--- title: "Geçiş hükmü nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gecis-hukmu" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Geçiş hükmü **Kısaca:** Geçiş hükmü, 19 kanunda 27 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - CMK geç. m.7: Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesinden önce açılmış veya o tarihte devam eden işlere yeni kuralın nasıl uygulanacağını belirleyen hükümdür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/gecici-madde-7) - İİK geç. m.14: Yeni bir düzenlemenin yürürlüğünden önce açılmış işlere hangi hukuk kuralının uygulanacağını belirleyen hükümdür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/gecici-madde-14) - Av. K. geç. m.24: Yeni bir düzenlemenin yürürlüğünden önce doğmuş hukuki durumlara ne ölçüde uygulanacağını belirleyen hükümdür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/gecici-madde-24) ## Kanunda nerede geçiyor ### Ceza Muhakemesi Kanunu - CMK geç. m.6 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/gecici-madde-6): Yeni bir düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce doğmuş olan olgu, işlem veya kararlara yeni hükmün mi eski hükmün mü uygulanacağını belirleyen kuraldır. Geçici 6. madde bu işlevi görür. - CMK geç. m.7 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/gecici-madde-7): Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesinden önce açılmış veya o tarihte devam eden işlere yeni kuralın nasıl uygulanacağını belirleyen hükümdür. Kanun, yeni kuralın hangi dosyalara uygulanmayacağını ve bu dosyaların hangi eski hükümlere göre sonuçlandırılacağını gösterir. ### İcra ve İflas Kanunu - İİK geç. m.14 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/gecici-madde-14): Yeni bir düzenlemenin yürürlüğünden önce açılmış işlere hangi hukuk kuralının uygulanacağını belirleyen hükümdür. Bu madde, talep tarihindeki mevzuatın uygulanmasını öngören bir geçiş hükmüdür. - İİK geç. m.19 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/gecici-madde-19): Yeni bir kuralın yürürlüğe girdiği tarihten önce oluşmuş durumlara hangi hukukun uygulanacağını belirleyen hükümdür. Bu madde, 7445 sayılı Kanunla getirilen değişikliklerin eski işlemlere etkisini sınırlar. ### Avukatlık Kanunu - Av. K. geç. m.24 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/gecici-madde-24): Yeni bir düzenlemenin yürürlüğünden önce doğmuş hukuki durumlara ne ölçüde uygulanacağını belirleyen hükümdür. Bu madde, 59. maddenin beşinci fıkrasını 15/7/2020 tarihinden önce verilmiş kesin kararlara uzatır. - Av. K. geç. m.25 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/gecici-madde-25): Yeni düzenlemenin yürürlüğü öncesinde başlamış hukuki durumların hangi kurala tabi olacağını belirleyen hükümdür. Bu maddede geçiş, staja başlama tarihi esas alınarak kurulmuştur. ### Danıştay Kanunu - Danıştay Kanunu geç. m.4 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/gecici-madde-4): Yeni kanunun yürürlüğe girmesiyle eski kanun döneminde doğmuş durumların hangi hukuka tabi olacağını belirleyen kuraldır. Geçici 4. madde, bir geçiş hükmü niteliğindedir. - Danıştay Kanunu geç. m.5 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/gecici-madde-5): Yeni bir kanunun yürürlüğe girdiği tarihte devam eden ilişkilerin hangi hukuka tabi olacağını belirleyen kuraldır. Bu madde, yürürlük öncesinde açılmış davaların yeni kanun döneminde nasıl görüleceğini düzenler. ### Hakimler ve Savcılar Kanunu - Hakimler ve Savcılar Kanunu m.120 – Uygulanacak hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu/madde-120): Yeni bir kanunun, önceki kanunun hangi hükümlerinin hangi ölçüde uygulanmaya devam edeceğini belirleyen düzenlemedir. Bu madde, eski kanunun tamamını değil, yalnızca yeni kanuna aykırı olmayan hükümlerini yürürlükte bırakır. - Hakimler ve Savcılar Kanunu geç. m.12 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu/gecici-madde-12): Yeni kanunun, eski kanun döneminde başlamış ilişki ve işlemler bakımından uygulanmasını sınırlayan hükümdür. Bu maddede yeni kanunun, başlamış ama bitmemiş atama işlemlerine uygulanmayacağı öngörülür. ### Bankacılık Kanunu - Bankacılık Kanunu geç. m.30 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/gecici-madde-30): Kanunun yürürlüğünden önce doğmuş durumların yeni düzenlemeye nasıl bağlanacağını belirleyen hükümdür. Bu madde, yürürlük tarihinde görevde bulunanlar bakımından mevcut süreleri koruyan bir geçiş hükmüdür. - Bankacılık Kanunu geç. m.33 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/gecici-madde-33): Yeni düzenlemenin yürürlüğe girdiği andan önceki hukuki durumun yeni rejime nasıl bağlanacağını belirleyen hükümdür. Geçici 33. madde bu niteliktedir ve kendi başına bir yükümlülük ya da suç tipi kurmaz. ### Türk Ticaret Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun - Türk Ticaret Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun m.14 – E) Acenteye ilişkin rekabet yasağı anlaşması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6103-sayili-turk-ticaret-kanununun-yururlugu-ve-uygulama-sekli-hakkinda-kanun/madde-14): Yeni bir kanunun yürürlüğünden önce kurulmuş ve devam eden ilişkilere ne ölçüde uygulanacağını belirleyen hükümdür. Bu maddede yalnızca TTK m.123 bakımından bir geçiş kuralı konmuştur. - Türk Ticaret Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun m.29 – A) Taşıma sözleşmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6103-sayili-turk-ticaret-kanununun-yururlugu-ve-uygulama-sekli-hakkinda-kanun/madde-29): Yeni kanunun yürürlüğünden önce kurulmuş ilişkilerin hangi kanuna tabi olacağını belirleyen hükümdür. Bu maddede ölçüt sözleşmenin kurulma anıdır. ### Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun - TKHK geç. m.1 – Geçiş hükümleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6502-sayili-tuketicinin-korunmasi-hakkinda-kanun/gecici-madde-1): Yeni bir kanunun yürürlüğe girmesiyle eski kanun döneminde doğmuş durumların yeni kanun karşısındaki akıbetini belirleyen kurallardır. Bu geçici madde, 6502 sayılı Kanunun kendi yürürlüğü öncesine ilişkin geçiş kurallarını içerir. - TKHK geç. m.2 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6502-sayili-tuketicinin-korunmasi-hakkinda-kanun/gecici-madde-2): Yeni düzenlemenin yürürlüğünden önce açılmış davalara yeni usul şartının uygulanıp uygulanmayacağını belirleyen hükümdür. Bu madde, arabuluculuk şartı bakımından böyle bir istisnayı düzenler. ## Karıştırılan kavramlar - **Genel kural / Geçiş hükmü** (İYUK m.54): 18/6/2014 tarihinden sonra verilen kararlar bakımından karar düzeltme yolu kapalıdır. 18/6/2014 tarihinden önce verilen kararlar, eski kanun yollarına ilişkin hükümler uyarınca değerlendirilir. Kararın tarihine göre karar düzeltme yolunun açık olup olmadığı belirlenir. - **Yasak hükmü / Transit geçiş hükmü** (2313 s. K. m.14): İlk cümle tekrar ihraç amaçlı ithali yasaklar. İkinci cümle transit geçen maddeleri kabul eder ve yalnızca kapların mühürlenmesini şart koşar. Transit geçiş yasak değildir; yasak yalnızca tekrar ihraç amaçlı ithalin yapılması hâlinde ve mühürleme ile birlikte geçiş için söz konusu olur. ## İlgili konular - Kararlara karşı başvuru yolları (İdari Yargılama Usulü): https://www.hukuksalegitim.com/konu/idari-yargilama-usulu/kararlara-karsi-basvuru-yollari ## İlgili terimler [Taahhütname](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/taahhutname) · [Yürürlük tarihi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yururluk-tarihi) · [Açılmış dava](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/acilmis-dava) · [Görev sırasında işlenen suç](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gorev-sirasinda-islenen-suc) · [Kaldırılan hüküm](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kaldirilan-hukum) · [Kamulaştırma kararı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kamulastirma-karari) · [Ek patent](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ek-patent) · [Kesin nitelikteki karar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kesin-nitelikteki-karar) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.