--- title: "Fiili hizmet süresi nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/fiili-hizmet-suresi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Fiili hizmet süresi **Kısaca:** Kişinin 5434 sayılı Kanuna göre fiilen çalışarak geçirdiği hizmet süresidir. Dul ve yetim aylığında 5 ilâ 10 yıl arasındaki fiili hizmet süresi, geçiş hükmünün ayrı bir rejimine tabi tutulmuştur. (SGGSSK geç. m.4) ## Kanunda nerede geçiyor ### Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu - SGGSSK m.49 – İtibarî hizmet süreleri ve itibarî hizmet süresi primi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-49#f5): Sigortalının gerçekten çalışarak geçirdiği, itibarî süreden ayrı olan hizmet süresidir. Zam hesabının esas aldığı süredir. - SGGSSK geç. m.2 – Bu Kanundan önce yürürlükte bulunan sosyal güvenlik kanunlarına tâbi geçen çalışmalar için bağlanacak aylıkların hesabı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/gecici-madde-2#f1-a): Sigortalının prim ödeme gün sayısından ayrı olarak, eski mevzuatta fiilen çalıştığı süreyi ifade eder. Eski kanunlara tabi olanlar için prim gün sayısı yerine bu süre esas alınabilir. - SGGSSK geç. m.4 – 5434 sayılı Kanuna ilişkin geçiş hükümleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/gecici-madde-4#f1): Kişinin 5434 sayılı Kanuna göre fiilen çalışarak geçirdiği hizmet süresidir. Dul ve yetim aylığında 5 ilâ 10 yıl arasındaki fiili hizmet süresi, geçiş hükmünün ayrı bir rejimine tabi tutulmuştur. ### Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname - Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname m.21 – Yıllık İzin (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/399-sayili-kamu-iktisadi-tesebbusleri-personel-rejiminin-duzenlenmesi-ve-233-sayili-kanun/madde-21): Kamu kurum ve kuruluşlarında fiilen geçen çalışma süreleri ile askerlik hizmetidir. Yıllık iznin süresini belirlemede hesaba katılan hizmet bu kavramla ölçülür; sürenin kesintisiz olması aranmaz. ## Karıştırılan kavramlar - **Fiilî hizmet süresi / itibarî hizmet süresi** (SGGSSK m.49): Fiilî hizmet süresi sigortalının gerçekten çalışarak geçirdiği süredir ve zam hesabının temelini oluşturur. İtibarî hizmet süresi zam sonucunda eklenen süredir ve yalnız aylık, toptan ödeme ve yaş hesabında dikkate alınır. İtibarî süre prim ödeme gün sayısına eklenmez; bu nedenle sigortalılığın kazanılması için tek başına yeterli olmaz. - **Dul ve yetim aylığı / Fiili hizmet süresi 5-10 yıl** (SGGSSK geç. m.4): Fiili hizmet süresi 5 ilâ 10 yıl arasında olan iştirakçilerin dul ve yetim aylığı almakta olanları. Bu aralığın dışında kalan iştirakçilerin hak sahipleri. Birinci gruptaki aylıklar 5434 sayılı Kanun şartlarına değil, 5510 sayılı Kanunun 32, 34 ve 37 nci maddelerindeki şartlara bağlıdır. - **Malullük-yaşlılık-ölüm primi / fiilî hizmet süresi zammı** (SGGSSK m.81): (a) bendinde yüzde yirmi bir sabit oran uygulanır ve işveren hissesi yüzde onikidir. (b) bendinde 40. madde uyarınca eklenen fiilî hizmet gün sayısına göre oran artar ve farkın tamamı işverence ödenir. Aynı sigortalının primi, belirlenen bentlere göre farklı oranda hesaplanır; zam ile artan fark işverene yüklenir. - **Fiili hizmet süresi zammı / itibari hizmet süresi** (SGGSSK geç. m.7): Fiili hizmet süresine müstehak görevlerde geçen süreler 3600 günün doldurulmasında dikkate alınır. Ek 5. maddedeki itibari hizmet kapsamındaki işlerde geçen süreler için 3600 gün prim ödeme şartı aranmaz. Fiili hizmet görevinde geçen süre 3600 günlük şarta sayılır; itibari hizmet süresi ise 40. maddedeki işlerde sayılmıyorsa prim şartı olmadan değerlendirilir. - **Ek prim belgesi / Fiili hizmet süresi zammı primi** (SGGSSK geç. m.48): Belge yükümlülüğü, işverenin ek prim belgesini süresinde vermesini kapsar; ihlali idari para cezası doğurur. Prim ödeme yükümlülüğü, hesaplanan zam tutarının ödenmesini kapsar; gecikmesi gecikme zammı ve gecikme cezası doğurur. Madde iki yükümlülük için ayrı süreler tanır: belge için üç ay, prim ödemesi için altı ay. Her biri ayrı yaptırımdan muaf tutulur. ## İlgili konular - Kamu görevlilerine ilişkin hükümler (Sosyal Güvenlik Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/sosyal-guvenlik-hukuku/cumhurbaskani-yardimciligi-bakanlik-ve-turkiye-buyuk-millet-meclisi-uyeligi ## Örnek kararlar - 10. Hukuk Dairesi, 2023/13775 E., 2025/2938 K., 25.02.2025 — ilgili: SGGSSK m.49 - 10. Hukuk Dairesi, 2024/1151 E., 2024/12227 K., 03.12.2024 — ilgili: SGGSSK m.49 - 12. Daire, 2021/1261 E., 2023/1285 K., 16.03.2023 — ilgili: SGGSSK m.49 ## İlgili terimler [Güncelleme katsayısı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/guncelleme-katsayisi) · [Makam tazminatı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/makam-tazminati) · [İştirakçi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/istirakci) · [Kısmi aylık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kismi-aylik) · [Vazife malullüğü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vazife-malullugu) · [Prim ödeme gün sayısı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/prim-odeme-gun-sayisi) · [Sözleşmeli personel](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sozlesmeli-personel) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.