--- title: "Fiil Ehliyeti nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/fiil-ehliyeti" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Fiil Ehliyeti **Kısaca:** Fiil Ehliyeti, 9 kanunda 24 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.10: Kişinin kendi işlemleriyle hak edinebilmesi ve borç altına girebilmesi yeteneğidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-10) - TBK m.287 · bağışlanan için: Kişinin kendi hukuki işlemleriyle borç altına girebilmesi için gereken ehliyettir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-287) - HMK m.231 · ölüm veya fiil ehliyetinin kaybı: Kişinin kendi işlemleriyle hak edinip borç altına girebilme yeteneğidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-231) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.8 – I. Hak ehliyeti (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-8): Kişinin kendi fiilleriyle hak edinebilmesi ve borç altına girebilmesi, yani hukuki işlem yapabilmesi ehliyetidir. Madde 8'de değil, m.9-11'de düzenlenir ve hak ehliyetinden ayrıdır. - TMK m.9 – II. Fiil ehliyeti — 1. Kapsamı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-9#f1): Kişinin kendi fiilleriyle hak edinebilme ve borç altına girebilme yeteneğidir. Hak ehliyetinden farklı olarak, kişinin kendi iradesiyle hukuki işlem yapabilmesi anlamına gelir. - TMK m.10 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-10#f1): Kişinin kendi işlemleriyle hak edinebilmesi ve borç altına girebilmesi yeteneğidir. Madde, fiil ehliyetinin kişiye hangi koşullarla tanınacağını gösterir. - TMK m.14 – III. Fiil ehliyetsizliği — 1. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-14#f1): Kişinin kendi fiilleriyle hak edinebilmesi ve borç altına girebilmesi yeteneğidir. Hak ehliyetinden ayrılır; fiil ehliyetsiz kişi de yasal temsilcisi aracılığıyla hak kazanabilir ve borç altına girebilir. - TMK m.23 – I. Vazgeçme ve aşırı sınırlamaya karşı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-23): Kişinin kendi fiilleriyle hak edinebilmesi ve borç altına girebilmesi yeteneğidir. Bütünüyle ya da kısmen bu ehliyetten yararlanmamayı taahhüt etmek, madde uyarınca kesin hükümsüzdür. - TMK m.49 – I. Koşulu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-49#f1): Kişinin kendi fiilleriyle hak edinebilmesi ve borç altına girebilmesi yeteneğidir. Tüzel kişiler bakımından bu yetenek, organları aracılığıyla kullanılan bir fiil ehliyetidir. - TMK m.57 – II. Dernek kurma hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-57#f2): Kişinin kendi hareketleriyle hak edinebilme ve borç altına girebilme yetkisidir; ayırt etme gücü, erginlik ve kısıtlı olmama koşullarının birlikte bulunmasıyla oluşur. Ayırt etme gücüne sahip olmak tek başına yeterli değildir. - TMK m.64 – 2. Koşulları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-64#f1): Kişinin kendi işlemleriyle hak edinebilme ve borç altına girebilme yeteneğidir. Madde, üyelik hakkının kullanılabilmesi için bu ehliyetin bulunmasını aramaktadır; ayırt etme gücü ile fiil ehliyeti birbirinden farklıdır. - TMK m.343 – V. Çocuğun fiil ehliyeti (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-343#f1): Kişinin kendi fiilleriyle hak edinebilmesi ve borç altına girebilmesi yeteneğidir. Hak ehliyetinden farklıdır; kişi hak ehliyetine doğumla sahip olurken fiil ehliyeti belirli koşulların gerçekleşmesine bağlıdır. - TMK m.399 – 2. Kurulması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-399#f1): Kişinin kendi fiilleriyle hak edinebilmesi ve borç altına girebilmesi yeteneğidir. Maddede istemde bulunacak hısım ve eşin fiil ehliyetine sahip olması aranır. - TMK m.458 – A. Kayyımın konumu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-458#f1): Kişinin kendi hareketleriyle hak edinebilme ve borç altına girebilme yetkisidir. Kayyım atanması bu yetkiyi kendiliğinden ortadan kaldırmaz. - TMK m.473 – II. Usulü — 1. İlân (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-473#f2): Kişinin kendi hakları ve borçları bakımından hukuki işlem yapabilme yetkisidir. Kısıtlılık kararının kaldırılmasıyla bu ehliyet yeniden kazanılır ve kazanım, ilanın yapılmasına bağlı değildir. - TMK m.503 – II. Miras sözleşmesinde (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-503): Kişinin kendi işlemleriyle hak edinebilmesi ve borç altına girebilmesi için gereken, ayırt etme gücü ve ergin olma ile kısıtlı olmamaya dayanan ehliyet türüdür. Madde, miras sözleşmesi bakımından bu ehliyeti arar. - TMK m.550 – I. Atanma ve ehliyet (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-550#f2): Kişinin kendi hareketleriyle hak edinebilme ve borç altına girebilme yeteneğidir. Madde bakımından önemli olan, görevlinin göreve başladığı andaki fiil ehliyetidir; atanma anındaki ehliyet tek başına yeterli değildir. ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.286 – I. Bağışlayan için (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-286#f1): Kişinin kendi hak ve borçlarını kendi işlemleriyle doğurabilme yetisidir. Bağışlayan için aranan asgari koşul budur; bağışlamada sadece ayırt etme gücü yeterli değildir. - TBK m.287 – II. Bağışlanan için (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-287#f1): Kişinin kendi hukuki işlemleriyle borç altına girebilmesi için gereken ehliyettir. Bu madde bakımından fiil ehliyeti bulunmayan kişi, reşit olmayan ya da kısıtlı olan bağışlanandır. - TBK m.444 – VII. Rekabet yasağı — 1. Koşulları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-444#f1): İşçinin kendi hareketleriyle hak edinip borç altına girebilme yetisidir. Rekabet yasağı sözleşmesinin yapılabilmesi için işçinin bu ehliyete sahip olması gerekir. ### Türkiye Cumhuriyeti Anayasası - Anayasa m.33 – A. Dernek kurma hürriyeti (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-33): Dernek kurucusunun ayırt etme gücüne sahip, ergin ve kısıtlı olmayan kişi olması gerektiği yolundaki uygulama anlayışıdır. Bu nitelik madde metninde açıkça yazılı değildir; kanun düzeyinde ayrıca değerlendirilir. ### Hukuk Muhakemeleri Kanunu - HMK m.231 – Ölüm veya fiil ehliyetinin kaybı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-231#f1): Kişinin kendi işlemleriyle hak edinip borç altına girebilme yeteneğidir. Madde, yemin edecek kişinin bu ehliyeti yeminden önce kaybetmesini, teklifin hükümsüzlüğüne bağlar. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.670 – A) Borçlanma ehliyeti (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-670): Kişinin kendi işlemleriyle hak edinme ve borç altına girme gücüdür. Kambiyo senedi düzenleme ehliyeti bu gücün borçlanma yönüyle ilgilidir. ### Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu - Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu m.9 – Düzenleme Kurulu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2911-sayili-toplanti-ve-gosteri-yuruyusleri-kanunu/madde-9#f1): Kişinin kendi hareketleriyle hak edinebilmesi ve borç altına girebilmesi için gereken ehliyettir. Kurul üyeliği için hem fiil ehliyeti hem de belirli yaş şartı aranır. ### Dernekler Kanunu - Dernekler Kanunu m.3 – Dernek kurma hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5253-sayili-dernekler-kanunu/madde-3#f1): Kişinin kendi hareketleriyle hak edinebilmesi ve borç altına girebilmesi yeteneğidir. Bu maddede dernek kurabilmenin ön koşulu olarak aranır; ayırt etme gücü, erginlik ve kısıtlı olmama koşullarının birlikte gerçekleşmesine bağlıdır. ### Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun - MÖHUK m.9 – Ehliyet (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5718-sayili-milletlerarasi-ozel-hukuk-ve-usul-hukuku-hakkinda-kanun/madde-9#f1): Kişinin kendi fiilleriyle hak edinebilmesi ve borç altına girebilmesi yeteneğidir. Bu da ilgilinin millî hukukuna tabidir; m.9/2 istisnası yalnız bu yetenek üzerinde işler. ## Karıştırılan kavramlar - **Hak ehliyeti / Fiil ehliyeti** (TMK m.8): Hak ehliyeti, kişinin haklara sahip olabilme ve borç altına girebilme yeteneğidir; bu yeteneğe her insan sahiptir. Fiil ehliyeti, kişinin bu hakları kendi fiilleriyle kullanabilmesi ve hukuki işlem yapabilmesidir; yaş, ayırt etme gücü ve kısıtlılık durumuna bağlıdır. Bir bebeğin hak ehliyeti vardır ve miras alabilir, ancak fiil ehliyeti bulunmadığı için kendi başına hukuki işlem yapamaz. - **Fiil ehliyeti / hak ehliyeti** (TMK m.9): Fiil ehliyeti, kişinin kendi fiiliyle hak edinme ve borç altına girme yeteneğidir. Hak ehliyeti, kişinin hak sahibi olabilme ve borç altına girebilme yeteneğidir; gerçek kişilerde doğumla başlar. Hak ehliyetine sahip olan her kişinin fiil ehliyeti bulunmayabilir; fiil ehliyeti eksik olan kişi hak sahibi olabilir ancak kendi fiiliyle işlem yapamaz. - **Tam fiil ehliyeti / Sınırlı fiil ehliyeti** (TMK m.10): Ergin, ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayan kişi tam fiil ehliyetine sahiptir. Ergin olmayan veya ayırt etme gücü bulunmayan ya da kısıtlanmış kişi bu maddedeki tam fiil ehliyetine sahip değildir. Tam fiil ehliyeti olan kişi kendi işlemleriyle hak edinir ve borç altına girer; ehliyetsiz veya sınırlı ehliyetli kişinin işlemleri ise kanundaki ayrı hükümlere göre değerlendirilir. - **Hak ehliyeti / Fiil ehliyeti (tüzel kişi)** (TMK m.49): Hak ehliyeti, tüzel kişiliğin kazanılmasıyla birlikte tüzel kişiye tanınır ve tüzel kişi hak sahibi olabilir ile borç altına girebilir. Fiil ehliyeti, tüzel kişinin organları aracılığıyla kendi adına işlem yapabilmesidir ve gerekli organların bulunmasına bağlıdır. Organları oluşmamış bir tüzel kişi hak sahibi olabilir, ama kendi adına hukuki işlem yapamaz; bu nedenle fiil ehliyetinin ayrıca aranması gerekir. - **Fiil ehliyeti / ayırt etme gücü** (TMK m.57): Dernek kurucusu olabilmek için fiil ehliyeti aranır; ayırt etme gücü tek başına yeterli değildir. Eski Medeni Kanun döneminde dernek üyeliği için ayırt etme gücü yeterli görülüyordu. Yeni düzenlemede ayırt etme gücüne sahip ancak kısıtlı olan kişi dernek kurucusu olamaz. - **Fiil ehliyeti / Sınırlı ehliyetsizlik** (TMK m.503): Ayırt etme gücüne sahip ergin ve kısıtlı olmayan kişi, miras sözleşmesi yapabilir. Sınırlı ehliyetsiz kişi, kendi başına miras sözleşmesi yapamaz; kanuni temsilci veya m.463 uyarınca izin gerekir. Sınırlı ehliyetsizin işlemi kendi başına geçerli olmaz; izin ya da temsil ile tamamlanmadıkça sözleşme geçersiz kalır. ## İlgili konular - Genel olarak ve fiil ehliyeti (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/genel-olarak-ve-fiil-ehliyeti - Bağışlama sözleşmesi (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/bagislama-sozlesmesi - Kuruluşu, tüzel kişiliğin kazanılması ve üyelik (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/kurulusu-tuzel-kisiligin-kazanilmasi-ve-uyelik - Basın ve yayımla ilgili hükümler, toplantı hak ve hürriyetleri (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/basin-ve-yayimla-ilgili-hukumler-toplanti-hak-ve-hurriyetleri - İşçinin veya işverenin ölümü, sözleşmenin sona ermesinin sonuçları (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/iscinin-veya-isverenin-olumu-sozlesmenin-sona-ermesinin-sonuclari - Kuruluş esasları ve organlar (İş Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/is-hukuku/kurulus-esaslari-ve-organlar ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2021/922 E., 2023/548 K., 31.05.2023 — ilgili: TMK m.9, TMK m.10, TMK m.14 - İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi, 2023/1726 E., 2023/1820 K., 15.11.2023 — ilgili: TMK m.9, TMK m.10, TMK m.14 - Hukuk Genel Kurulu, 2023/615 E., 2025/217 K., 09.04.2025 — ilgili: TMK m.9, TMK m.14 ## İlgili terimler [Kısıtlılık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kisitlilik) · [Sınırlı ehliyetsizlik](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sinirli-ehliyetsizlik) · [Hak ehliyeti](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hak-ehliyeti) · [Ayırt etme gücü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ayirt-etme-gucu) · [Ergin olma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ergin-olma) · [Erginlik](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/erginlik) · [Kabul edilmiş sayılma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kabul-edilmis-sayilma) · [Kanunla sınırlama](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kanunla-sinirlama) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.