--- title: "Etkin pişmanlık nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/etkin-pismanlik" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Etkin pişmanlık **Kısaca:** Etkin pişmanlık, 9 kanunda 24 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TCK m.36 · gönüllü vazgeçme: Suç bütün unsurlarıyla tamamlandıktan sonra, failin zararı gidermesi ya da suçun sonucunu ortadan kaldırması hâlidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-36) - CMK m.171 · kamu davasını açmada takdir yetkisi: Suçun işlenmesinden sonra failin belirli davranışlarla suçun sonucunu ortadan kaldırmasının ya da ihbarda bulunmasının, kanunda öngörülen hallerde cezanın kalkmasını sağlayan şahsi sebeptir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-171) - 1211 s. K. m.68 · ceza hükümleri: Zimmet suçunda, failin malı aynen iade etmesi ya da zararı tamamen tazmin etmesi durumunda ceza indirimi sağlayan düzenlemedir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1211-sayili-turkiye-cumhuriyet-merkez-bankasi-kanunu/madde-68) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ceza Kanunu - TCK m.36 – Gönüllü vazgeçme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-36): Suç bütün unsurlarıyla tamamlandıktan sonra, failin zararı gidermesi ya da suçun sonucunu ortadan kaldırması hâlidir. Gönüllü vazgeçmeden ayrı bir kurumdur ve madde kapsamına girmez. - TCK m.93 – Etkin pişmanlık (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-93): Suç tamamlandıktan sonra, failin pişmanlık göstererek suçluların yakalanmasına veya suçun etkilerinin giderilmesine katkı sağlamasına bağlanan, cezayı kaldıran veya azaltan şahsi cezasızlık sebebidir. Bu madde kapsamındaki etkin pişmanlık yalnız organ veya doku satan kişi bakımından geçerlidir. - TCK m.110 – Etkin pişmanlık (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-110): Suç tamamlandıktan sonra, failin mağdurun zararını ortadan kaldırması veya mağdurun güvenliğini sağlaması karşılığında cezasında indirim yapılmasını öngören, cezayı kaldıran veya azaltan şahsi sebeptir. Suç öncesi vazgeçme ile karıştırılmamalıdır. - TCK m.152 – Mala zarar vermenin nitelikli halleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-152): Failin, suç tamamlandıktan sonra ve kovuşturma başlamadan önce mağdurun zararını aynen geri vererek veya tazmin ederek tamamen gidermesi hâlinde cezada indirim sağlayan kurumdur. Bu madde içinde düzenlenmiş olmakla birlikte, mala zarar verme suçunda uygulanması 168. maddeye göre yapılır. - TCK m.168 – Etkin pişmanlık (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-168#f3): Suç tamamlandıktan sonra failin, azmettirenin veya yardım edenin pişmanlık göstererek mağdurun zararını aynen geri verme ya da tazmin yoluyla gidermesi halinde cezada indirim yapılmasını sağlayan şahsi sebeptir. Suçun tamamlanmasını önleyen gönüllü vazgeçmeyle karıştırılmamalıdır. - TCK m.192 – Etkin pişmanlık (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-192): Suç tamamlandıktan sonra, failin pişmanlık göstererek suçun etkilerini azaltması veya suçu ortaya çıkarmasına yardım etmesi karşılığında, kanunda belirtilen hâllerde cezanın kaldırılması ya da indirilmesini sağlayan şahsi cezasızlık veya indirim sebebidir. - TCK m.201 – Etkin pişmanlık (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-201): Suçun tamamlanmasından sonra failin, suçun zararlı sonuçlarını ortadan kaldırmak amacıyla suç ortaklarını ve ilgili yerleri makamlara bildirmesi halinde, kanunun öngördüğü özel hallerde cezaya hükmolunmamasını sağlayan şahsi cezasızlık sebebidir. Madde metni cezaya hükmolunmamasını öngördüğü için bu hâlde ceza verilmez. - TCK m.221 – Etkin pişmanlık (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-221#f5): Failin suç tamamlandıktan sonra ya da örgüt suçunda örgütün faaliyetine ilişkin koşullar gerçekleştikten sonra gösterdiği pişmanlık ve buna bağlı yardım davranışıdır. Kanun bu halde cezasız kalma veya indirim öngörür; ceza kaldırıcı ya da azaltıcı şahsi sebep niteliğindedir. - TCK m.245 – Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-245#f5): Failin suçun sonucunu ortadan kaldırmaya veya zararı gidermeye yönelik davranışı üzerine cezada indirim ya da cezasızlık sağlayan hükümdür. Beşinci fıkra ile yalnızca birinci fıkra kapsamındaki fiiller bakımından, malvarlığına karşı suçların etkin pişmanlık hükümleri üzerinden uygulanır. - TCK m.248 – Etkin pişmanlık (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-248): Suç tamamlandıktan sonra, failin pişmanlık göstererek zararı aynen geri verme veya tazmin yoluyla giderdiği hallerde, kanunda öngörülen belirli suçlar bakımından cezada indirim yapılmasını gerektiren şahsi sebeptir. Bu madde bakımından etkin pişmanlık yalnızca zimmet suçuna ilişkindir ve cezayı tamamen kaldırmaz, indirim sağlar. - TCK m.254 – Etkin pişmanlık (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-254): Suç tamamlandıktan sonra failin pişmanlık göstererek suçun sonuçlarını ortadan kaldırmasına ya da makamlara haber vermesine bağlanan, cezayı ortadan kaldıran şahsi sebeptir. Bu maddede yalnızca rüşvet suçu bakımından öngörülmüştür. - TCK m.269 – Etkin pişmanlık (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-269#f4-a): Failin suç sonrasında pişmanlık göstererek suçun etkilerini gidermesi karşılığında cezada indirim yapılmasını sağlayan şahsi cezasızlık ya da indirim sebebidir. Bu maddede indirim oranları fıkra ve aşamaya göre ayrıca belirlenmiştir. - TCK m.282 – Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-282): Kovuşturma başlamadan önce suç konusu değerlerin ele geçirilmesini sağlayan ya da yetkili makamlara haber vererek ele geçirilmesini kolaylaştıran kişinin cezalandırılmamasını sağlayan cezayı kaldıran şahsi sebeptir. - TCK m.289 – Muhafaza görevini kötüye kullanma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-289): Birinci fıkradaki suçun konusu eşyanın kovuşturma başlamadan önce geri verilmesi veya mümkün değilse bedelinin ödenmesi halinde tanınan cezada indirimdir. İkinci fıkrada düzenlenmiştir. - TCK m.293 – Etkin pişmanlık (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-293#f1): Suç tamamlandıktan sonra, failin pişmanlık göstererek kendiliğinden teslim olmasına bağlanan, cezayı azaltan şahsi sebeptir. Cezayı kaldıran ya da indirim yapılmasını gerektiren bir şahsi sebep olarak düzenlenmiştir ve yalnızca kanunda sayılan suçlarda uygulanır. - TCK m.294 – Kaçmaya imkan sağlama (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-294): Madde gerekçesinde, gözaltına alınan, tutuklu veya hükümlünün teslim olmasının kendiliğinden gerçekleşmesi gerektiği belirtilir. Madde metninde bu ad geçmez; ancak gerekçe teslim olgusunun serbest iradeye dayanmasını arar. ### Ceza Muhakemesi Kanunu - CMK m.171 – Kamu davasını açmada takdir yetkisi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-171#f1): Suçun işlenmesinden sonra failin belirli davranışlarla suçun sonucunu ortadan kaldırmasının ya da ihbarda bulunmasının, kanunda öngörülen hallerde cezanın kalkmasını sağlayan şahsi sebeptir. Bu sebebin varlığı, 171/1 kapsamında kovuşturmaya yer olmadığı kararı için yeterli değildir; koşulların gerçekleşmiş olması gerekir. ### Vergi Usul Kanunu - VUK geç. m.34 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/gecici-madde-34#f1): Hüküm verilmiş ve dosyası infaz aşamasında olan kişinin, 359. maddedeki fiillerle tespit edilen verginin tamamını ve kesilen cezanın yarısını Hazineye ödemesi halinde 359. maddedeki soruşturma evresi etkin pişmanlık düzenlemesinden yararlanmasını ifade eder. Ödeme, maddede belirtilen bir yıllık süre içinde yapılmalıdır. ### Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu - Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu m.68 – Ceza hükümleri: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1211-sayili-turkiye-cumhuriyet-merkez-bankasi-kanunu/madde-68): Zimmet suçunda, failin malı aynen iade etmesi ya da zararı tamamen tazmin etmesi durumunda ceza indirimi sağlayan düzenlemedir. İndirim oranı, iadenin soruşturma, kovuşturma öncesi veya hükümden önce yapılmasına göre değişir. ### Adli Sicil Kanunu - Adli Sicil Kanunu m.6 – Diğer bilgilerin kaydı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5352-sayili-adli-sicil-kanunu/madde-6#f2): Karşılıksız yararlanma suçunda failin, suçun tamamlanmasından sonra ve suç hakkında resmi bir işlem başlamadan önce ya da sonra gösterdiği pişmanlığın sonucu olarak uygulanan ve madde metninde ayrıca kayda bağlanan hal. Bu halde verilen kararlar genel kayıttan ayrı bir sistemde tutulur. ### Denetimli Serbestlik Hizmetleri Kanunu - Denetimli Serbestlik Hizmetleri Kanunu m.14 – Kovuşturma evresinden sonraki görevler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5402-sayili-denetimli-serbestlik-hizmetleri-kanunu/madde-14#f1-ii): TCK kapsamında suçun işlenmesinden sonra failin belirli davranışlarda bulunmasıyla cezanın indirilmesi ya da hakkında güvenlik tedbirine hükmedilmesi hâlidir. Madde 14/1-ı yalnız bu hâlde verilen güvenlik tedbirlerinin uygulanmasını düzenler. ### Çek Kanunu - Çek Kanunu m.6 – Etkin pişmanlık ve çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağının kaldırılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5941-sayili-cek-kanunu/madde-6): Karşılıksız çek bedelinin, üzerinde yazılı düzenleme tarihine göre kanuni ibraz tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanuna göre ticari işlerde temerrüt faizi ile birlikte tamamen ödenmesi halinde, kovuşturmanın durdurulmasını veya hükmün ortadan kaldırılmasını sağlayan özel düzenlemedir. Ödemenin kısmi olması bu sonucu doğurmaz. ### Sermaye Piyasası Kanunu - Sermaye Piyasası Kanunu m.107 – Piyasa dolandırıcılığı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6362-sayili-sermaye-piyasasi-kanunu/madde-107): Suçun işlenmesinden sonra failin pişmanlık göstererek belirli bir parayı Hazineye ödemesi ve bunun karşılığında ceza indirimi ya da ceza yokluğu elde etmesidir. Yalnız üçüncü fıkrada birinci fıkradaki suç için öngörülmüştür. ## Karıştırılan kavramlar - **Zimmette etkin pişmanlık: soruşturma öncesi / kovuşturma öncesi / hükümden önce** (1211 s. K. m.68): Soruşturma başlamadan önce iade veya tam tazmin yapılırsa aşamalara göre ceza indirimi uygulanır. Kovuşturma başlamadan önce gönüllü iade veya tam tazmin yapılırsa, bu daha sonra gerçekleşirse ayrı bir oranda indirim yapılır. Soruşturma öncesi iade veya tazminde ceza üçte ikisi indirilir; kovuşturma öncesi gönüllü iade veya tazminde yarısı indirilir; hükümden önce gerçekleşirse üçte biri indirilir. - **Zimmet ceza indirimi: etkin pişmanlık / değerin azlığı** (1211 s. K. m.68): Etkin pişmanlık, failin zararı giderme davranışına bağlanır. Değerin azlığı, zimmet konusunun değerinin düşük olmasına bağlanan ayrı bir indirim nedenidir. Değerin azlığında verilecek ceza üçte birden yarıya kadar indirilir; bu indirim etkin pişmanlık indirimleriyle ayrı bir neden olarak düzenlenmiştir. - **Gönüllü vazgeçme / etkin pişmanlık** (TCK m.36): Suç bütün unsurlarıyla tamamlanmadan önce, teşebbüs aşamasında yapılan vazgeçme gönüllü vazgeçmedir. Suç bütün unsurlarıyla tamamlandıktan sonra çalınan eşyanın geri verilmesi veya kaçırılanın serbest bırakılması etkin pişmanlıktır. Gönüllü vazgeçmede teşebbüsten ceza verilmez; etkin pişmanlık ise madde kapsamında değildir ve ayrı özel hükümlere bağlıdır. - **Etkin pişmanlık / gönüllü vazgeçme** (TCK m.110): Etkin pişmanlıkta suç tamamlanmıştır ve fail mağduru serbest bırakarak neticeyi sonradan ortadan kaldırmaya çalışır. Gönüllü vazgeçmede icra hareketleri henüz devam etmekte iken fail bunları kendiliğinden sona erdirir (m.36). Etkin pişmanlıkta cezada indirim (üçte ikiye kadar) uygulanır; gönüllü vazgeçmede ise failin hiç cezalandırılmaması veya yalnız hazırlıktaki fiilden sorumlu tutulması söz konusudur. - **Kovuşturma öncesi tam tazmin / hükümden önce etkin pişmanlık** (TCK m.248): Kovuşturma başlamadan önce gerçekleşen gönüllü tam iade veya tazmin, verilecek cezanın yarısını indirir. Kovuşturma başladıktan sonra, ancak hükümden önce gerçekleşen etkin pişmanlık fıkra 2'nin ikinci cümlesi kapsamındadır. İkinci hâlde indirim oranı üçte birdir. Bu oran, kovuşturma başlamadan önceki yarı oranından düşüktür. - **Hükümden önce / mahkûmiyetten sonra / infaza başlanmasından sonra etkin pişmanlık (3. fıkra)** (TCK m.269): (3/a) Mağdur hakkında hükümden önce gerçekleşen etkin pişmanlık. (3/b ve 3/c) Mağdurun mahkûmiyetinden sonra ya da hükmolunan cezanın infazına başlandıktan sonra gerçekleşen etkin pişmanlık. Hükümden önce üçte iki, mahkûmiyetten sonra yarı, infaza başlanmışsa üçte bir oranında indirim yapılabilir; bu indirimler fakültatiftir (indirilebilir). ## İlgili konular - Muhafaza görevini kötüye kullanma (Ceza Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-ozel-hukumler/muhafaza-gorevini-kotuye-kullanma - Zimmet ve etkin pişmanlık (Ceza Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-ozel-hukumler/zimmet-ve-etkin-pismanlik - Hayata karşı suçlar ve vücut dokunulmazlığına karşı suçlar (Ceza Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-ozel-hukumler/hayata-karsi-suclar-ve-vucut-dokunulmazligina-karsi-suclar - Hileli iflâs ve taksirli iflas (Ceza Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-ozel-hukumler/hileli-iflas-ve-taksirli-iflas - İftira, başkasına ait kimlik veya kimlik bilgilerinin kullanılması (Ceza Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-ozel-hukumler/iftira-baskasina-ait-kimlik-veya-kimlik-bilgilerinin-kullanilmasi - Kamu barışına karşı suçlar (Ceza Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-ozel-hukumler/kamu-barisina-karsi-suclar ## Örnek kararlar - Ceza Genel Kurulu, 2019/495 E., 2021/116 K., 17.03.2021 — ilgili: TCK m.201, TCK m.254 - Ceza Genel Kurulu, 2019/337 E., 2021/55 K., 23.02.2021 — ilgili: TCK m.201, TCK m.254 - Ceza Genel Kurulu, 2019/623 E., 2020/524 K., 17.12.2020 — ilgili: TCK m.201, TCK m.254 ## İlgili terimler [Kamu davasının açılmasının ertelenmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kamu-davasinin-acilmasinin-ertelenmesi) · [Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB)](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hukmun-aciklanmasinin-geri-birakilmasi-hagb) · [Hileli davranış](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hileli-davranis) · [Merci](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/merci) · [Zimmet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zimmet) · [Adli para cezası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/adli-para-cezasi) · [Yakalanma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yakalanma) · [Kovuşturma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kovusturma) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.