--- title: "Faaliyetten men nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/faaliyetten-men" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Faaliyetten men **Kısaca:** Faaliyetten men, 9 kanunda 10 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - Anayasa m.135 · kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları: Milli güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin veya suçun devamının önlenmesi ya da yakalamanın gerektirdiği, gecikmede sakınca bulunan hallerde kanunla yetkilendirilen merciin meslek kuruluşunu veya üst kuruluşunu faaliyetten men etmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-135) - 6326 s. K. m.9 · denetim ve gözetim: Milli güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin veya devamının önlenmesi ya da yakalama gerektiren hallerde, gecikmede sakınca bulunursa birlik ve odaların organlarının Bakanlıkça faaliyetten men edilmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6326-sayili-turist-rehberligi-meslek-kanunu/madde-9) - 1512 s. K. m.164 · görevlerine son verilmesi: Birliğin merkez organları ile odaların başkan ve yönetim kurullarının, milli güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesi veya devamı ya da yakalama gerekçesiyle vali tarafından geçici olarak faaliyetten alıkonulmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1512-sayili-noterlik-kanunu/madde-164) ## Kanunda nerede geçiyor ### Turist Rehberliği Meslek Kanunu - Turist Rehberliği Meslek Kanunu m.7 – Mesleğin korunması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6326-sayili-turist-rehberligi-meslek-kanunu/madde-7#f4): Birlik veya mülki idare amirlerinin, dördüncü fıkrada sayılan kişiler hakkında verdiği faaliyet yasağıdır. Yaptırım niteliği taşır ve idari para cezasından ayrı uygulanır. - Turist Rehberliği Meslek Kanunu m.9 – Denetim ve gözetim (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6326-sayili-turist-rehberligi-meslek-kanunu/madde-9#f5): Milli güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin veya devamının önlenmesi ya da yakalama gerektiren hallerde, gecikmede sakınca bulunursa birlik ve odaların organlarının Bakanlıkça faaliyetten men edilmesidir. Bu idari karar, hâkim onayına tabidir. ### Türkiye Cumhuriyeti Anayasası - Anayasa m.135 – H. Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-135#f7): Milli güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin veya suçun devamının önlenmesi ya da yakalamanın gerektirdiği, gecikmede sakınca bulunan hallerde kanunla yetkilendirilen merciin meslek kuruluşunu veya üst kuruluşunu faaliyetten men etmesidir. Bu, mahkeme kararı yoluyla görevden uzaklaştırmadan ayrı bir önleyici yetkidir. ### Noterlik Kanunu - Noterlik Kanunu m.164 – görevlerine son verilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1512-sayili-noterlik-kanunu/madde-164#f6): Birliğin merkez organları ile odaların başkan ve yönetim kurullarının, milli güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesi veya devamı ya da yakalama gerekçesiyle vali tarafından geçici olarak faaliyetten alıkonulmasıdır. Gecikmede sakınca bulunması şarttır. ### Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu - Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu m.29 – Faaliyetten men etme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1618-sayili-seyahat-acentalari-ve-seyahat-acentalari-birligi-kanunu/madde-29#f1): Mülki amirin, belgesiz ya da geçici belgeyle faaliyet gösteren acentanın faaliyetini durdurmasına yönelik idari tedbirdir. Bir ceza değil, derhal uygulanan koruyucu bir tedbirdir. ### Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu - Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu m.15 – Odaların kuruluşu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3568-sayili-serbest-muhasebeci-mali-musavirlik-ve-yeminli-mali-musavirlik-kanunu/madde-15#f10): Milli güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin veya devamının önlenmesi ya da yakalama için gecikmede sakınca bulunan hallerde vali tarafından verilen geçici tedbirdir. Hâkim onayına bağlıdır. ### Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu - Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu m.52 – Amaç dışı faaliyet yasağı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5362-sayili-esnaf-ve-sanatkarlar-meslek-kuruluslari-kanunu/madde-52#f3): Valiliğin, millî güvenlik, kamu düzeni, suç önleme veya yakalama gerekçesiyle, gecikmede sakınca varsa, kuruluşun faaliyetini durdurmasına karar vermesidir. Bu bir idari tedbirdir ve hâkim onayına bağlıdır. ### Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun - Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.14 – Cezalar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5957-sayili-sebze-ve-meyveler-ile-yeterli-arz-ve-talep-derinligi-bulunan-diger-mallarin/madde-14#f5): Birinci fıkranın (i), (j), (k) ve (l) bentlerine bir takvim yılı içinde iki kez aykırı hareket edilmesi hâlinde belediye encümeni kararıyla bir aya kadar uygulanan yaptırımdır. ### Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu - Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu m.41 – Hijyen ve resmî kontroller ile ilgili yaptırımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5996-sayili-veteriner-hizmetleri-bitki-sagligi-gida-ve-yem-kanunu/madde-41#f1-g): Laboratuvarın veya işletmenin faaliyetinin durdurulmasıdır. g bendinde onaysız faaliyette, h bendinde ise uygunsuzluk giderilinceye kadar uygulanır. ## Karıştırılan kavramlar - **Olağan organ görevine son verme / Faaliyetten men** (Anayasa m.135): Amaç dışı faaliyet gösteren kuruluşun sorumlu organlarının görevine, kanunun belirlediği merci veya Cumhuriyet savcısının istemi üzerine mahkeme kararıyla son verilir. Milli güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesi veya yakalama gerekçeli, gecikmede sakınca bulunan hallerde kanunla yetkilendirilmiş merci, kuruluşu faaliyetten men edebilir. Faaliyetten men idari bir karardır ve 24 saat içinde hâkim onayına sunulur; hâkim 48 saat içinde açıklamazsa kendiliğinden yürürlükten kalkar. Görevden uzaklaştırma ise mahkeme kararı gerektirir. - **Görevden alma / faaliyetten men** (3568 s. K. m.15): Görevden alma, amaç dışı faaliyet nedeniyle organların görevine son verilmesidir ve asliye hukuk mahkemesinin basit usul kararıyla yapılır. Faaliyetten men, vali tarafından acil hallerde verilen idari tedbirdir ve hâkim onayına bağlıdır. Görevden almada mahkeme kararı gerekir; faaliyetten mende önce idari karar verilir, 24 saat içinde hâkim onayına sunulur, hâkim 48 saat içinde karar vermezse kendiliğinden yürürlükten kalkar. - **Görevden alma (yargısal yol) / faaliyetten men (idari yol)** (5362 s. K. m.52): Görevden alma, asliye hukuk mahkemesinin kararıyla gerçekleşen yargısal bir sonuçtur ve basit yargılama usulüne tabidir. Faaliyetten men, valiliğin idari kararıdır; millî güvenlik, kamu düzeni vb. gerekçelerle ve gecikmede sakınca varsa alınır. Faaliyetten men kararı 24 saat içinde hâkim onayına sunulmazsa veya hâkim 48 saat içinde açıklamazsa kendiliğinden yürürlükten kalkar. - **Para cezası / faaliyetten men** (5957 s. K. m.14): Birinci fıkranın (i), (j), (k), (l) bentlerine bir takvim yılı içinde iki kez aykırılık faaliyetten menin şartıdır. Diğer bentlerde yalnızca idari para cezası uygulanır. Faaliyetten men, belediye encümeni kararıyla bir aya kadar uygulanır. - **Geçici uzaklaştırma / Faaliyetten men** (6326 s. K. m.9): Geçici uzaklaştırma, Bakanlığın personel bakımından aldığı tedbirdir ve kişiye yöneliktir. Faaliyetten men, birlik ve odaların organlarını hedef alan ve acil hallere bağlı bir tedbirdir. Faaliyetten men kararı hâkim onayına tabidir ve yirmidört saat içinde sunulmalıdır; geçici uzaklaştırmada böyle bir onay aranmaz. - **Basit usul yargılaması / Vali faaliyetten men** (6964 s. K. m.18): Amaçları dışında faaliyet hali ve Bakanlık veya Cumhuriyet Başsavcılığının istemi üzerine asliye hukuk mahkemesinin kararı yoluna gidilir. Millî güvenlik, kamu düzeni, suç veya yakalama gerekçesi ve gecikmede sakınca halinde vali doğrudan faaliyeti durdurabilir. Vali tedbiri uygulandıktan sonra 24 saat içinde hâkimin onayına sunulur; hâkim 48 saat içinde açıklar, süre geçerse idari karar kendiliğinden yürürlükten kalkar. ## İlgili konular - İdarenin kuruluşu ve kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/idarenin-kurulusu-ve-kamu-hizmeti-gorevlileriyle-ilgili-hukumler ## Örnek kararlar - 2024/125 E., 2025/178 K., 10.09.2025 — ilgili: 6326 s. K. m.7, 6326 s. K. m.9 - 3. Hukuk Dairesi, 2024/2983 E., 2025/3755 K., 01.07.2025 — ilgili: Anayasa m.135 - 8. Daire, 2024/2552 E., 2024/4086 K., 03.07.2024 — ilgili: 6326 s. K. m.7 ## İlgili terimler [Basit usul](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/basit-usul) · [Kamu görevlisi gibi cezalandırılma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kamu-gorevlisi-gibi-cezalandirilma) · [Durdurma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/durdurma) · [Eylemsiz turist rehberi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/eylemsiz-turist-rehberi) · [Kuruluş amacı dışında faaliyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kurulus-amaci-disinda-faaliyet) · [Turist rehberliği hizmeti](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/turist-rehberligi-hizmeti) · [Birincil üretim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/birincil-uretim) · [Geçici görevden uzaklaştırma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gecici-gorevden-uzaklastirma) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.