--- title: "Fesih nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/fesih" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Fesih **Kısaca:** Fesih, 5 kanunda 9 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TBK m.138 · aşırı ifa güçlüğü: Sürekli edimli sözleşmelerde, sözleşmeyi ileriye etkili biçimde sona erdiren haktır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-138) - TTK m.865 · gönderen tarafından fesih: Taşıma sözleşmesinin ileriye yönelik olarak sona erdirilmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-865) - 5302 s. K. m.22 · meclisin feshi: Il genel meclisinin görevine son verilmesi işlemidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5302-sayili-il-ozel-idaresi-kanunu/madde-22) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.353 – XIV - Fesih davası (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-353): Kuruluşta kanuna aykırı hareket edilmesi ve bunun alacaklıların, pay sahiplerinin veya kamunun menfaatini önemli ölçüde tehlikeye düşürmesi ya da ihlal etmesi hâlinde, mahkemece şirketin sona erdirilmesi kararıdır. Bu karar şirketi geçersiz kılmaz; mahkeme kararı ile sona erdirir ve tasfiyeyi zorunlu kılar. - TTK m.529 – 1. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-529): Sona erme sebebinin bir irade açıklamasına ya da mahkeme kararına bağlı olduğu hâldir. Genel kurul kararı veya mahkeme kararı ile gerçekleşen sona ermeler bu gruba girer. - TTK m.865 – X - Gönderen tarafından fesih (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-865#f3): Taşıma sözleşmesinin ileriye yönelik olarak sona erdirilmesidir. Fesih, karşı tarafa ulaşan tek taraflı bir irade beyanıyla gerçekleşir ve geçmişe ilişkin doğmuş hak ve borçları ortadan kaldırmaz. - TTK m.1417 – 10. Olağanüstü durumlar a) Tarafların aczi, takibin semeresiz kalması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1417): Sigorta ettirenin, teminat isteminden sonra belirtilen süre içinde teminat verilmemesi üzerine sözleşmeyi sona erdirmesidir. Fesih, sigorta ettirenin tek taraflı beyanıyla gerçekleşir. ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.126 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-126): Sürekli edimli sözleşmede, temerrüt hâlinde alacaklının bildirimiyle sözleşmenin yalnızca geleceğe yönelik edimler bakımından sona erdirilmesidir. Fesihten önce doğmuş ve ifa edilmiş edimler geriye etkili olarak ortadan kalkmaz. - TBK m.138 – III. Aşırı ifa güçlüğü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-138#f1): Sürekli edimli sözleşmelerde, sözleşmeyi ileriye etkili biçimde sona erdiren haktır. Kural olarak dönme hakkının yerini alır. ### İl Özel İdaresi Kanunu - İl Özel İdaresi Kanunu m.22 – Meclisin feshi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5302-sayili-il-ozel-idaresi-kanunu/madde-22): Il genel meclisinin görevine son verilmesi işlemidir. Maddeye göre fesih, Danıştay kararıyla gerçekleşir ve üyelerin tek tek düşmesinden ayrı bir yoldur. ### Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu - Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu m.15 – Fesih, tasfiye ve iptal (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5362-sayili-esnaf-ve-sanatkarlar-meslek-kuruluslari-kanunu/madde-15#f1): Odanın tüzel kişiliğinin, 15. maddede sayılan sebeplerden birinin varlığı hâlinde, yetkili asliye hukuk mahkemesinin kararıyla sona erdirilmesidir. Mahkeme kararı olmadan idari işlemle fesih yapılamaz. ### Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu - Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu m.33 – Sözleşmenin feshinin sonuçları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6361-sayili-finansal-kiralama-faktoring-finansman-ve-tasarruf-finansman-sirketleri-kanunu/madde-33#f4): Kiralayanın, kiracının temerrüdü veya sözleşmeye aykırılığı nedeniyle sözleşmeyi sona erdirmesi işlemidir. Bu hâlde kiracı malı iade etmekle yükümlü olur. ## Karıştırılan kavramlar - **Fesih / Üyeliğin düşmesi** (5302 s. K. m.22): Fesih, meclisin tamamının görevine son veren bir işlemdir ve Danıştay kararı ile İçişleri Bakanlığı bildirisine bağlıdır. Üyeliğin düşmesi, tek bir üyenin sıfatının sona ermesidir ve m.21'de ayrı düzenlenmiştir. Fesih madde 22 kapsamında meclisin tamamını etkiler; üyelik düşmesi ise m.21 usulüne tabidir ve bu iki yol birbirinden ayrıdır. - **Fesih öncesi ertelemesi / Fesih kararı** (5302 s. K. m.22): Toplantıların ertelenmesi, karar verilinceye kadar meclisin çalışmasını durduran geçici bir önlemdir. Fesih kararı, meclisin görevine son veren kesin sonuçtur. Ertelemesi yalnızca İçişleri Bakanlığı gerekli gördüğünde istenebilir; Danıştay'ın bir ay içinde vereceği karar bu geçici durumu sonlandırır. - **Fesih / Kuruluşun iptali** (5362 s. K. m.15): Fesih, mahkeme kararıyla ve 15. maddede sayılan sebeplerden biri gerçekleşince yapılır. Fesih bir ihtilaf çözümü sonucudur. Kuruluşun iptali, odanın kuruluşunun usule uygun olmadığının anlaşılması üzerine Bakanlık tarafından yapılan işlemdir. Bu iptalde mahkeme kararı aranmaz ve süre kaydı yoktur. İptalde mal varlığı doğrudan birliğe devredilir; fesihte ise borç ödemesi ve tasfiyeden sonra kalan tutar birliğe geçer. İptalde süre kaydı aranmaz, fesihte ise sebep gerçekleşmiş olmalıdır. - **Aynen ifa ve gecikme tazminatı / Fesih ve müspet zararın tazmini** (TBK m.126): Alacaklı sözleşmenin devamını ister ve geciken edimin ifasını ile gecikme nedeniyle zararın tazminini talep eder. Alacaklı sözleşmeyi feshederek sözleşmenin süresinden önce sona ermesi yüzünden uğradığı zararı ister. Fesih hâlinde sözleşme geleceğe yönelik olarak sona erer ve alacaklı artık ifa beklemez; zarar sözleşmenin süresi boyunca elde edilecek menfaatin kaybıdır. - **Sürekli edimli sözleşmede fesih / Ani edimli sözleşmede dönme** (TBK m.126): Sürekli edimli sözleşmede alacaklı fesih yoluyla sözleşmeyi ileriye etkili sona erdirir. Ani edimli sözleşmede alacaklı dönme yoluyla sözleşmeyi geçmişe etkili ortadan kaldırır ve karşılıklı iade doğar. Fesihte fesih öncesi ifa edilmiş edimler geri istenemez; dönmede ise karşılıklı edimler iade edilir ve yalnız olumsuz zarar istenebilir. - **Dönme / Fesih (sürekli edimli sözleşmeler)** (TBK m.138): Dönme, sözleşmeyi geriye etkili olarak sona erdirir. Fesih, sürekli edimli sözleşmeyi ileriye etkili olarak sona erdirir. Sürekli edimli sözleşmelerde borçlu kural olarak fesih hakkını kullanır; ifa edilmiş kısım etkilenmez. ## İlgili konular - Borçların ifa edilmemesinin sonuçları (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/borclarin-ifa-edilmemesinin-sonuclari - Sona erme hâlleri (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/sona-erme-halleri - Pay bedellerinin ödenmesi ve temel ilkeler (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/pay-bedellerinin-odenmesi-ve-temel-ilkeler - Sona erme ve özel hâller (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/sona-erme-ve-ozel-haller ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2023/582 E., 2025/24 K., 12.02.2025 — ilgili: TBK m.138 - Hukuk Genel Kurulu, 2021/972 E., 2023/67 K., 15.02.2023 — ilgili: TBK m.138 - 4. Hukuk Dairesi, 2022/16585 E., 2025/15867 K., 27.11.2025 — ilgili: 5362 s. K. m.15 ## İlgili terimler [Sözleşmeden Dönme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sozlesmeden-donme) · [Aşırı ifa güçlüğü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/asiri-ifa-guclugu-tbk-m-138) · [Bekleme ücreti](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bekleme-ucreti) · [Aciz hâli](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aciz-hali) · [Müspet zarar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muspet-zarar) · [Riziko alanı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/riziko-alani) · [İnfisâh](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/infis-h) · [Uyarlama](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/uyarlama) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.