--- title: "Fatura nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/fatura" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Fatura **Kısaca:** Satılan malın veya yapılan işin karşılığında müşterinin borçlandığı tutarı gösteren, satıcı veya iş görenin müşteriye verdiği belgedir. (VUK m.230) ## Kanuni tanım - **6361 s. K. m.3/1-c** (Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu): 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre düzenlenen fatura ve fatura yerine geçen belgeleri — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6361-sayili-finansal-kiralama-faktoring-finansman-ve-tasarruf-finansman-sirketleri-kanunu/madde-3#f1-c ## Kanunda nerede geçiyor ### Vergi Usul Kanunu - VUK m.229 – Faturanın tarifi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-229#f1): Satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere, emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır. Tanımın belirleyici unsuru, belgenin bir satış ya da iş görme edimine bağlı borç miktarını göstermesidir. - VUK m.230 – Faturanın şekli (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-230#f1): Satılan malın veya yapılan işin karşılığında müşterinin borçlandığı tutarı gösteren, satıcı veya iş görenin müşteriye verdiği belgedir. Madde metni faturanın asgari içeriğini sayar; içeriği eksik belge bu maddenin aradığı şekil şartlarını taşımaz. - VUK m.232 – Fatura kullanma mecburiyeti: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-232#f2): Satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere, satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen vesikadır. Maddenin düzenlediği yükümlülük bu belgenin verilmesine ilişkindir. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.21 – 3. Fatura ve teyit mektubu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-21#f1): Taraflar arasında yapılmış bir satış veya iş görme sözleşmesinin ifa safhasıyla ilgili, satılan malın veya görülen işin türünü, miktarını, bedelini gösteren belgedir. Sözleşme ilişkisi yoksa düzenlenen belge fatura niteliği taşımaz ve bu hükmün sonucu doğmaz. ## Karıştırılan kavramlar - **Fatura / Ceza Genel Kurulu'nun 359. madde kapsamındaki belgeler** (VUK m.229): 229. maddedeki fatura, satış veya iş görme edimine bağlı tacir belgesidir. VUK 359 kapsamındaki belgeler, vergi kanunlarına göre tutulan veya düzenlenen defter, kayıt ve belgelerin tamamıdır. Her fatura 359. maddedeki belge kavramına girer, ama 359. maddedeki her belge 229. maddedeki fatura değildir. (Ceza Genel Kurulu, 2018/427 E., 2018/517 K., 08.11.2018) - **Fatura talebi / tacir sıfatı** (TTK m.21): Faturayı talep eden taraf, tacir olması aranmaksızın fatura isteyebilir. Faturayı düzenleyen taraf ticari işletmesi bağlamında mal satmış, üretmiş, iş görmüş veya menfaat sağlamış bir tacir olmalıdır. Fatura verme yükümü yalnızca tacire yüklenir; karşı tarafın sıfatı bu yükümlülüğü doğurmaz. - **Fatura karinesi / teyit mektubu karinesi** (TTK m.21): Fatura, taraflar arasındaki satış veya iş görme sözleşmesinin ifa safhasıyla ilgilidir ve içeriği, malın miktarı, türü, bedeli gibi ifaya ilişkin hususlarla sınırlıdır. Teyit mektubu, sözleşmenin kurulması aşamasıyla ilgilidir ve sözleşmenin esaslı unsurlarını içermelidir. Her iki belge de sekiz günlük süre içinde itiraz edilmezse karine doğurur, ancak hangi konuda doğuracağı belgenin niteliğine göre değişir. - **Fatura alıcısının itirazı / satış malının ulaşması** (TTK m.21): İtiraz süresinin başlangıcı, faturanın alındığı tarihtir. Satış konusu malın alıcıya ulaştığı tarih süreyi başlatmaz. Mal sonradan ulaşsa bile süre belge alındığında işlemeye başlar; muayene yükümlülüğü ise malın tesliminden itibaren doğar. - **Perakende satış fişi / Fatura** (VUK m.233): Maddede sayılan vesikalar, fatura verme zorunluluğu olmayan satışlarda kullanılır. Bu satışlarda satış bedeli fatura yerine bu vesikalarla tevsik edilir. Fatura, satıcının alıcıya fatura düzenleme yükümlülüğü doğduğunda düzenlenen belgedir ve VUK'nin fatura hükümlerine tabidir. Bu maddenin fatura hükümlerine tabi satışlara uygulanmadığı açıktır. Fatura verme zorunluluğu olan satışlarda bu madde ile düzenlenen vesikalar tevsik aracı olarak kullanılamaz. Fatura zorunluluğu olmayan satışlarda ise bu vesikalar yeterlidir. - **Fatura yerine geçen nüsha / satıcıya verilen nüsha** (VUK m.235): Alıcıda kalan nüsha. Satıcı çiftçiye verilen nüsha. Alıcıda kalan nüsha fatura yerine geçer; satıcıya verilen nüsha ise bu niteliği taşımaz. ## İlgili konular - Tacir (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/tacir ## Örnek kararlar - Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi, 2025/386 E., 2025/371 K., 30.04.2025 — ilgili: TTK m.21, VUK m.229, VUK m.230 - Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi, 2025/177 E., 2025/193 K., 26.02.2025 — ilgili: TTK m.21, VUK m.229, VUK m.230 - Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi, 2025/210 E., 2025/200 K., 26.02.2025 — ilgili: TTK m.21, VUK m.229, VUK m.230 ## İlgili terimler [Tüccar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tuccar) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.