---
title: "Faaliyet alanı nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/faaliyet-alani"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Faaliyet alanı

**Kısaca:** Faaliyet alanı, 3 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- TTK m.1156 · yükleme ve sürastarya sürelerinin hesabı: Engelin doğduğu yerin ve ilgili tarafın sorumluluk çevresinin ölçütüdür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1156)
- SMK m.119 · serbest buluş, bildirim yükümlülüğü ve teklifte bulunma yükümlülüğü: İşletmenin fiilen faaliyette bulunduğu veya ciddi hazırlıklar içinde olduğu alandır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-119)
- 4982 s. K. m.4 · bilgi edinme hakkı: Yabancı tüzel kişinin Türkiye'de yürüttüğü ticari veya diğer işlerin kapsamıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4982-sayili-bilgi-edinme-hakki-kanunu/madde-4)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.1156 – 5. Yükleme ve sürastarya sürelerinin hesabı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1156#f2): Engelin doğduğu yerin ve ilgili tarafın sorumluluk çevresinin ölçütüdür. Taşıtanın faaliyet alanındaki engel ile taşıyanın faaliyet alanındaki engel, süre hesabına farklı etki yapar.
- TTK m.1172 – 5. Boşaltma ve sürastarya sürelerinin hesabı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1172#f2): Engelin hangi tarafın işinden, sorumluluk alanından kaynaklandığını belirleyen ölçüttür. Gönderilenin faaliyet alanında doğan tesadüfi engeller (ikinci fıkra) ile taşıyanın faaliyet alanında doğan engeller (üçüncü fıkra) birbirinden ayrı hükümlere tabidir.

### Bilgi Edinme Hakkı Kanunu
- Bilgi Edinme Hakkı Kanunu m.4 – Bilgi edinme hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4982-sayili-bilgi-edinme-hakki-kanunu/madde-4): Yabancı tüzel kişinin Türkiye'de yürüttüğü ticari veya diğer işlerin kapsamıdır. Yabancı tüzel kişi yalnızca bu alanla ilgili bilgi isteyebilir.

### Sınai Mülkiyet Kanunu
- SMK m.119 – Serbest buluş, bildirim yükümlülüğü ve teklifte bulunma yükümlülüğü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-119#f3): İşletmenin fiilen faaliyette bulunduğu veya ciddi hazırlıklar içinde olduğu alandır. Serbest buluşun bu alana girip girmediği, bildirim yükümlülüğünün ve teklif yükümlülüğünün varlığını belirler.

## Karıştırılan kavramlar

- **Tek taraflı faaliyet alanı engeli / Ortak sebepli engel (4. fıkra)** (TTK m.1156): Engel yalnız bir tarafın faaliyet alanında doğmuşsa, 2. ve 3. fıkralar uygulanır. Fırtına, buz istilası veya seferberlik gibi her iki tarafın faaliyet alanını ilgilendiren engel 4. fıkraya girer. Ortak sebepli engel günleri yükleme süresine eklenir, ancak bu günler için taşıtan sürastarya parası öder. Taşıyana bu günler için ek yük ödenmesi ise, sürenin içinde kalan günler bakımından söz konusudur.
- **Kanunun amacı / vakfın faaliyet alanı** (6721 s. K. m.1): Kanunun amacı, vakfın kuruluş ve işleyişine ilişkin usul ve esasları belirlemektir. Vakfın faaliyet alanı, eğitim hizmetleri, burs, tesis, eğitmen yetiştirme, araştırma ve yayın faaliyetleridir. Kanunun düzenleme konusu ile vakfın faaliyet konusu ayrı tutulmalıdır; maddedeki faaliyet listesi vakfın yetki alanını gösterir, kanunun kendisi teşkilat kuralı koyar.
- **Faaliyet alanı / iştirak** (6741 s. K. m.2): Şirketin üçüncü fıkrada sayılan faaliyetleri ulusal ve uluslararası piyasalarda yürütülür. İştirak ise ulusal yatırımlar ile uluslararası alanda devletler veya yabancı şirketlerce yapılacak yatırımlara katılmayı ifade eder. Şirket doğrudan piyasa işlemi yapabileceği gibi yatırımlara iştirak yoluyla da katılabilir; iştirak, alım satımdan ayrı bir faaliyet biçimidir.

## Örnek kararlar

- 11. Hukuk Dairesi, 2022/7562 E., 2024/3773 K., 09.05.2024 — ilgili: SMK m.119
- İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi, 2019/3141 E., 2022/1485 K., 19.10.2022 — ilgili: SMK m.119

## İlgili terimler

[Bilgi edinme hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bilgi-edinme-hakki) · [Karşılıklılık ilkesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/karsiliklilik-ilkesi) · [Öncelik hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/oncelik-hakki) · [Yükleme süresi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yukleme-suresi) · [Sürastarya süresi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/surastarya-suresi) · [Boşaltma süresi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bosaltma-suresi) · [Serbest buluş](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/serbest-bulus) · [Bildirim yükümlülüğü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bildirim-yukumlulugu)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.