---
title: "Geçici muafiyet nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gecici-muafiyet"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Geçici muafiyet

**Kısaca:** Geçici muafiyet, 3 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- HMK m.335 · adli yardımın kapsamı: Yargılama ve takip giderlerinin peşin ödenmesinin ertelenmesi anlamına gelir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-335)
- CMK m.110 · adlî kontrol kararı ve hükmedecek merciler: Şüphelinin belirli bir yükümlülüğe uymaktan belirli bir süre için kurtarılmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-110)
- 1319 s. K. m.15 · geçici muaflıklar: Arazinin belirli bir süre için vergiden muaf tutulmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1319-sayili-emlak-vergisi-kanunu/madde-15)

## Kanunda nerede geçiyor

### Emlak Vergisi Kanunu
- Emlak Vergisi Kanunu m.5 – Geçici muaflıklar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1319-sayili-emlak-vergisi-kanunu/madde-5#f1-a): Binanın vergi değerinin belirli bir kısmı ya da tamamı için, kanunda öngörülen süre boyunca emlak vergisinin alınmamasıdır. Süre, bina için belirlenen olaya ve bütçe yılına bağlıdır.
- Emlak Vergisi Kanunu m.15 – Geçici muaflıklar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1319-sayili-emlak-vergisi-kanunu/madde-15#f3): Arazinin belirli bir süre için vergiden muaf tutulmasıdır. Süre dolduğunda arazi yeniden vergiye tabi olur. Muafiyet, arazinin kanunda yazılı amaca tahsis edilmiş olmasına bağlıdır.
- Emlak Vergisi Kanunu geç. m.17 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1319-sayili-emlak-vergisi-kanunu/gecici-madde-17#f1): 1319 sayılı Kanun'un 5. maddesinin (f) bendinde öngörülen, yapısı tamamlanmış binalara belirli bir süre tanınan emlak vergisi muafiyetidir. Muafiyetin süresi kanunda sabit bir yıl olarak belirtilmemiş, binanın inşaatının bittiği tarihe göre hesaplanan kalan süre olarak düzenlenmiştir.

### Ceza Muhakemesi Kanunu
- CMK m.110 – Adlî kontrol kararı ve hükmedecek merciler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-110): Şüphelinin belirli bir yükümlülüğe uymaktan belirli bir süre için kurtarılmasıdır. Kontrolün tamamını kaldırmaktan farklı olarak yalnızca bir yükümlülüğü askıya alır.

### Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.335 – Adli yardımın kapsamı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-335): Yargılama ve takip giderlerinin peşin ödenmesinin ertelenmesi anlamına gelir. Muafiyet kalıcı bir bağışlama değildir; dava sonunda gider sorumluluğu ayrıca belirlenir.

## Karıştırılan kavramlar

- **Geçici muafiyet / Devlet avansı** (HMK m.335): Geçici muafiyet (a bendi), yargılama ve takip giderlerinin peşin ödenmesinin ertelenmesi anlamına gelir. Devlet avansı (c bendi), dava ve icra sırasında yapılması gereken giderlerin Devlet tarafından ödenmesidir. Muafiyet yükümlülüğü ertelerken avans fiilen ödeme yapılmasını sağlar; kararın kapsamında ikisi birlikte bulunabilir.
- **Kaldırma / geçici muafiyet** (CMK m.111): Kaldırma, adli kontrol yükümlülüklerinin tamamen veya kısmen ortadan kaldırılmasıdır. Geçici muafiyet, yükümlülüğün bir süre için uygulanmamasıdır; yükümlülük kaldırılmış olmaz. Muafiyet kararı verilmiş olsa da yükümlülük devam eder; süre bitince yükümlülük yeniden uygulanır.

## İlgili konular

- Adlî kontrol (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/adli-kontrol
- Adli yardım (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/adli-yardim

## Örnek kararlar

- 9. Daire, 2022/4279 E., 2024/798 K., 22.02.2024 — ilgili: 1319 s. K. m.5, 1319 s. K. m.15
- 9. Daire, 2022/278 E., 2024/6199 K., 11.11.2024 — ilgili: 1319 s. K. m.5
- 9. Daire, 2021/682 E., 2024/1330 K., 19.03.2024 — ilgili: 1319 s. K. m.5

## İlgili terimler

[Yatırım teşvik belgesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yatirim-tesvik-belgesi) · [Mesken](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mesken) · [Adli Kontrol](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/adli-kontrol) · [Hükmün kesinleşmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hukmun-kesinlesmesi) · [İslah](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/islah) · [Yetkili merci](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yetkili-merci) · [Tahsis](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tahsi-s) · [Terkin](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/terkin)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.