--- title: "Ferâgat nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/fer-gat" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Ferâgat **Kısaca:** Ferâgat, 6 kanunda 9 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.843 · genel olarak: Yük hakkı sahibinin hakkından vazgeçmesi işlemidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-843) - HMK m.310 · feragat ve kabulün zamanı: Davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-310) - İİK m.165 · iflas tarihi: Davacının davasından vazgeçmesi anlamına gelir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-165) ## Kanunda nerede geçiyor ### Hukuk Muhakemeleri Kanunu - HMK m.309 – Feragat ve kabulün şekli (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-309#f1): Davacının dava konusu talep sonucundan kısmen ya da tamamen vazgeçmesi, yani tek taraflı bir irade beyanıyla davayı sona erdiren işlemdir. Hükmün etkisi karşı tarafın ya da mahkemenin onayına bağlı değildir. - HMK m.310 – Feragat ve kabulün zamanı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-310#f1): Davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir. Tek taraflı, açık ve kayıtsız şartsız bir irade beyanı ile gerçekleşir; karşı tarafın muvafakati aranmaz. - HMK m.312 – Feragat ve kabul hâlinde yargılama giderleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-312#f1): Davacının dava konusu talebinden vazgeçmesi, davayı iradesiyle sona erdiren taraf işlemidir. Feragat edilen hak düşer ve aynı dava yeniden açılamaz. ### İcra ve İflas Kanunu - İİK m.165 – İflas tarihi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-165#f2): Davacının davasından vazgeçmesi anlamına gelir. Bu maddede yasaklanan feragat, iflas davasından feragattir ve iflas kararı verildikten sonra hükümsüzdür. - İİK m.354 – Davanın ve cezanın düşmesi ile ceza verilemeyecek hâller (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-354#f1): Müştekinin şikâyetinden vazgeçmesi, yani davanın devamını istemediğini bildirmesidir. Feragat, borcun ödenmiş olmasından bağımsız olarak tek başına davanın ve cezanın düşmesine yol açar. ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.843 – II. Sona ermesi — 1. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-843#f2): Yük hakkı sahibinin hakkından vazgeçmesi işlemidir. Feragat, yüklü taşınmaz malikine hak sahibinden terkini isteme yetkisi verir. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.1379 – 3. Diğer takip yolları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1379#f1): Alacaklının kanuni rehin hakkından vazgeçmesidir. Bu madde bakımından feragat, alacaklının tercihine bağlı bir sonuç değil, haciz veya kambiyo yoluna başvurmanın kanunen doğurduğu bir sonuçtur. ### Gelir Vergisi Kanunu (GVK) - GVK geç. m.88 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/gecici-madde-88#f1): Mükellefin, yapılmış tarhiyat ve kesilmiş cezalara karşı açtığı davalardan vazgeçmesidir. Maddede uzlaşmanın koşulu olarak öngörülmüştür; feragat edilmeden düzenlemeden yararlanılamaz. ### Belediye Kanunu - Belediye Kanunu geç. m.7 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5393-sayili-belediye-kanunu/gecici-madde-7#f1): Davadan vazgeçme ile lehe sonuçlanan davada hükmedilen tazminat veya geriye dönük maaş haklarından yazılı olarak vazgeçmedir. Madde iki ayrı durum için ayrı feragat öngörür: dava açmış olanlar için davadan vazgeçme, davayı kazananlar için hak feragati. ## Karıştırılan kavramlar - **Karar öncesi feragat / Karar sonrası feragat** (İİK m.165): İflas kararı verilmeden önce davacı alacaklı davasından feragat edebilir. İflas kararı verildikten sonra yapılan feragat, madde gereği geçersizdir. Karar öncesi feragat mahkemece değerlendirilerek davayı sona erdirir; karar sonrası feragat hükümsüz olup iflas hükmü geçerliliğini korur. - **Feragat / Borcun itfası** (İİK m.354): Müştekinin şikâyetinden vazgeçmesi, bağımsız bir düşme sebebidir ve borcun ödenip ödenmediğine bakılmaksızın davayı sona erdirir. Borcun itfası, takibin dayanağı olan alacağın ödenmesidir ve ödeme sabit olduğunda davayı ve cezayı düşürür. İki hal birbirinden bağımsızdır; her biri tek başına davanın ve cezanın düşmesine yeter. Uygulamada feragat ile itfa ayrı ayrı ispat edilir. - **Feragat / Kabul** (HMK m.309): Feragat davacının talep sonucundan vazgeçmesidir ve davacı tarafından yapılır. Kabul davalının davacının talebini kabul etmesidir ve davalı tarafından yapılır. Her ikisi de aynı şekil ve kayıtsız-şartsız koşullarına tabidir; ancak davadan feragat sonucunda dava reddedilir, kabulde ise davacının talebi kabul edilmiş sayılır. - **Kısmi feragat-kabul / Tam feragat-kabul** (HMK m.309): Kısmi olanda talebin yalnızca bir bölümü hakkında irade beyanı vardır. Tam olanda talebin tamamı kapsanır ve açık bir kısım gösterilmesi gerekmez. Kısmi olanda hangi kısmın kapsadığının açıkça gösterilmemesi halinde beyanın kapsamı belirlenemez; kapsam gösterilmesi zorunludur. - **Tam feragat-kabul / kısmi feragat-kabul** (HMK m.312): Talep sonucunun tamamına ilişkin feragat ya da kabulde yargılama giderlerine mahkûmiyet tamamen kabul edilen ya da bırakılan talebe göre belirlenir. Talep sonucunun yalnız bir kısmına ilişkin feragat ya da kabulde mahkûmiyet yalnız o kısma göre belirlenir. Kısmi işlemde yargılama giderinin tamamı değil, ilgili kısmın oranına düşen tutar yükletilir. - **İcra takibinde vazgeçme / Davadan feragat** (Harçlar K. m.23): Bu madde icra takibinden vazgeçmeyi düzenler ve harç doğurur. HarçK m.22 davadan feragati, davayı kabul ve sulhu düzenler; bu hâllerde harç azalır ve ilk celsede karar harcının üçte biri, sonra üçte ikisi alınır. Aynı 'feragat' sözcüğü kullanılsa da icra tarafındaki vazgeçme harcı artırır, dava tarafındaki feragat ise harcı azaltır; hangi maddenin uygulanacağı işlemin niteliğine göre belirlenir. ## İlgili konular - Hükmün tashihi, tavzihi ve tamamlanması, davaya son veren taraf işlemleri (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/hukmun-tashihi-tavzihi-ve-tamamlanmasi-davaya-son-veren-taraf-islemleri - Rehinli alacakların takibi, rehinli alacaklıların takip hakkı ve cebrî satış (İcra Müdürlüğü Mevzuatı): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-mudurlugu-mevzuati/rehinli-alacaklarin-takibi-rehinli-alacaklilarin-takip-hakki-ve-cebri-satis - Defter tutulması (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/defter-tutulmasi - Yargılama usulü ve duruşma (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/yargilama-usulu-ve-durusma - Taşınmaz yükü (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/tasinmaz-yuku ## Örnek kararlar - Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi, 2025/1752 E., 2026/698 K., 12.05.2026 — ilgili: HMK m.309, HMK m.312 - Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi, 2025/640 E., 2026/504 K., 07.04.2026 — ilgili: HMK m.309, HMK m.312 - Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi, 2026/455 E., 2026/445 K., 24.03.2026 — ilgili: HMK m.309, HMK m.312 ## İlgili terimler [Kabul](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kabul) · [Ek karar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ek-karar) · [İflasın açılması](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/iflasin-acilmasi) · [Ticari plaka](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ticari-plaka) · [Yükten kurtarma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yukten-kurtarma) · [Hüküm kesinleşmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hukum-kesinlesmesi) · [Tescilin terkini](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tescilin-terkini) · [Kanuni rehin hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kanuni-rehin-hakki) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.