---
title: "Fail nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/fail"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Fail

**Kısaca:** Yanlış bildirimi yapan kişidir. (Tebligat K. m.53)

## Kanunda nerede geçiyor

### Ceza Muhakemesi Kanunu
- CMK m.225 – Hükmün konusu ve suçu değerlendirmede mahkemenin yetkisi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-225): Iddianamede fiilin sorumlusu olarak gösterilen kişidir. Hüküm yalnızca iddianamede bu sıfatla gösterilen kişi hakkında kurulabilir.

### Tebligat Kanunu
- Tebligat K. m.53 – Yanlış adres bildirmek (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7201-sayili-tebligat-kanunu/madde-53#f1): Yanlış bildirimi yapan kişidir. Madde, bildirimin kendisine ait olup olmadığını ayırt etmeksizin her iki hâli de aynı suç kapsamında düzenler.

## Karıştırılan kavramlar

- **Asıl fail / başka kişi bakımından mütalaa (beşinci fıkra)** (VUK m.367): Yürütülmekte olan soruşturma veya kovuşturmada fiilin başka bir kişi tarafından ya da başkasıyla birlikte işlendiğinin ortaya çıkması. Soruşturma veya kovuşturmanın başlangıçtaki, mütalaaya konu fiil ve kişi. Bu yeni kişi bakımından kamu davası açılması için ayrıca rapor düzenlenmesi ve mütalaa verilmesi şartı aranmaz.
- **Genel fail / Sahip ve sorumlu müdür** (430 s. K. m.6): Hakareti doğrudan yazı, haber veya vesika yayımlayarak işleyen kişi, ilgili ceza maddesine ek olarak ağır para cezasına tabidir. Fiil bir mevkute vasıtasıyla işlenmişse sahibi de aynı cezaya tabi olur; sorumlu müdüre ise sahibine verilecek cezanın yarısı uygulanır. Mevkute sahibi için alt sınır yüz milyon lira olarak ayrıca korunur; sorumlu müdür için ceza yarıya indirilir.
- **Genel fail / İflas bürosu veya idaresi üyesi fail** (İİK m.333): Suçun faili borçlu, alacaklı veya borçlu hesabına hareket eden üçüncü kişi olabilir. Failin iflas bürosu veya idaresinin üyesi olması ağırlaştırıcı nedendir. Bu sıfatla işlenen suçta ceza yarı oranında artırılır.
- **Borçlu fail / Üçüncü kişi fail** (İİK m.335): Borçlu, eşya fiilinde kaçıran veya gizleyen; yer fiilinde tahliye emrine konu yeri işgal eden kişidir. Üçüncü kişi ise yalnızca tahliyesi emredilen yeri zarar vermek maksadıyla işgal eden kişidir. Eşya kaçırma fiilini üçüncü kişi, madde metni uyarınca işleyemez; üçüncü kişi için yalnızca yer işgali söz konusu olur.
- **Fail / aracı** (İİK m.345/B): Yararı kendisi için vaat edilen ya da sağlanan ve artırmadan çekilen ya da katılmayan kişi, failin kendisidir. Yararın vaadi veya sağlanması ile çekilme ya da katılmama arasında arabuluculuk yapan kişi, aracıdır. Aracılar da aynı ceza ile cezalandırılır; aracılık yapan kişinin ayrıca yarar almış olması unsur değildir.
- **Kuruluş görevlisi / kuruluş dışındaki fail** (2828 s. K. m.27): Sosyal hizmet kuruluşunda görevli olan fail, bu maddedeki artırıma tabidir. Kuruluşla ilgisi olmayan bir kişi, aynı fiili işlese bile bu maddenin kapsamında değildir. Artırım yalnızca kuruluş görevlisi hakkında uygulanır; genel hükümlere göre temel ceza verilir.

## İlgili konular

- Kamu davasının sona ermesi (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/kamu-davasinin-sona-ermesi
- Cezai hükümler ve müteferrik hükümler (İcra Müdürlüğü Mevzuatı): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-mudurlugu-mevzuati/cezai-hukumler-ve-muteferrik-hukumler

## Örnek kararlar

- Ceza Genel Kurulu, 2016/789 E., 2016/323 K., 27.09.2016 — ilgili: CMK m.225
- Ceza Genel Kurulu, 2015/379 E., 2015/177 K., 02.06.2015 — ilgili: CMK m.225
- Ceza Genel Kurulu, 2011/210 E., 2011/218 K., 01.11.2011 — ilgili: CMK m.225

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.