---
title: "Geçici koruma nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gecici-koruma"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Geçici koruma

**Kısaca:** Ülkesinden ayrılmaya zorlanan, ayrıldığı ülkeye dönemeyen ve acil koruma bulmak amacıyla kitlesel olarak sınırlara gelen ya da sınırları geçen yabancılara tanınan koruma biçimidir. Bireysel bir statü belirlemesine değil, kitlesel bir hareketin varlığına bağlıdır. (6458 s. K. m.91)

## Kanunda nerede geçiyor

### Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu
- Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.2 – Kapsam (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6458-sayili-yabancilar-ve-uluslararasi-koruma-kanunu/madde-2#f1): Ayrılmaya zorlanmış, ayrıldığı ülkeye dönemeyen ve kitlesel olarak Türkiye'ye gelen yabancılara acil olarak sağlanan koruma biçimidir. Bireysel statü incelemesi yerine toplu bir korumayı ifade eder.
- Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.42 – Uzun dönem ikamet izni (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6458-sayili-yabancilar-ve-uluslararasi-koruma-kanunu/madde-42#f2): Toplu hâlde gelen ve uluslararası koruma kapsamında geçici korumadan yararlanan kişilere sağlanan korumadır. Maddenin ikinci fıkrasında geçici koruma sağlananlar da geçiş hakkı tanınmayanlar arasındadır.
- Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.91 – Geçici koruma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6458-sayili-yabancilar-ve-uluslararasi-koruma-kanunu/madde-91#f1): Ülkesinden ayrılmaya zorlanan, ayrıldığı ülkeye dönemeyen ve acil koruma bulmak amacıyla kitlesel olarak sınırlara gelen ya da sınırları geçen yabancılara tanınan koruma biçimidir. Bireysel bir statü belirlemesine değil, kitlesel bir hareketin varlığına bağlıdır.

### Sınai Mülkiyet Kanunu
- SMK m.97 – Başvurunun yayımlanması ve etkileri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-97): Patent başvurusunun yayımlanmasından itibaren başvuru sahibine tanınan, patent verilmesi halinde geriye etkili olan ve henüz patent hakkı doğmamış olan dönemi kapsayan koruma biçimidir. Koruma, patent verilmiş sayılacak hukuki sonuç doğurur ancak tam patent hakkı değildir.

## Karıştırılan kavramlar

- **Münferit koruma / kitlesel akın (geçici koruma)** (6458 s. K. m.2): Bireysel başvuru üzerine yapılan uluslararası koruma; yabancının kendi kişisel durumu incelenir. Kitlesel olarak gelen ve ayrıldığı ülkeye dönemeyen yabancılara acil olarak sağlanan geçici koruma; toplu bir rejimdir. Bireysel statü belirlemesi ile toplu geçici koruma farklı usul ve kurallara tabidir; aynı kişi hakkında iki rejim birlikte uygulanmaz.
- **Geçici koruma / Bireysel uluslararası koruma** (6458 s. K. m.91): Geçici koruma, kitlesel bir geliş ve zorunlu ayrılma olgusuna dayanır ve tek tek bireysel değerlendirme yapılmadan topluca sağlanabilir. Mülteci, şartlı mülteci ve ikincil koruma ise kişinin bireysel başvurusuna ve her başvuru sahibi için ayrı yapılan değerlendirmeye dayanır. Geçici korumada statü belirlemesi kişi bazında değil kitlesel olgu üzerinden yapılır; bu nedenle m.91 ile m.61 vd. farklı koşullara bağlanmıştır. Ayrıca geçici korumanın süresi ve sona erme koşulları yönetmelikle belirlenir.
- **Ihtiyati tedbir / niteliği gereği bir hafta süresi uygulanamayan geçici koruma** (HMK m.393): Uygulanması gerekli olan ihtiyati tedbirlerde bir haftalık talep süresi doğrudan uygulanır. Düzenleyici nitelikteki tedbirlerde bu süre ve uygulama işlemi işlevsel olarak uygulanmaz. Tedbirin niteliğine göre süre ve icra başvurusunun anlamı değişir.
- **Diğer geçici koruma / İhtiyati tedbir ve delil tespiti** (HMK m.406): Diğer geçici korumalar kendi özel kanunlarında düzenlenmiş olabilir. İhtiyati tedbir ve delil tespiti HMK m.389-405'te genel olarak düzenlenmiştir. Diğer geçici korumalara HMK m.389-405 doğrudan uygulanmaz; yalnızca özel hüküm yoksa ve niteliğine uygun olduğu ölçüde kıyas yoluyla uygulanır.
- **Bireysel koruma talebi / Kitlesel geçici koruma** (6458 s. K. m.1): Bireysel koruma talebi, münferit başvuruya ve kişisel durumun incelenmesine dayanır. Kitlesel geçici koruma, acil bir durumda toplu gelişe ve bu gelişe bağlı korumaya dayanır. Amaç hükmü her iki korumayı da kapsar; uygulanacak usul ve esaslar farklıdır ve ilgili maddelerde ayrıca düzenlenir.

## Örnek kararlar

- Ceza Genel Kurulu, 2022/206 E., 2025/106 K., 05.03.2025 — ilgili: 6458 s. K. m.91
- Ceza Genel Kurulu, 2020/209 E., 2023/50 K., 01.02.2023 — ilgili: 6458 s. K. m.91
- İkinci Bölüm, 2020/37084 E., 11.12.2024 — ilgili: 6458 s. K. m.42

## İlgili terimler

[Uluslararası koruma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/uluslararasi-koruma) · [Kesintisiz ikamet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kesintisiz-ikamet) · [İnsani ikamet izni](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/insani-ikamet-izni) · [Rüçhan tarihi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ruchan-tarihi) · [Bülten](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bulten)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.