--- title: "Geçici madde nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gecici-madde" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Geçici madde Diğer yazımlar: Geçici maddeler **Kısaca:** Geçici madde, 28 kanunda 34 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK geç. m.1: Kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte ortaya çıkan geçiş sorunlarını çözmek için kanuna eklenen, kanunun asıl metnine yerleşmeyen zaman bakımından düzenlemedir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/gecici-madde-1) - CMK geç. m.5: Kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte geçiş dönemindeki dosyalara hangi hükmün uygulanacağını belirleyen düzenlemedir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/gecici-madde-5) - Anayasa geç. m.10: Anayasa'nın kalıcı hükümlerinden ayrı olarak, geçiş dönemine ilişkin özel düzenlemeleri içeren maddedir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/gecici-madde-10) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türkiye Cumhuriyeti Anayasası - Anayasa geç. m.10 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/gecici-madde-10): Anayasa'nın kalıcı hükümlerinden ayrı olarak, geçiş dönemine ilişkin özel düzenlemeleri içeren maddedir. Bu hüküm, yürürlüğe giriş sürecinde uygulanacak bir zaman sınırı koyar. - Anayasa geç. m.12 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/gecici-madde-12#f1): Anayasanın yürürlüğe girdiği dönemde mevcut kurumların geçişini sağlamak için konulmuş, uygulama alanı zamanla tükenen hükümdür. Yeni kurulan düzenin kalıcı kurallarından ayrı tutulur. - Anayasa geç. m.14 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/gecici-madde-14): Anayasanın metnine eklenen, belirli bir geçiş döneminde uygulanmak üzere konulmuş ve dönem geçince işlevini yitiren hükümdür. Asıl metinden ayrı olarak yürürlükte kalır ancak sürekli bir kural koymaz. - Anayasa geç. m.17 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/gecici-madde-17): Anayasanın metnine eklenen, belirli bir geçiş döneminde uygulanmak üzere konulan ve bu dönem geçtikten sonra etkisini kaybeden hükümdür. Madde, sürekli bir kural koymaz; yalnızca ilk genel seçim için geçerlidir. ### Hakimler ve Savcılar Kanunu - Hakimler ve Savcılar Kanunu geç. m.2 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu/gecici-madde-2): Kanunun yürürlüğe girmesi sırasında var olan durumlara, kanunun genel hükümlerinden ayrı bir geçiş rejimi uygulanmasını sağlayan hükümdür. Bu madde yalnızca yürürlük tarihi itibarıyla mevcut durumları kapsar. - Hakimler ve Savcılar Kanunu geç. m.14 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu/gecici-madde-14): Kanunun yürürlüğe girdiği sırada veya değişiklik sonrasında mevcut durumun yeni düzenlemeye geçişini sağlayan, kanunun asıl metninden ayrı yazılmış hükümdür. Geçici 14. madde, değişikliğin mevcut hâkim ve savcılara etkisini geçiş döneminde düzenler. ### Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu - Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu geç. m.2 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5018-sayili-kamu-mali-yonetimi-ve-kontrol-kanunu/gecici-madde-2): Kanunun yürürlüğünün ilk döneminde, kanunun uygulanmasını sağlamak için konulan ve kanunun ana metnine geçiş düzeni getiren hükümdür. Kalıcı bir kural değil, belirli bir süreye bağlı bir geçiş düzenlemesidir. - Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu geç. m.9 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5018-sayili-kamu-mali-yonetimi-ve-kontrol-kanunu/gecici-madde-9): Kanunun yürürlüğe girişi sırasında eski ve yeni düzen arasındaki geçişi sağlamak için kanuna eklenen hükümdür. Kanunun asıl metninde yer alan genel kuralların dışında, geçiş döneminde uygulanacak düzenlemeleri içerir. ### Bankacılık Kanunu - Bankacılık Kanunu m.168 – Kaldırılan ve değiştirilen hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/madde-168): 5411 sayılı Kanun'da yer alan, yeni düzenlemenin geçiş dönemindeki uygulamasını belirleyen hükümlerdir. Fıkra A'daki kaldırma bu hükümleri kapsam dışında bırakır. - Bankacılık Kanunu geç. m.22 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/gecici-madde-22): Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce ortaya çıkmış durumları, yeni düzenlemeye geçişte düzenleyen hükümdür. Bu maddenin uygulama alanı, yürürlük öncesinde atanmış kişilerle sınırlıdır. ### Ceza Muhakemesi Kanunu - CMK geç. m.5 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/gecici-madde-5): Kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte geçiş dönemindeki dosyalara hangi hükmün uygulanacağını belirleyen düzenlemedir. Asıl kuralın yerini almaz, yalnızca zaman bakımından uygulama alanını sınırlar. ### Türk Medeni Kanunu - TMK geç. m.1 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/gecici-madde-1): Kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte ortaya çıkan geçiş sorunlarını çözmek için kanuna eklenen, kanunun asıl metnine yerleşmeyen zaman bakımından düzenlemedir. Bu madde, değişen hükümlerin hangi işlem ve davalara uygulanacağını belirler. ### İcra ve İflas Kanunu - İİK geç. m.6 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/gecici-madde-6#f2): Kanuna eklenen, yeni hükmün eski olay ve işlemlere ne ölçüde uygulanacağını belirleyen geçiş hükmüdür. Asıl düzenlemenin yerine geçmez, yalnızca zaman bakımından uygulama alanını çizer. ### İdari Yargılama Usulü Kanunu - İYUK geç. m.5 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2577-sayili-idari-yargilama-usulu-kanunu/gecici-madde-5): Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte mevcut olan ilişkilere uygulanmak üzere konulan, kanunun ana metninden ayrı düzenlenmiş geçiş hükmüdür. Bu maddenin etkisi, yürürlük tarihinde kesinleşmiş kararlarla sınırlıdır. ## Karıştırılan kavramlar - **Yürürlükten kaldırma / Geçici madde** (3346 s. K. m.14): Ana hüküm, 468 sayılı Kanunu ve ek ve değişikliklerini yürürlükten kaldırır. Bu, eski kanunun ileriye dönük uygulanmasını sona erdirir. Geçici madde, yürürlük öncesine ait sonuçlanmamış işlemleri kapsar ve onları yeni düzenlemeye bağlar. Yeni kanunun yürürlüğünden önce başlamış ama sonuçlanmamış önceki yıl denetimleri, eski kanun yerine 3346 sayılı Kanun hükümlerine göre tamamlanır. - **Düzensiz geçici madde / Numarasız eklenen geçici madde** (3520 s. K. m.3): Düzensiz numaralanmış geçici maddeler, mevcut numaraları değiştirilerek teselsül ettirilir. Numarasız eklenen geçici maddeler ise hiç numara taşımadığından, belirtilen sütuna göre yeni bir numara alır. Her iki durumda da işlem yalnız numaralamayı değiştirir; hükmün kendisi aynı kalır. - **Geçici madde / kalıcı kadro düzeni** (5436 s. K. m.9): Geçici madde, 5018 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği dönemde mevcut sayman kadrosundaki personel için geçiş hükmü koyar. Kalıcı düzen, Muhasebe Yetkilisi ve yardımcısı kadrolarının genel nitelik ve atama esaslarını belirler. Sayman kadrosundaki personelin Muhasebe Yetkilisi Yardımcısı olarak atanması, geçici maddenin süresiyle ve geçiş koşullarıyla sınırlıdır; genel atama kuralları ayrıca uygulanır. - **Geçici madde (a) bendi / mülga (b) bendi** (GVK geç. m.28): (a) bendi, yetkinin 1987 yılı için kullanılabileceğini düzenleyen uygulanabilir hükümdür. (b) bendi 3824 sayılı Kanunla 25/6/1992 tarihinde mülga edilmiştir ve metinde yalnız mülgaiyet notu bulunur. Mülga (b) bendine dayanılarak bir hak veya yükümlülük iddia edilemez. - **Bu geçici madde / üçüncü kitabın genel değerleme hükümleri** (VUK geç. m.4): Açılış bilançosunda maliyet bedeli bilinmeyen kıymetler için emsal bedel kuralı. Maliyet bedeli bilinen kıymetler ve diğer değerleme ilkeleri. Emsal bedel kuralı yalnızca maliyet bedelinin bilinmediği kıymetlerde devreye girer; diğer kıymetlerde üçüncü kitabın genel hükümleri uygulanır. - **Geçici madde kapsamı / 32/A genel koşulları** (417 s. K. m.6): Geçici maddenin kapsamına giren personel, 32/A maddesindeki diğer şartları aramaksızın başvurabilir. Geçici maddenin kapsamında olmayan personel veya başvuru süresi geçmiş kişi için 32/A maddesindeki genel şartlar geçerlidir. Muafiyet yalnız belirtilen personel ve belirtilen süre içindeki başvurulara sınırlıdır. ## İlgili konular - İdarî para cezaları ve fesih hükümleri, yürürlükten kaldırılan, değiştirilen, son ve geçici hükümler (Sosyal Güvenlik Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/sosyal-guvenlik-hukuku/idari-para-cezalari-ve-fesih-hukumleri ## Örnek kararlar - 2020/75 E., 2023/188 K., 08.11.2023 — ilgili: 7252 s. K. m.6 ## İlgili terimler [Yürürlük tarihi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yururluk-tarihi) · [Yürürlük](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yururluk) · [Yerine işleme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yerine-isleme) · [Yürürlükten kaldırma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yururlukten-kaldirma) · [Yayım tarihi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yayim-tarihi) · [Yönetmelik](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yonetmelik) · [Açılmış dava](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/acilmis-dava) · [Baro](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/baro) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.