---
title: "Geçiş üstünlüğü nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gecis-ustunlugu"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Geçiş üstünlüğü

**Kısaca:** Belirli bir aracın, diğer araçlara karşı önce geçme hakkına sahip olmasıdır. Bu üstünlüğü haiz aracın duyulur veya görülür işareti üzerine, geçilmek istenen araç sürücüsü yer açmak zorundadır. (KTK m.55)

## Kanunda nerede geçiyor

### Karayolları Trafik Kanunu
- KTK m.55 – Geçilen araçlara ait kurallar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2918-sayili-karayollari-trafik-kanunu/madde-55#f1-c): Belirli bir aracın, diğer araçlara karşı önce geçme hakkına sahip olmasıdır. Bu üstünlüğü haiz aracın duyulur veya görülür işareti üzerine, geçilmek istenen araç sürücüsü yer açmak zorundadır.
- KTK m.57 – Kavşaklarda geçiş hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2918-sayili-karayollari-trafik-kanunu/madde-57#f1-b-1): Kavşakta bir aracın diğer araçtan önce geçme hakkıdır. Madde metninde sıralama, trafik işareti veya ışıklı cihaz bulunmayan kavşaklarda kanunda sayılan araç ve yollara göre belirlenir.
- KTK m.71 – Geçiş üstünlüğüne sahip araçlar ve sürme kuralları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2918-sayili-karayollari-trafik-kanunu/madde-71#f1): Bir aracın, kavşak veya yol üzerinde diğer trafik katılımcılarının önüne geçerek yoluna devam etme hakkıdır. Madde, bu hakkın yalnız sayılan araçlara ve görev hâlinde olan araçlara tanındığını öngörür.

### Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi Hakkında Kanun
- Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi Hakkında Kanun m.9 – Demiryolu ve karayolu kesişmeleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6461-sayili-turkiye-demiryolu-ulastirmasinin-serbestlestirilmesi-hakkinda-kanun/madde-9#f1): Kesişme noktasında demiryolu araçlarının diğer yol kullanıcılarına karşı geçiş önceliği. Bu üstünlük, kesişmenin yapılan yeni yola göre niteliğine bağlı değildir.

## Karıştırılan kavramlar

- **Dar yol veya yoğun trafik / geçiş üstünlüğü bulunan araç** (KTK m.55): Dar taşıt yolu ve yoğun trafikte, yavaş giden araç kendisini geçecek araca yol açar (birinci fıkra b bendi). Geçiş üstünlüğü bulunan araç işareti verdiğinde, geçilmek istenen araç taşıt yolu üzerinde yer açar (c bendi). Birinci durumda yavaş giden araç elverdiği oranda sağa çekilir; ikinci durumda ise üstünlük sahibi aracın geçişi için yer açılır. Her iki yükümlülük farklı kaynaklardan doğar.
- **Trafik kısıtlama ve yasakları / geçiş üstünlüğü sahibi araçlar** (KTK m.71): Genel trafik kısıtlama ve yasaklarına uyması gereken diğer araçlar. Maddeye göre bu araçlar, Kanun ve yönetmelikteki trafik kısıtlama ve yasaklarına bağlı değildir. Görev hâlindeki geçiş üstünlüklü araç, kısıtlama ve yasaklara uymadan hareket edebilir; ancak can ve mal güvenliği ile işaret şartı yine geçerlidir.
- **Demiryolu / karayolu geçiş üstünlüğü** (6461 s. K. m.9): Kesişmede demiryolu araçları, demiryolu ana yol olarak geçiş üstünlüğüne sahiptir. Kesişen karayolu, köy yolu veya benzeri yoldaki taşıtlar bu üstünlüğe bağlı olarak geri durur. Kesişme noktasında yol kullanıcısı demiryolu aracının geçişine öncelik vermelidir. (Hukuk Genel Kurulu, 2020/713 E., 2022/1247 K., 05.10.2022; Hukuk Genel Kurulu, 2020/337 E., 2022/893 K., 14.06.2022)

## Örnek kararlar

- Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi, 2023/1298 E., 2024/1061 K., 03.07.2024 — ilgili: KTK m.71, KTK m.55
- Hukuk Genel Kurulu, 2020/713 E., 2022/1247 K., 05.10.2022 — ilgili: 6461 s. K. m.9
- Hukuk Genel Kurulu, 2020/337 E., 2022/893 K., 14.06.2022 — ilgili: 6461 s. K. m.9

## İlgili terimler

[Zorunluluk hâli](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zorunluluk-hali)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.