---
title: "Finansal kuruluşlar nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/finansal-kuruluslar"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Finansal kuruluşlar

Diğer yazımlar: Finansal kuruluş

**Kısaca:** Kanun kapsamında, finansal kiralama, faktoring, finansman ve tasarruf finansman şirketlerinin faaliyet gösterdiği, kanunda öngörülen kuruluş ve çalışma esaslarına tabi kuruluşlar olarak tanımlanır. Kanunun asıl muhatabı bu şirketlerdir. (6361 s. K. m.1)

## Kanuni tanım

- **7412 s. K. m.2/1-b** (İstanbul Finans Merkezi Kanunu): Finansal faaliyette bulunan tüzel kişileri, bunların şubelerini, irtibat bürolarını, temsilciliklerini ve ulusal varlık fonlarını — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7412-sayili-istanbul-finans-merkezi-kanunu/madde-2#f1-b

## Kanunda nerede geçiyor

### Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu
- Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu m.1 – Amaç (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6361-sayili-finansal-kiralama-faktoring-finansman-ve-tasarruf-finansman-sirketleri-kanunu/madde-1#f1): Kanun kapsamında, finansal kiralama, faktoring, finansman ve tasarruf finansman şirketlerinin faaliyet gösterdiği, kanunda öngörülen kuruluş ve çalışma esaslarına tabi kuruluşlar olarak tanımlanır. Kanunun asıl muhatabı bu şirketlerdir.

## Karıştırılan kavramlar

- **Finansal kuruluş / Kredi kuruluşu** (5411 s. K. m.3): Finansal kuruluş, kredi kuruluşu dışında kalan ve sigortacılık, bireysel emeklilik veya sermaye piyasası faaliyetlerinde bulunan kuruluşlardır. Kredi kuruluşu, mevduat bankaları ve katılım bankalarıdır. Finansal kuruluşlar kredi kuruluşu tanımına girmediğinden, kredi kuruluşlarına özgü hükümler bunlara kendiliğinden uygulanmaz. Kalkınma ve yatırım bankaları ise tanım gereği finansal kuruluş sayılır.
- **Kredi kuruluşu / Diğer finansal kuruluş** (5411 s. K. ek m.1): Kredi kuruluşları (mevduat bankaları ve katılım bankaları) Risk Merkezine üye olmak zorundadır. Kurulca uygun görülecek diğer finansal kuruluşlar, Kurulun takdirine bağlı olarak üye yapılır. Zorunlu üyelik yalnız kredi kuruluşlarını kapsar; diğer finansal kuruluşların üyeliği Kurul kararına bağlıdır.
- **Kredi kuruluşu veya finansal kuruluş / Gerçek kişi ya da özel hukuk tüzel kişisi** (5411 s. K. ek m.1): Kredi kuruluşları ve Kurulca uygun görülen finansal kuruluşlar risk bilgilerine doğrudan ulaşabilir. Diğer gerçek kişi ve özel hukuk tüzel kişileri ancak gerekçesini belirterek yazılı talepte bulunarak ya da onay verildiğini ispat ederek bilgi alabilir. Diğer kişilere verilen bilgi ücret karşılığı verilir ve talepte bulunan taraf ücreti karşılar.
- **Finansal kuruluş / diğer yükümlüler** (5549 s. K. m.13): Banka, finansman, faktoring, ikrazatçı, finansal kiralama, sigorta, emeklilik, sermaye piyasası kurumu, yetkili müessese, ödeme ve elektronik para kuruluşu gibi sayılan yükümlüler iki kat ceza kapsamındadır. Bu niteliği taşımayan yükümlüler için ceza tek olarak uygulanır. Sayılan finansal kuruluşlarda ceza işlem tutarının en az yüzde beşi kadar olmak üzere iki kat uygulanır.
- **Doğrudan tüketiciye kredi veren banka / BDDK onaylı finansal kuruluş** (6362 s. K. m.57): Bankalar, konut finansmanı kapsamında doğrudan tüketiciye kredi kullandırabilir ya da finansal kiralama yapabilir. Finansal kiralama şirketleri ve finansman şirketleri ile tasarruf finansman şirketleri, BDDK'nın konut finansmanı faaliyetinde bulunmasını uygun görmesi halinde bu kapsama girer. Bankalar için ek bir izin aranmaz; diğer kuruluşlar için BDDK'nın uygun görme kararı kuruluşun konut finansmanı kuruluşu sayılabilmesinin koşuludur.

## Örnek kararlar

- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi, 2022/919 E., 2024/2120 K., 19.12.2024 — ilgili: 6361 s. K. m.1
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesi, 2022/2084 E., 2022/316 K., 15.11.2022 — ilgili: 6361 s. K. m.1

## İlgili terimler

[Faktoring sözleşmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/faktoring-sozlesmesi) · [Tasarruf finansman şirketi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasarruf-finansman-sirketi) · [Finansal kiralama sözleşmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/finansal-kiralama-sozlesmesi)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.