--- title: "Fer'i müdahale nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/feri-mudahale" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Fer'i müdahale **Kısaca:** Davanın sonucunda hukuki yararı bulunan üçüncü kişinin, taraflardan birinin yanında davaya katılmasıdır. Davanın ihbarı, ihbar edilen kişiye bu katılmanın yolunu açar; ancak katılma kendiliğinden doğmaz. (HMK m.61) ## Kanunda nerede geçiyor ### Hukuk Muhakemeleri Kanunu - HMK m.61 – İhbar ve şartları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-61): Davanın sonucunda hukuki yararı bulunan üçüncü kişinin, taraflardan birinin yanında davaya katılmasıdır. Davanın ihbarı, ihbar edilen kişiye bu katılmanın yolunu açar; ancak katılma kendiliğinden doğmaz. - HMK m.63 – İhbarda bulunulan kişinin durumu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-63): Davanın taraflarından birinin yanında, onun kazanmasında hukuki yararı olan üçüncü kişinin davaya katılmasıdır. İhbar edilen kişinin katılımı bu kurumun koşullarına tabidir ve m.66 ve devamı kurallarına göre incelenir. - HMK m.65 – Asli müdahale (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-65): Davanın taraflarından birinin yanında yer alan ve kendi hakkı olmayan, o taraf lehine katılan üçüncü kişinin katılma biçimidir. Asli müdahalenin bağımsız dava niteliğinden farklı olarak fer'i müdahil taraf değildir (m.66 kapsamında ayrı değerlendirilir). - HMK m.67 – Fer’î müdahale talebi ve incelenmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-67): Davanın sonucunda hukuki yararı bulunan üçüncü kişinin, davada taraflardan birinin yanında, onun yardımcısı olarak katılmasıdır. Üçüncü kişi davada kendi adına bağımsız bir talep ileri sürmez; katıldığı tarafa bağımlı olarak yargılamada yer alır. - HMK m.327 – Dürüstlük kuralına aykırılık sebebiyle yargılama giderlerinden sorumluluk (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-327): Üçüncü kişinin, davada taraflardan birinin yanında yer alması ile ortaya çıkan müdahaledir. Bu maddede ayrıca düzenlenmiş olmasa da, fer'î müdahil yararına veya aleyhine giderler konusunda ilgili ayrım ikinci fıkranın mantığıyla birlikte değerlendirilir. - HMK m.328 – Fer’î müdahale gideri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-328#f1): Davanın sonucunda hukuki yararı bulunan üçüncü kişinin, davanın taraflarından birinin yanında ve onun yardımcısı olarak davaya katılmasıdır. Müdahil, davayı yalnızca bulunduğu noktadan itibaren takip edebilir. ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.215 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-215) ## Karıştırılan kavramlar - **Asli müdahale / Fer'i müdahale** (HMK m.65): Asli müdahil bağımsız bir dava açar, hak iddia eder ve hakkında ayrıca karar verilen taraftır. Fer'i müdahil, taraflardan birinin yanında yer alır ve kendi hakkını ileri sürmez. Asli müdahilin hakkında hüküm kurulur ve kesin hüküm doğurur; fer'i müdahil için ayrı hüküm kurulmaz. - **İhbar alan, fer'i müdahale ile katılma / katılmama** (HMK m.64): İhbar alan kişi ihbara uyarak davaya fer'i müdahil olarak katılmışsa, ihbar etkisi değil, doğrudan fer'i müdahalenin etkisi (69. m. ikinci fıkra) söz konusu olur. İhbar alan kişi davaya katılmamışsa, dava kendisine karşı ihbar etkisi doğurur ve sonraki rücu davasında ihbar edilen davadaki hükmün aleyhine bağlayıcılığı ortaya çıkar. Katılan kişi hakkında fer'i müdahale etkisi, katılmayan kişi hakkında ihbar etkisi uygulanır; her iki durumda da sonuç bağlayıcılıktır, ancak temeli ve ileri sürülebilirlik koşulları farklıdır. - **Fer'i müdahale / Asli müdahale** (HMK m.66): Fer'i müdahilde üçüncü kişi, davanın taraflarından birinin yanında ve onun yardımcısı olarak katılır; bağımsız bir hak iddia etmez. Asli müdahilde üçüncü kişi, dava konusu hakkın kendisine ait olduğunu ileri sürer ve taraf sıfatıyla davaya girer. Asli müdahil taraf olur ve hüküm hakkında kurulabilir; fer'i müdahil taraf olmaz ve hakkında hüküm kurulamaz (m.65, m.69). - **Fon'un katılması / genel fer'i müdahale** (TTK m.1339): Fon, bu madde kapsamında davaya katılırken yalnızca dilekçe vermesi yeterlidir ve katılması tarafların ya da mahkemenin iradesine bağlı değildir. Genel usulde fer'i müdahale, HMK m.55 ve m.56 uyarınca taraflara itiraz hakkı tanınan ve mahkemenin takdir yetkisine bağlanan bir süreçtir. Fon bakımından itiraz ve takdir engeli kalkar; Fon'un davaya girişi bu maddeye göre kolaylaştırılmış olur. ## İlgili konular - Davanın ihbarı ve davaya müdahale (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/davanin-ihbari-ve-davaya-mudahale - Yargılama giderleri (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/yargilama-giderleri - Zapttan sorumluluk (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/zapttan-sorumluluk ## Örnek kararlar - 2014/177 E., 2015/49 K., 14.05.2015 — ilgili: HMK m.328 - 8. Daire, 2022/2092 E., 2024/1250 K., 07.03.2024 — ilgili: HMK m.328 - 8. Daire, 2019/5330 E., 2023/8107 K., 28.12.2023 — ilgili: HMK m.328 ## İlgili terimler [Davanın ihbarı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/davanin-ihbari) · [Müddeabih](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muddeabih) · [Asli müdahale](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/asli-mudahale) · [Rücu ilişkisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/rucu-iliskisi) · [Dürüstlük kuralına aykırılık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/durustluk-kuralina-aykirilik) · [Karar ve ilam harcı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/karar-ve-ilam-harci) · [Zapt](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zapt) · [Fer'î müdahil](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/feri-mudahil) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.