--- title: "Gecikme zammı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gecikme-zammi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Gecikme zammı **Kısaca:** Gecikme zammı, 20 kanunda 25 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - AATUHK m.51 · gecikme Zammı, Nispet ve Hesabı: Amme alacağının vadesinde ödenmemesine bağlanan, her ay için ayrı ayrı uygulanan ve kanunda belirlenen oranla hesaplanan zamdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6183-sayili-amme-alacaklarinin-tahsil-usulu-hakkinda-kanun/madde-51) - SGGSSK m.89 · prim borçlarına halef olma, gecikme cezası ve gecikme zammı ile iadesi gereken primler: Ödeme süresinin bitiminden borç ödenene kadar her ay için ayrı ayrı hesaplanan, Hazine Müsteşarlığınca açıklanan bir önceki aya ait iskontolu ihraç edilen devlet iç borçlanma senetlerinin aylık ortalama faizinin bileşik bazda uygulanmasıyla bulunan tutardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-89) - VUK ek geç. m.12: Vadesinde ödenmeyen vergi alacağı için 6183 sayılı Kanun uyarınca işleyen ek ödev niteliğindeki tutardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/ek-gecici-madde-12) ## Kanunda nerede geçiyor ### Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun - AATUHK m.41 – Hususi ödeme şekilleri: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6183-sayili-amme-alacaklarinin-tahsil-usulu-hakkinda-kanun/madde-41#f6): Aktarma süresinde yapılmayan intikal sebebiyle amme alacağının ödeme yapması gereken kuruluştan tahsil edilmesini sağlayan yaptırımdır. Borçlunun değil, tahsilatı yapan kuruluşun sorumluluğunu doğurur. - AATUHK m.51 – Gecikme Zammı, Nispet ve Hesabı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6183-sayili-amme-alacaklarinin-tahsil-usulu-hakkinda-kanun/madde-51#f1): Amme alacağının vadesinde ödenmemesine bağlanan, her ay için ayrı ayrı uygulanan ve kanunda belirlenen oranla hesaplanan zamdır. Maddenin ikinci fıkrası uyarınca asgari bir tutarı vardır; ayrıca ay kesirleri günlük hesaplanır. - AATUHK m.53 – Köylerde gecikme zammı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6183-sayili-amme-alacaklarinin-tahsil-usulu-hakkinda-kanun/madde-53#f1): Ödeme süresi içinde ödenmeyen amme alacağına, süre geçtikçe eklenen zamdır. Madde bu zammın köylerde ayrı bir oranla uygulanmasını öngörür. - AATUHK geç. m.7 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6183-sayili-amme-alacaklarinin-tahsil-usulu-hakkinda-kanun/gecici-madde-7#f1): Amme alacağının vadesinde ödenmemesi nedeniyle ödeme tarihine kadar işleyen ve alacağa eklenen tutardır. Geçici 7. madde, asıl addolunan alacaklara bu zammın asıl addolunma tarihinden ödeme tarihine kadar uygulanmasını öngörür. ### Vergi Barışı Kanunu - Vergi Barışı Kanunu m.4 – Gecikme zammı uygulaması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4811-sayili-vergi-barisi-kanunu/madde-4#f1): Vergi alacağının vadesinde ödenmemesi halinde, gecikilen süre için alacağa eklenen ve Kanunda öngörülen mali yükümlülüktür. Bu madde, Kanundan yararlananların ödediği alacaklar bakımından bu zammın yürürlük tarihinden sonraki aylar için uygulanmamasını öngörür. - Vergi Barışı Kanunu m.15 – Ecrimisil ve bazı alacaklara ilişkin hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4811-sayili-vergi-barisi-kanunu/madde-15#f1): Ödemesi geciken kamu alacağına bağlanan ek tutardır. Madde, ecrimisillere uygulanan gecikme zamlarının tahsilinden vazgeçer; ancak bu vazgeçme, ilgili ödeme koşuluna bağlıdır. ### Bazı Kamu Alacaklarının Uzlaşma Usulü ile Tahsili Hakkında Kanun - Bazı Kamu Alacaklarının Uzlaşma Usulü ile Tahsili Hakkında Kanun m.1 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5736-sayili-bazi-kamu-alacaklarinin-uzlasma-usulu-ile-tahsili-hakkinda-kanun/madde-1#f6): Taksitlerin süresinde ya da tam ödenmemesi hâlinde 6183 sayılı Kanun'a göre tahsil edilen ek tutardır. Madde, bu zammın oranını ve hesabını ayrıca belirler. - Bazı Kamu Alacaklarının Uzlaşma Usulü ile Tahsili Hakkında Kanun m.2 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5736-sayili-bazi-kamu-alacaklarinin-uzlasma-usulu-ile-tahsili-hakkinda-kanun/madde-2#f2): Taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde, 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre tahsil edilen ve her ay ve kesri için ayrı ayrı yüzde beş oranında hesaplanan zamdır. ### Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu - SGGSSK m.89 – Prim borçlarına halef olma, gecikme cezası ve gecikme zammı ile iadesi gereken primler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-89#f1): Ödeme süresinin bitiminden borç ödenene kadar her ay için ayrı ayrı hesaplanan, Hazine Müsteşarlığınca açıklanan bir önceki aya ait iskontolu ihraç edilen devlet iç borçlanma senetlerinin aylık ortalama faizinin bileşik bazda uygulanmasıyla bulunan tutardır. Ödemenin yapıldığı ay için gecikme zammı günlük hesaplanır. ### Vergi Usul Kanunu - VUK ek geç. m.12 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/ek-gecici-madde-12#f2): Vadesinde ödenmeyen vergi alacağı için 6183 sayılı Kanun uyarınca işleyen ek ödev niteliğindeki tutardır. Bu madde kapsamında, 15/4/1982 tarihine kadar uygulanmayan ya da iade edilen tutar olarak ele alınır. ### Noterlik Kanunu - Noterlik Kanunu m.120 – Zamlı yatırma: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1512-sayili-noterlik-kanunu/madde-120#f1): Noterin süresinde yatırmadığı vergi, resim, harç ve değerli kâğıt bedeli için, yatırma süresinin bittiği günü izleyen ilk otuz günde yüzde on, bundan sonraki her otuz gün için ayrıca yüzde iki oranında hesaplanan tutardır. Vergi asılı borcunun yerine geçmez, ona eklenen ayrı bir ödemedir. ### Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu - Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu m.35 – IV - BİRLİĞİN GELİRLERİ (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1618-sayili-seyahat-acentalari-ve-seyahat-acentalari-birligi-kanunu/madde-35#f2): Yıl içinde tahsil edilmeyen yıllık aidatlara uygulanan ek tutardır. Uygulanabilmesi için genel kurul kararı ve bu karar uyarınca yönetim kuruluna verilen yetkilendirme gerekir. ### Katma Değer Vergisi Kanunu - KDVK geç. m.6 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3065-sayili-katma-deger-vergisi-kanunu/gecici-madde-6#f3): Vergi borcunun vadesinde ödenmemesi hâlinde 6183 sayılı Kanun uyarınca tahakkuk eden zamdır. Maddede KDV'ye, teslimin yapıldığı tarihteki vergi oranı üzerinden hesaplanan tutar ile birlikte bağlanmıştır. ## Karıştırılan kavramlar - **Tahsil edilmiş gecikme zammı / Henüz tahsil edilmemiş gecikme zammı** (VUK ek geç. m.12): Madde kapsamındaki alacaklar için daha önce gecikme zammı tahsil edilmişse, bu tutarlar red ve iade edilir. Henüz tahsil edilmemiş gecikme zammı için ise hüküm uygulanmaz, sadece uygulanmama kuralı işler. Tahsil edilmiş tutarlar iade edilirken, tahsil edilmemiş tutar için tahsil yapılmaz. - **Gecikme zammı / asıl vergi borcu** (1512 s. K. m.120): Gecikme zammı, yatırma süresinin kaçırılmasının doğurduğu ek ödemedir ve oranı süre geçtikçe artar. Asıl vergi, resim, harç veya değerli kâğıt bedeli, noterin tahsil ettiği ve yatırması gereken tutardır. Gecikmiş tutar yatırılırken önce zam milli banka hesabına ödenir, sonra asıl tutar ilgili daireye yatırılır. Zam, asıl tutarın yerine geçmez. - **İlk üç ay / ilk üç aydan sonra gecikme cezası ve gecikme zammı** (SGGSSK m.89): Ödeme süresinin bitiminden itibaren ilk üç aylık süre içinde ödenmeyen kısım için her ay %3 gecikme cezası uygulanır. Üç aylık süre geçtikten sonra cezai artış uygulanmaz, yalnız gecikme zammı hesaplanmaya devam eder. Ödenmeyen borç için ilk üç ayda hem ceza hem zamm, sonrasında yalnız zamm işler. - **Asıl borç / gecikme zammı** (5602 s. K. m.9): Vergi veya kamu payının kendisi, kanunda öngörülen tutar ve süresiyle ödenmesi gereken asıl borçtur. Gecikme zammı, asıl borcun süresinde ödenmemesi nedeniyle ortaya çıkan ek tutardır ve 6183 sayılı Kanuna göre hesaplanır. Süresinde ödenmeyen borçta asıl tutara gecikme zammı eklenerek tahsil yapılır. - **Gecikme zammı / Şube müdürünün sorumluluğu** (AATUHK m.41): Gecikme zammı, aktarma yapılmayan amme alacağının tahsilatını yapan kuruluştan istenmesidir. Şube müdürleri ile postane veya posta çek merkezi müdürleri ayrıca sorumlu tutulur. Kuruluş ve müdür farklı sorumluluk alanlarında yer alır; aktarmadan sorumlu olan müdürdür. - **Genel gecikme zammı / köy zammı** (AATUHK m.53): Belediye sınırları içindeki ve genel hükümlere tabi alacaklar, genel gecikme zammı oranına tabidir. Belediye sınırları dışındaki köylerde tahsildarlarca tahsil edilen alacaklar, bu maddedeki özel oran ve zammın işleme koşullarına tabidir. Köy alacağında yalnız bu maddedeki oran uygulanır; genel oran bu alacaklar için geçerli değildir. ## İlgili konular - Tecil, tehir, gecikme zammı (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/tecil-tehir-gecikme-zammi - Primlere ilişkin hükümler (Sosyal Güvenlik Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/sosyal-guvenlik-hukuku/prim-alinmasi-prime-esas-kazanc-prim-oranlari-ve-asgari-iscilik-prim-belgeleri - Ödeme (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/odeme ## Örnek kararlar - 4. Daire, 2020/6395 E., 2023/242 K., 18.01.2023 — ilgili: 5736 s. K. m.1, 5736 s. K. m.2 - 4. Daire, 2020/6473 E., 2023/243 K., 18.01.2023 — ilgili: 5736 s. K. m.1, 5736 s. K. m.2 - 10. Daire, 2016/12023 E., 2021/2589 K., 25.05.2021 — ilgili: AATUHK m.41, 4811 s. K. m.15 ## İlgili terimler [Vadeli satış](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vadeli-satis) · [Kayıt ücreti](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kayit-ucreti) · [Ecrimisil](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ecrimisil) · [Yıllık aidat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yillik-aidat) · [Vergi ziyaı cezası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vergi-ziyai-cezasi) · [Yürürlük tarihi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yururluk-tarihi) · [Münakale](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/munakale) · [Evrensel posta hizmet yükümlüsü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/evrensel-posta-hizmet-yukumlusu) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.