--- title: "Fer'i alacak nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/feri-alacak" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Fer'i alacak Diğer yazımlar: Fer'i alacaklar **Kısaca:** Fer'i alacak, 10 kanunda 25 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - SGGSSK geç. m.55: Asıl alacağa bağlı olarak doğan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi alacaklardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/gecici-madde-55) - 5520 s. K. geç. m.8: Asıl vergiye bağlı gecikme zammı, gecikme faizi ve vergi cezaları gibi alacaklardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5520-sayili-kurumlar-vergisi-kanunu/gecici-madde-8) - 6736 s. K. m.8 · kesinleşmiş Sosyal Güvenlik Kurumu alacakları: Asıl borca bağlı olarak doğan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi alacaklardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6736-sayili-bazi-alacaklarin-yeniden-yapilandirilmasina-iliskin-kanun/madde-8) ## Kanunda nerede geçiyor ### Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu - SGGSSK geç. m.55 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/gecici-madde-55#f1): Asıl alacağa bağlı olarak doğan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi alacaklardır. Madde bunların tutarına bakmaksızın, bağlı olduğu asıl alacak vazgeçme kapsamında kaldığında onlardan da vazgeçilmesini öngörür. - SGGSSK geç. m.73 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/gecici-madde-73#f2): Asıl prim borcuna bağlı olan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi alacaklardır. Madde, ödenmemiş ferî alacakların tahsilinden vazgeçilmesini düzenler. - SGGSSK geç. m.91 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/gecici-madde-91#f1): Asıl prim borcuna bağlı olarak doğan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi alacaklardır. Madde, bu alacakların asıl prim ile birlikte tahsilinden vazgeçilmesini öngörür. - SGGSSK geç. m.100 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/gecici-madde-100#f1): Asıl prim borcuna bağlı olarak doğan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi yan alacaklardır. Madde bunların tamamının da tahsilinden vazgeçilmesini öngörür. - SGGSSK geç. m.105 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/gecici-madde-105#f1): Asıl prim borcuna bağlı olarak doğan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi yan alacaklardır. Madde bunların da tahsilinden vazgeçilmesini öngörür. ### Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun - Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.12 – Kesinleşmiş Sosyal Güvenlik Kurumu alacakları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6111-sayili-bazi-alacaklarin-yeniden-yapilandirilmasi-ile-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik/madde-12#f2): Asıl alacağa bağlı olarak doğan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi alacaklardır. Madde, asıl alacak ödendikten sonra fer'ilerden vazgeçilmesini düzenler. - Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.13 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6111-sayili-bazi-alacaklarin-yeniden-yapilandirilmasi-ile-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik/madde-13#f1): Asıl alacağa bağlı olarak doğan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi alacaklardır. Madde bunların tamamından, asıl alacağın ödenen kısmının karşılığı olarak vazgeçilmesini öngörmektedir. - Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.14 – Ön değerlendirme, araştırma veya tespit aşamasında olan eksik işçilik prim tutarları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6111-sayili-bazi-alacaklarin-yeniden-yapilandirilmasi-ile-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik/madde-14#f1): Sigorta primi asılına bağlı olan gecikme cezası ve gecikme zammıdır. Yapılandırmada bu alacaklardan vazgeçilmesi, asıl alacağın ödenmesine bağlıdır. - Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.17 – Diğer alacaklar ve çeşitli hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6111-sayili-bazi-alacaklarin-yeniden-yapilandirilmasi-ile-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik/madde-17#f1): Asıl alacağa bağlı olarak doğan faiz, gecikme faizi, gecikme zammı ve benzeri alacaklardır. Madde, fer'i alacakların tutarına ayrı eşikler getirir ve bazı durumlarda asıl alacak ödenmişse fer'i alacağın tahsilinden vazgeçilmesini düzenler. ### Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun - Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun m.8 – Kesinleşmiş Sosyal Güvenlik Kurumu alacakları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6736-sayili-bazi-alacaklarin-yeniden-yapilandirilmasina-iliskin-kanun/madde-8#f2): Asıl borca bağlı olarak doğan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi alacaklardır. Madde, asıl alacak ödendiğinde bu alacaklardan tamamen vazgeçilmesini sağlar. - Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun m.9 – Ön değerlendirme, araştırma veya tespit aşamasında olan eksik işçilik prim tutarları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6736-sayili-bazi-alacaklarin-yeniden-yapilandirilmasina-iliskin-kanun/madde-9): Asıl sigorta primine bağlı olan gecikme cezası ve gecikme zammıdır. Madde, bunların tamamından vazgeçilmesini öngörür; asıl prim yapılandırma ile ödenir. - Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun m.10 – Ortak hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6736-sayili-bazi-alacaklarin-yeniden-yapilandirilmasina-iliskin-kanun/madde-10#f3-b): Asıl alacağa bağlı faiz, gecikme zammı ve benzeri yan alacaklardır. Madde, ilk taksitin tamamen ödenmesi hâlinde bu alacaklar yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranlarının esas alınmasını öngörür. - Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun m.11 – Diğer hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6736-sayili-bazi-alacaklarin-yeniden-yapilandirilmasina-iliskin-kanun/madde-11#f2): Asıl alacağa bağlı faiz, gecikme faizi, gecikme zammı ve sözleşmede düzenlenen ceza ve zamlar gibi alacaklardır. Fer'ilerin tahsilden vazgeçilmesi asıl alacağın tahsilinden vazgeçilmesini kendiliğinden gerektirmez; her fıkra bu ayrımı ayrıca düzenler. ### Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun - Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.1 – Kapsam ve tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7440-sayili-bazi-alacaklarin-yeniden-yapilandirilmasi-ile-bazi-kanunlarda-degisiklik/madde-1#f1-d-2): Asıl alacağa bağlı faiz, gecikme faizi, gecikme zammı, gecikme cezası ve sözleşmede düzenlenen ceza ve zamlardır. Maddenin ilgili bentlerinde kapsam, asıl alacakla birlikte açıkça belirtilmiştir. - Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.7 – Kesinleşmiş Sosyal Güvenlik Kurumu alacakları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7440-sayili-bazi-alacaklarin-yeniden-yapilandirilmasi-ile-bazi-kanunlarda-degisiklik/madde-7#f2): Asıl borca bağlı olarak doğan gecikme cezası ve gecikme zammıdır. Madde, bu alacakların tamamının tahsilinden vazgeçilmesini öngörür; ancak bu ancak asıl borcun maddede belirtilen süre ve şekilde ödenmesine bağlıdır. - Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.8 – Ön değerlendirme, araştırma veya tespit aşamasında olan eksik işçilik prim tutarları ile kesinleşmemiş idari para cezaları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7440-sayili-bazi-alacaklarin-yeniden-yapilandirilmasi-ile-bazi-kanunlarda-degisiklik/madde-8#f1): Asıl alacağa bağlı olarak doğan gecikme cezası ve gecikme zammıdır. Madde, asıl alacak ödendiğinde bunların tahsilinden vazgeçilmesini öngörür. - Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.10 – Diğer hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7440-sayili-bazi-alacaklarin-yeniden-yapilandirilmasi-ile-bazi-kanunlarda-degisiklik/madde-10#f1): Asıl alacağa bağlı olarak doğan gecikme zammı, gecikme faizi, kanuni faiz ve benzeri ek borçlardır. Maddenin çoğu fıkrasında fer'i alacaklardan vazgeçilirken asıl borcun ödenmesi aranır. ### Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun - Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun m.7 – Kesinleşmiş Sosyal Güvenlik Kurumu alacakları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7143-sayili-vergi-ve-diger-bazi-alacaklarin-yeniden-yapilandirilmasi-ile-bazi-kanunlarda/madde-7#f2): Asıl borca bağlı olarak doğan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi alacaklardır. Madde, bu alacakların tamamının tahsilinden vazgeçilmesini düzenler. - Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun m.9 – Ortak hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7143-sayili-vergi-ve-diger-bazi-alacaklarin-yeniden-yapilandirilmasi-ile-bazi-kanunlarda/madde-9#f3-a-1): Asıl alacağa bağlı gecikme zammı, gecikme faizi gibi tutarlardır. Maddenin üçüncü fıkrasında, fer'i alacaklar yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranlarıyla hesaplanan tutar esas alınır. ### Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun - Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun m.7 – Kesinleşmiş Sosyal Güvenlik Kurumu alacakları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7326-sayili-bazi-alacaklarin-yeniden-yapilandirilmasi-ile-bazi-kanunlarda-degisiklik/madde-7#f2): Asıl borca bağlı olarak doğan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi alacaklardır. Madde, asıl alacak ödenmiş olsa dahi fer'i alacakların tahsilinden vazgeçilmesine imkân tanır. - Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun m.9 – Ortak hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7326-sayili-bazi-alacaklarin-yeniden-yapilandirilmasi-ile-bazi-kanunlarda-degisiklik/madde-9#f3-a-1): Asıl alacağa bağlı faiz, gecikme zammı ve gecikme cezası gibi alacaklardır. Madde, fer'i alacağın yerine Yİ-ÜFE esasını koymakta, sadece fer'i alacaktan ibaret yapılandırmalarda ayrıca indirim öngörmektedir. ### Kurumlar Vergisi Kanunu - Kurumlar Vergisi Kanunu geç. m.8 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5520-sayili-kurumlar-vergisi-kanunu/gecici-madde-8): Asıl vergiye bağlı gecikme zammı, gecikme faizi ve vergi cezaları gibi alacaklardır. Madde bunları asıl vergiyle birlikte düzenlemektedir. ### Bazı Kamu Alacaklarının Tahsil ve Terkinine İlişkin Kanun - Bazı Kamu Alacaklarının Tahsil ve Terkinine İlişkin Kanun m.5 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5535-sayili-bazi-kamu-alacaklarinin-tahsil-ve-terkinine-iliskin-kanun/madde-5#f1): Asıl alacağa bağlı olarak doğan ve asıl alacağın kaderini izleyen alacaklardır. Madde, bu kapsamda harçlara bağlı vergi cezalarını ve fer'i alacakları açıkça sayar. ## Karıştırılan kavramlar - **Asli alacak / ferî alacak** (SGGSSK geç. m.55): Asli alacak, prim, idari para cezası ve diğer sayılan kalemlerin anapara tutarıdır ve 100 TL eşiğine tabidir. Ferî alacak, gecikme cezası ve gecikme zammı gibi asıla bağlı alacaklardır ve kendi tutarına bakılmaz. Asıl alacak vazgeçme kapsamına girdiğinde bağlı ferî alacaklar da tutarından bağımsız olarak vazgeçme kapsamına girer. - **Ferî alacak / asıl prim borcu** (SGGSSK geç. m.73): Yürürlük öncesi dönemdeki gecikme cezası ve gecikme zammı gibi ödenmemiş ferî alacaklar tahsilden vazgeçilmiş sayılır. Asıl prim borcu aylık tutar olarak yeniden hesaplamaya tabi tutulur ve on iki ay içinde ödenirse faiz uygulanmaz. Ferî alacaklar silinir; asıl borç yeniden hesaplanır ve ödemesi halinde faizsiz ödenir. - **Asıl prim / feri alacak** (SGGSSK geç. m.91): Asıl prim borcu, madde metninde açıkça tahsilden vazgeçilen alacaklar arasındadır. Gecikme cezası ve gecikme zammı da madde metninde açıkça sayılmıştır. Her iki alacak türü de birlikte tahsilden vazgeçilmiş sayılır; ayrı bir ayrım gözetilmez. - **Asıl ceza / fer'i alacaklar** (6111 s. K. m.13): İdari para cezası asılları, ödenecek tutar ve indirim oranı bu tutar üzerinden belirlenir. Gecikme cezası ve gecikme zammı, asıl alacağa bağlı fer'i alacaklardır. Asıl tutarın yüzde yirmi beşi ile ödeme süresi için hesaplanan tutar ödendiğinde, kalan asıl ve tüm fer'i alacaklardan vazgeçilir. - **Asıl alacak / fer'i alacak** (6111 s. K. m.17): Asıl alacak, 2. ve 3. fıkralarda belirtilen tutar eşiğinin altında kaldığında tahsilinden vazgeçilir. Fer'i alacaklar, asıl alacağa bağlı olarak tutarına bakılmaksızın, asıl alacağın tahsilinden vazgeçilmesi halinde ayrıca vazgeçilen alacaklardır. Asıl alacağın eşik altında olması, bağlı fer'i alacakların tutarına bakılmaksızın tahsilinden vazgeçilmesini sağlar. - **Asıl borç / Fer'i alacaklar** (6322 s. K. m.42): Asıl borç yapılandırma kapsamındaki prim tutarıdır ve taksitle ödenir. Fer'i alacaklar, asıl borca bağlı gecikme zammı ve gecikme cezalarıdır. Geçici hükme göre belirli koşullarda fer'i alacakların tamamının tahsilinden vazgeçilmesi mümkündür; asıl borcun ödenmesi bu vazgeçmenin ön koşuludur. ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2015/2633 E., 2017/1074 K., 07.06.2017 — ilgili: 6111 s. K. m.12, 6111 s. K. m.14 - Hukuk Genel Kurulu, 2015/2631 E., 2017/1073 K., 07.06.2017 — ilgili: 6111 s. K. m.12, 6111 s. K. m.14 - Hukuk Genel Kurulu, 2015/1039 E., 2017/1072 K., 07.06.2017 — ilgili: 6111 s. K. m.12, 6111 s. K. m.14 ## İlgili terimler [Yİ-ÜFE aylık değişim oranları](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yi-ufe-aylik-degisim-oranlari) · [Tahsilden vazgeçme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tahsilden-vazgecme) · [Resen tahakkuk](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/resen-tahakkuk) · [Geç ödeme zammı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gec-odeme-zammi) · [Katsayı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/katsayi) · [Mücbir sebep hali](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mucbir-sebep-hali) · [Sosyal güvenlik destek primi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sosyal-guvenlik-destek-primi) · [İhya](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ihya) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.