--- title: "Geçiş dönemi nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gecis-donemi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Geçiş dönemi **Kısaca:** Geçiş dönemi, 16 kanunda 20 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - Anayasa geç. m.21: Değişikliğin yürürlüğe girmesinden yeni kurumların göreve başlamasına kadar geçen, madde metninde süreleri ve görevleri belirlenmiş dönemdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/gecici-madde-21) - VUK ek geç. m.6: Yeni düzenlemelere geçilinceye kadar geçen süreyi ifade eder. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/ek-gecici-madde-6) - TTK geç. m.8: Yeni kurulan şirketler bakımından bu süre işlemez. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/gecici-madde-8) ## Kanunda nerede geçiyor ### Vergi Usul Kanunu - VUK ek geç. m.6 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/ek-gecici-madde-6): Yeni düzenlemelere geçilinceye kadar geçen süreyi ifade eder. Bu süre bir takvim tarihine değil, yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesine bağlıdır. - VUK ek geç. m.10 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/ek-gecici-madde-10): 36. maddeyle değişen 298. maddenin yürürlüğe girmesinden önceki dönemleri ifade eder. Bu dönemlere ilişkin rayiç bedel takdirleri, bu madde kapsamında eski 257. madde hükümlerine tabi kalır. - VUK geç. m.23 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/gecici-madde-23): 1/1/1999 ile maddenin yürürlüğe girdiği tarih arasındaki vergilendirme dönemleridir. Maddenin zaman bakımından kapsamını bu dönem belirler. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK geç. m.6 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/gecici-madde-6#f1): Türkiye Muhasebe Standartlarına ilk geçişle birlikte hazırlanacak finansal tablolara ilişkin dönemdir. Bu dönemde finansal tablolar, standartlarda yer alan geçiş hükümlerine göre düzenlenir. - TTK geç. m.8 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/gecici-madde-8): Maddede yazılı üç aylık sürenin başladığı, Geçici 8. maddenin yürürlüğe girmesiyle açılan süredir. Yeni kurulan şirketler bakımından bu süre işlemez. ### Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu - SGGSSK ek m.12 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/ek-madde-12): Muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin verilmeye başlanmasından önceki dönemlerdir. Bu dönemlere ait belgeler maddedeki usulle Kuruma verilir. - SGGSSK geç. m.16 – Kendi adına ve hesabına tarımsal faaliyette bulunan sigortalılar ile esnaf muaflığından yararlanan kadın sigortalılara ilişkin geçiş hükümleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/gecici-madde-16): Maddenin yürürlüğe girdiği yıl için geçerli olan, otuz kat yerine on beş kat uygulanan ilk dönemdir. Bu dönemi izleyen her yıl oran bir puan artırılır. ### Türkiye Cumhuriyeti Anayasası - Anayasa geç. m.21 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/gecici-madde-21): Değişikliğin yürürlüğe girmesinden yeni kurumların göreve başlamasına kadar geçen, madde metninde süreleri ve görevleri belirlenmiş dönemdir. Bu dönemde eski organlar görevine devam eder. ### Avukatlık Kanunu - Av. K. geç. m.15 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/gecici-madde-15): Kanunun yürürlüğe girmesi ile yeni tarifenin yürürlüğe girmesi arasındaki dönemdir. Bu dönemde eski tarife uygulanmaya devam eder. ### Emlak Vergisi Kanunu - Emlak Vergisi Kanunu geç. m.15 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1319-sayili-emlak-vergisi-kanunu/gecici-madde-15): 1/1/1986 tarihinden önce doğan vergiyi doğuran olaylara ilişkin emlak vergisi işlemlerini ifade eder. Maddenin uygulama alanını belirleyen zamansal ölçüttür. ### Yargıtay Kanunu - Yargıtay Kanunu geç. m.7 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2797-sayili-yargitay-kanunu/gecici-madde-7): Kanunun yürürlüğe girmesi ile yeni yönetmeliklerin çıkarılması arasındaki süreç. Bu dönemde eski yönetmelikler yürürlükte kalır, ancak yalnızca yeni kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanır. ### Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu - Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu geç. m.1 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5018-sayili-kamu-mali-yonetimi-ve-kontrol-kanunu/gecici-madde-1#f4): Mali yönetim ve kontrol sisteminin kurulmasına kadar geçen, eski uygulamanın sürdüğü dönemdir. Madde, bu dönemin üst sınırını 31.12.2007 tarihi olarak belirler. ## Karıştırılan kavramlar - **Geçiş dönemi takdirleri / yeni dönem takdirleri** (VUK ek geç. m.10): 298. maddenin yürürlüğe girmesinden önceki dönemlere ilişkin rayiç bedel takdirleri, geçiş kuralı kapsamındadır. 298. maddenin yürürlük tarihinden sonraki dönemlere ilişkin takdirler, bu geçiş kuralının kapsamında değildir. Geçiş dönemi takdirlerinde değişiklik öncesi 257. madde, sonraki dönemlerde ise değişiklikle yürürlüğe giren hükümler uygulanır. - **Geçiş dönemi tarhiyatı / genel dönem tarhiyatı** (VUK geç. m.23): 1/1/1999 ile maddenin yürürlüğe girdiği tarih arasındaki vergilendirme dönemlerine ilişkin tarhiyatlar bu maddenin kapsamındadır. Bu tarihler dışındaki dönemlere ilişkin tarhiyatlar madde kapsamında değildir. Yalnız geçiş dönemi tarhiyatlarında vergi ziyaı cezası için geçici uzlaşma talebi yapılabilir; diğer dönemler genel uzlaşma hükümlerine tabidir. - **Geçiş dönemi / sonraki dönemler** (SGGSSK ek m.12): Muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin verilmeye başlanmasından önceki dönemlere ait yükümlülükler nedeniyle verilecek aylık prim ve hizmet belgeleri, maddedeki usulle Kuruma verilir. Muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin verilmeye başlanmasından sonraki dönemler, madde kapsamı dışındadır ve beyanname Maliye Bakanlığına verilir. Hangi belgenin hangi kuruma verileceği, belgenin ait olduğu dönemin bu tarihe göre belirlenmesine bağlıdır. - **Geçiş dönemi / sonraki yıllar** (SGGSSK geç. m.16): Maddenin yürürlüğe girdiği yıl; üst sınır on beş kattır. Takip eden yıllar; her yıl için bir puan eklenerek oran yükselir. Hesaplanacak üst sınır yıldan yıla değişir ve otuz katta sabitlenir. - **Eski kanun / yeni kanun (geçiş dönemi genel rejimi)** (6103 s. K. m.39): Yürürlük tarihinden önce yapılmış ve hüküm ifade etmeye başlamış sözleşmeler, geçiş döneminde 6762 sayılı Kanun hükümlerine tabidir. Aynı sözleşmeler bakımından sigorta ettireni, sigortalıyı ve lehdarı koruyan hükümler TTK'ya göre belirlenir. Sözleşmenin genel rejimi eski kanuna göre belirlenir, ancak koruyucu hükümler için yeni kanun geçerli olur. - **Geçiş dönemi içindeki sözleşme / bir yıllık süre sonrası sözleşme** (6103 s. K. m.39): Bir yıllık süre içinde sona eren 6762 sayılı Kanuna tabi sözleşmenin uzatılması veya yenilenmesi hâlinde TTK hükümleri uygulanır (m.39/2). Süre sonrasında yürürlükte kalan veya devam eden sözleşmeler bakımından fıkra 2 uygulanmaz. Sona eren sözleşmenin uzatılması veya yenilenmesi, eski sözleşmenin geçiş rejimini bırakıp TTK'ya geçişe yol açar. ## İlgili terimler [Aykırılık ölçütü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aykirilik-olcutu) · [Açılış bilançosu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/acilis-bilancosu) · [İkincil düzenleme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ikincil-duzenleme) · [Muhtasar ve prim hizmet beyannamesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muhtasar-ve-prim-hizmet-beyannamesi) · [Yetersiz vergilendirilen ödemeler esası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yetersiz-vergilendirilen-odemeler-esasi) · [Değerli kâğıt](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/degerli-kagit) · [Makbuz karşılığı tahsil](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/makbuz-karsiligi-tahsil) · [Uzlaşma talebi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/uzlasma-talebi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.