitlik, kanunun getirdiği sınırlamalar içinde geçerlidir.
- TMK m.650 – II. Payların oluşturulması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-650): Payların değer bakımından mümkün olduğunca eşit oluşturulması ilkesidir. Hâkim bu ilkeden haklı sebeple sapabilir.

### Türk Borçlar Kanunu
- TBK m.623 – 2. Kazanç ve zarara katılma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-623): Sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa her ortağın kazanç ve zarardaki payının, katılım payının değeri ve niteliğinden bağımsız olarak eşit sayılmasıdır. Ortağın sermaye miktarı veya emeği bu paylaşımı değiştirmez.

### Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu
- HUAK m.3 – İradi olma ve eşitlik (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6325-sayili-hukuk-uyusmazliklarinda-arabuluculuk-kanunu/madde-3): Taraflara arabuluculuğa başvuru aşamasında ve sürecin tamamında eşit hakların tanınmasını ifade eder. Arabulucunun da bu eşitliği gözetmesi gerekir.

### Bilgi Edinme Hakkı Kanunu
- Bilgi Edinme Hakkı Kanunu m.1 – Amaç (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4982-sayili-bilgi-edinme-hakki-kanunu/madde-1): Bilgi edinme hakkının kullanımında başvuranlar arasında ayrım yapılmamasını ifade eder. Amaç maddesinde, hakkın kullanılmasını yönlendiren ilkelerden biri olarak yer alır.

## Karıştırılan kavramlar

- **Mirasçıların kişisel durumu / Eşitlik ilkesi** (TMK m.650): Hâkim, mirasçıların kişisel durumlarını dikkate alarak eşitlikten haklı sebeple sapabilir. Eşitlik ilkesi, payların değer bakımından mümkün olduğunca eşit olmasını öngörür. Haklı bir sebep yoksa eşitlikten sapılan paylaşma karara itiraz konusu olabilir.
- **Kadın-erkek eşitliği / Genel eşitlik ilkesi** (Anayasa m.10): İkinci fıkra kadın ve erkeğin eşit haklara sahip olduğunu ve devletin bu eşitliği yaşama geçirme yükümlülüğünü belirtir. Birinci fıkra herkesin eşitliğini genel olarak düzenler. Kadın-erkek eşitliği yönünden devlete pozitif bir yükümlülük yüklenir; kadınlara yönelik tedbirler bu yükümlülüğün gereği sayılır.
- **Eşitlik ilkesi / ayrıcalık tanıyan uygulama** (TMK m.68): Tüzükte ve fiilen tüm üyelere aynı hak ve yükümlülüklerin tanındığı durum. Bazı üyelere, sayılan farklara dayanarak fiilen üstünlük tanındığı durum; bu uygulama tüzükte açıkça yazılı olmasa da ihlal oluşturur. İkinci durumda üyeler madde uyarınca eşitlik talebinde bulunabilir ve uygulamanın durdurulması istenebilir.

## İlgili konular

- Adi ortaklık sözleşmesi, ortaklar arasındaki ilişki, kazanç ve zarar (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/adi-ortaklik-sozlesmesi-ortaklar-arasindaki-iliski-kazanc-ve-zarar
- Genel olarak ve fiil ehliyeti (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/genel-olarak-ve-fiil-ehliyeti
- Paylaşmanın nasıl yapılacağı ve paylaşma kuralları (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/paylasmanin-nasil-yapilacagi-ve-paylasma-kurallari
- Amaç, kapsam ve tanımlar, arabuluculuğa ilişkin temel ilkeler (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/amac-kapsam-ve-tanimlar-arabuluculuga-iliskin-temel-ilkeler

## İlgili terimler

[Açıklık ilkesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aciklik-ilkesi) · [Bilgi edinme hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bilgi-edinme-hakki) · [Emek ortağı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/emek-ortagi) · [Hak ehliyeti](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hak-ehliyeti) · [Dava şartı arabuluculuk](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/dava-sarti-arabuluculuk) · [Katılım payı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/katilim-payi) · [Fiil Ehliyeti](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/fiil-ehliyeti)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.