--- title: "Faiz nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/faiz" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Faiz **Kısaca:** Faiz, 4 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TBK m.510 · vekâlet verenin borçları: Vekilin giderlerinin ve avanslarının ödenmesi borcuna eklenen ve bu paranın vekil tarafından kullanılmasının karşılığı olan ödemedir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-510) - TKHK m.36 · faiz oranı: Kredilerde geri ödeme tutarlarının anaparayı aşan kısmı ile finansal kiralamada kira bedellerinin anaparayı aşan kısmıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6502-sayili-tuketicinin-korunmasi-hakkinda-kanun/madde-36) - 5018 s. K. m.71 · kamu zararı: Kamu zararının oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanarak zarara eklenen tutardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5018-sayili-kamu-mali-yonetimi-ve-kontrol-kanunu/madde-71) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.510 – III. Vekâlet verenin borçları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-510): Vekilin giderlerinin ve avanslarının ödenmesi borcuna eklenen ve bu paranın vekil tarafından kullanılmasının karşılığı olan ödemedir. Maddede faizin oranı belirtilmemiştir; oran için genel hükümler esas alınır. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.224 – III - Faiz verme borcu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-224): Maddede faiz, ortağın parayı tuttuğu veya kullandığı süre için şirkete ödemesi gereken bedeldir. Faizin başlangıç anı madde metninde çekim veya alım tarihi olarak belirlenmiştir; faiz oranına ilişkin ayrı bir düzenleme bu maddede yoktur. ### Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu - Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu m.71 – Kamu zararı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5018-sayili-kamu-mali-yonetimi-ve-kontrol-kanunu/madde-71): Kamu zararının oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanarak zarara eklenen tutardır. Faizin oranı ve hesap yöntemi ilgili mevzuatına bağlıdır, madde bu oranı kendisi belirlemez. ### Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun - TKHK m.36 – Faiz oranı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6502-sayili-tuketicinin-korunmasi-hakkinda-kanun/madde-36#f1): Kredilerde geri ödeme tutarlarının anaparayı aşan kısmı ile finansal kiralamada kira bedellerinin anaparayı aşan kısmıdır. Maddenin uygulanabilmesi için bu fark esas alınır, sözleşmede ayrıca 'faiz' adı verilmiş olması belirleyici değildir. ## Karıştırılan kavramlar - **Sabit faiz / değişken faiz** (TKHK m.36): Sabit faizde oran sözleşme kurulduğu anda kesinleşir ve tarafların rızası dışında değiştirilemez. Değişken faizde başlangıç oranı sözleşmede yer alır ve endekse bağlı olarak değişebilir; değişikliğin sınırı azami dönemsel geri ödeme tutarıdır. Sabit oranda değişiklik yalnız rıza ile mümkündür; değişken oranda ise endeks ve azami tutar koşulu içinde tek taraflı değişiklik yapılabilir. - **Faiz (anaparayı aşan kısım) / anapara** (TKHK m.36): Geri ödeme tutarının anaparayı aşan kısmı bu madde bakımından faiz sayılır. Anapara, kredinin kendisi olarak kullandırılan tutardır ve faiz sayılmaz. Maliyet hesabında ve faiz oranına ilişkin kurallarda yalnız anaparayı aşan kısım dikkate alınır. - **Satış bedeli / faiz geliri** (GVK m.76): Menkul kıymetin kuponlu veya kuponsuz satışından elde edilen bedel, sermaye niteliğinde bir değer artışı olarak ele alınır. Kupon faizi veya kuponun ödenmesi ile elde edilen tutar, menkul kıymetin getirisi olarak değerlendirilir. Madde yalnızca satış bedelini irat dışı tutar; kupon ödemesi üzerinden elde edilen gelir bu maddenin kapsamı dışında kalır ve ayrı hükümlere tabidir. - **Geçmişe yönelik ceza ve faiz / yeni yükümlülükler** (GVK geç. m.49): Maddeye göre yapılan faturalama ve vergisel yükümlülüklerin yerine getirilmesi kapsamında kalan işlemler için geçmişe yönelik ceza ve faiz uygulanmaz. Maddenin kapsamı dışındaki, genel hükümlere tabi kayıt ve beyan düzeltmeleri bakımından bu istisna geçerli değildir. Maddeye uygun yapılan düzeltmede geçmişe yönelik ceza ve faiz doğmaz; kapsam dışı düzeltmelerde genel hükümler uygulanır. - **Zorunlu maliyet kalemi / Mükellefin serbest tercihi (faiz ve kur farkının diğer kısmı)** (VUK m.262): Sınır tarihine kadar olan faiz ve kur farkı metinde maliyete dahil edilmesi gereken kısım olarak yer alır. Mükellefin tercihine bırakılan yalnızca sınır tarihinden sonraki faiz ve kur farkı kısmıdır; söz konusu kredilere ilişkin giderler maliyet bedeline dahil edilir. Mükellef, bu kısmı maliyete ithal edebilir veya genel gider arasında gösterebilir. - **Faiz oranı yazılı / yazılı değil** (VUK m.280): Senette faiz oranı yazılıysa, indirgeme bu oran üzerinden yapılır. Senette faiz oranı yazılı değilse değerleme gününde geçerli LİBOR esas alınır. İndirgeme oranı, senetteki açık oran ile LİBOR arasında değişir. ## İlgili konular - Vekâlet sözleşmesi (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/vekalet-sozlesmesi - Ortaklar arasındaki ilişkiler (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/ortaklar-arasindaki-iliskiler ## İlgili terimler [Kamu kaynağı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kamu-kaynagi) · [Kusur karinesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kusur-karinesi) · [Kamu zararı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kamu-zarari) · [Rayiç bedel](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/rayic-bedel) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.