--- title: "Geçerli özür nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gecerli-ozur" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Geçerli özür **Kısaca:** Geçerli özür, 3 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - HMK m.171 · isticvap olunacak tarafın davet edilmesi: Çağrılan tarafın duruşmaya gelmemesini haklı kılan, kendi iradesi dışındaki engeldir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-171) - 3083 s. K. m.10 · dağıtılan toprağın geri alınması: Askerlik ya da belgelendirilmiş uzun süreli hastalık gibi, işletmeyi engelleyen hallerdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3083-sayili-sulama-alanlarinda-arazi-duzenlenmesine-dair-tarim-reformu-kanunu/madde-10) - 5543 s. K. m.21 · devir, takyit ve geri alma: Ticari faaliyet dahil geçim imkânının temini, eğitim, yurt dışına çıkış, askerlik, tutukluluk, afet ve uzun hastalık gibi, kullanmamayı haklı kılan durumlardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5543-sayili-iskan-kanunu/madde-21) ## Kanunda nerede geçiyor ### Hukuk Muhakemeleri Kanunu - HMK m.147 – Tarafların duruşmaya daveti (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-147): Belirlenen gün ve saatte mahkemede hazır bulunmamayı haklı kılan, tarafın kendi iradesi dışındaki engeldir. Madde bu özrün nasıl ispat edileceğini ayrıca düzenlemez; özrün varlığı tarafın yokluğunda devam edilip edilmeyeceğini belirler. - HMK m.150 – Tarafların duruşmaya gelmemesi, sonuçları ve davanın açılmamış sayılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-150): Tarafın duruşmaya gelmemesini haklı kılan, mahkemece kabul edilebilir nitelikteki mazeretidir. Mahkeme özrü kabul ederse yeni duruşma günü verilir ve dosya işlemden kaldırılmaz. - HMK m.171 – İsticvap olunacak tarafın davet edilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-171): Çağrılan tarafın duruşmaya gelmemesini haklı kılan, kendi iradesi dışındaki engeldir. Özrün geçerliliği mahkemenin takdirindedir ve belgeyle desteklenmesi gerekir. - HMK m.269 – Bilirkişilik görevinin kapsamı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-269): Davete uyulmamasını veya yemin ve görüş bildirme yükümlülüğünün yerine getirilmemesini haklı kılan, mahkemenin kabul edeceği engeldir. Özrün varlığı, bilirkişinin davete uymama nedeni bakımından belirleyicidir ve özrü olmayan kişi için disiplin yaptırımı doğar. ### Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu - Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu m.10 – Dağıtılan toprağın geri alınması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3083-sayili-sulama-alanlarinda-arazi-duzenlenmesine-dair-tarim-reformu-kanunu/madde-10): Askerlik ya da belgelendirilmiş uzun süreli hastalık gibi, işletmeyi engelleyen hallerdir. Bu hallerde işletmeme süresi aralıksız üç yıl hesabına girmez ve geri alma koşulu oluşmaz. ### İskan Kanunu - İskan Kanunu m.21 – Devir, takyit ve geri alma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5543-sayili-iskan-kanunu/madde-21): Ticari faaliyet dahil geçim imkânının temini, eğitim, yurt dışına çıkış, askerlik, tutukluluk, afet ve uzun hastalık gibi, kullanmamayı haklı kılan durumlardır. Madde bu sayıyı örnekleyici olarak verir. ## Karıştırılan kavramlar - **Geçerli özür / özürsüz kullanmama** (5543 s. K. m.21): Ticari faaliyet dahil geçim imkânının temini, eğitim, yurt dışına çıkış, askerlik, tutukluluk, afet ve uzun hastalık gibi geçerli bir özür varsa taşınmazın kullanılmaması iptal sebebi değildir. Geçerli bir özür olmaksızın taşınmazın kullanılmaması, bağışlanması ya da satılması tespit edildiğinde iptal sebebi oluşur. Özürlü kullanmama hak sahipliğinin iptaline yol açmaz; özürsüz olduğu tespit edilen durumda Mahalli İskân Komisyonu hak sahipliğini iptal eder. - **Geçerli özür / özürsüz gelmeme** (HMK m.171): Çağrılan tarafın geçerli bir özrü bulunması ve bu nedenle gelememesi. Özrü olmadan gelmemesi veya gelip sorulara cevap vermemesi. Yalnızca özürsüz gelmeme veya cevapsız bırakma hâlinde vakıalar ikrar edilmiş sayılır; geçerli özür bu sonucu önler. ## İlgili konular - Tahkikat, tarafların duruşmaya daveti ve mahkemenin çalışma zamanı (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/tahkikat-taraflarin-durusmaya-daveti-ve-mahkemenin-calisma-zamani - İsticvap (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/isticvap ## İlgili terimler [Sözlü yargılama](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sozlu-yargilama) · [Dosyanın işlemden kaldırılması](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/dosyanin-islemden-kaldirilmasi) · [Borçlandırma bedeli](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/borclandirma-bedeli) · [Davanın açılmamış sayılması](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/davanin-acilmamis-sayilmasi) · [Düzeltme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/duzeltme) · [Bilirkişilik bölge kurulu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bilirkisilik-bolge-kurulu) · [Yenileme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yenileme) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.