--- title: "Geleneksel ürün adı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/geleneksel-urun-adi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Geleneksel ürün adı **Kısaca:** Belirli bir ürünün geleneksel üretim, hammadde veya hazırlama tekniklerine dayanarak kullanılan ve ürünün karakteristiğini gösteren adıdır. Coğrafi bağlantı aranmaz; başvuru, ürünün karakteristiğini ortaya koyan üretim metodunun açıklanmasına dayanır. (SMK m.37) ## Kanunda nerede geçiyor ### Sınai Mülkiyet Kanunu - SMK m.33 – Koruma kapsamındaki ürünler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-33#f1): Doğal ve beşerî unsurların bir araya gelmesiyle oluşan ürünler için kullanılan ve maddede koruma kapsamına alınan diğer bir ad türüdür. Maddenin metninde ayrı bir tanımı yoktur; tanımı ve tescil usulü m.34 ve m.36 vd. hükümlerindedir. - SMK m.34 – Menşe adı, mahreç işareti ve geleneksel ürün adı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-34#f3): Menşe adı veya mahreç işareti kapsamına girmeyen; ilgili piyasada bir ürünü tarif etmek için geleneksel olarak en az otuz yıl kullanıldığı kanıtlanan addır. Coğrafi işaret değildir; kökene değil geleneksel üretim veya bileşime dayanır. - SMK m.35 – Tescil edilmeyecek adlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-35#f2): Ürünün kendine özgü niteliklerinin, yetiştirildiği ya da üretildiği yere bağlı olmaksızın, geleneksel üretim yöntemi ve kullanım yoluyla kazandığı adı ifade eder. Coğrafi işaretten farklı olarak coğrafi kaynak unsuru aranmaz; bu nedenle genel özelliği ifade eden adlar bu kapsamda tescil edilemez. - SMK m.37 – Başvuru şartları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-37#f2): Belirli bir ürünün geleneksel üretim, hammadde veya hazırlama tekniklerine dayanarak kullanılan ve ürünün karakteristiğini gösteren adıdır. Coğrafi bağlantı aranmaz; başvuru, ürünün karakteristiğini ortaya koyan üretim metodunun açıklanmasına dayanır. - SMK m.39 – Yabancı ülke kaynaklı başvurular (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-39#f1): Belirli bir ürünün geleneksel üretim, karakteristik ve kalitesi nedeniyle tanınan ve adı korunan ürün adıdır. Coğrafi bölge bağlantısı aranmaz; bu yönüyle coğrafi işaretten ayrılır. - SMK m.43 – Başvuru yapan veya tescil ettirenlerde değişiklik (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-43#f1): Ürünün geleneksel niteliklerini taşıdığı ve tescil edildiği hâlde korunan, geleneksel üretim ya da bileşim özelliğine dayanan ürün adıdır. Şartları m.49 kapsamındadır. - SMK m.45 – Geleneksel ürün adı korumasının elde edilmesi ve tescilden doğan hakkın kapsamı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-45#f1): Bir ürünün coğrafi çevresi, yöresel veya geleneksel üretim yöntemi gibi nitelikleriyle ilişkilendirilen ve tescil ile korunan ürün adıdır. Madde bu adın tescil edilmiş olmasını koruma için aramaktadır. - SMK m.46 – Tescilli coğrafi işaretin ve geleneksel ürün adının kullanımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-46): Belirli bir ürünü tanımlamak için geleneksel olarak kullanılan ve tescil edilmiş olan addır. Coğrafi bir yer adı içermesi zorunlu değildir; kullanımı sicilde belirtilen şartlara bağlıdır. - SMK m.48 – Markalarla ilişki (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-48#f3): Tescil edilerek korunan, belirli bir ürünün geleneksel niteliklerini taşıyan ad anlamında, coğrafi işaretle birlikte üçüncü fıkrada anılan koruma türüdür. Madde bu adın tescilini itiraz usulüne bağlar. - SMK m.54 – Geleneksel ürün adı hakkına tecavüz sayılan fiiller (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-54#f1): Belirli bir ürünün, geleneksel olarak üretildiği veya bilinen ürün özelliklerini taşıdığı için tescil edilmiş adıdır. Tescil edilmemiş bir adın kullanılması bu maddenin koruma alanına girmez. - SMK m.157 – Zamanaşımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-157): Coğrafi kökenli ya da geleneksel olarak belli bir ürünle özdeşleşmiş adların, SMK kapsamında korunan özel hukuk talepleri bakımından da zamanaşımı rejimine tabi olduğunu ifade eden kavramdır. - SMK m.164 – Geleneksel ürün adlarına uygulanacak hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-164): Belirli bir ürünü tanımlamak için geleneksel olarak kullanılan ve bu ürüne özgü nitelikleri taşıyan adlardır. Maddenin kendisi bu adların tanımını vermez; tanım SMK'nın geleneksel ürün adlarına ilişkin bölümünde yer alır. ## Karıştırılan kavramlar - **Coğrafi işaret / Geleneksel ürün adı** (SMK m.34): Coğrafi işaret, ürünün kökeni ile özdeşleşmesine dayanır ve coğrafi alanla bağlantı zorunludur. Geleneksel ürün adı, kökene değil otuz yıllık geleneksel kullanıma ve geleneksel üretim, bileşim ya da hammaddeye dayanır; menşe adı veya mahreç işareti kapsamına girmez. Bir ad coğrafi işaret koşullarını taşımıyorsa ama otuz yıllık geleneksel kullanımı ve üretim özelliği kanıtlanmışsa geleneksel ürün adı olarak tanımlanabilir. - **Coğrafi işaret / Geleneksel ürün adı başvurusu** (SMK m.37): Coğrafi işaret başvurusunda coğrafi alan, sınırlar, tarihsel geçmiş ve coğrafi alanla bağlantıyı kanıtlayan belgeler zorunludur (1. fıkra d, f, g bentleri). Geleneksel ürün adı başvurusunda coğrafi alan ve coğrafi bağlantı belgeleri aranmaz; üretim metodu ve hazırlama tekniği belgeleri öne çıkar (2. fıkra ç bendi). İki başvuru türünün dosya içerikleri farklıdır; coğrafi alan ve tarihsel geçmiş belgeleri yalnız coğrafi işarette istenir. - **Geleneksel ürün adı tescili / Marka ve coğrafi işaret hakları** (SMK m.45): Geleneksel ürün adı tescili, tescil ettirene inhisari hak sağlamaz. Marka ve coğrafi işaret gibi diğer sınai mülkiyet hakları kazanılmış haklardır. Önceden kazanılmış marka veya coğrafi işaret hakları, geleneksel ürün adı korumasıyla ortadan kalkmaz (m.45/4 ve 5). - **Mal veya hizmet ile ilgili marka başvurusu / ad niteliğindeki coğrafi işaret veya geleneksel ürün adı tescili** (SMK m.48): Fıkra 1, 44. maddede belirtilen biçimlerde veya tescile konu coğrafi işaretle ilgili mal ve hizmetler için yapılan marka başvurusunu kapsar. Fıkra 3, tescilli markanın itibarı, ünü ve kullanım süresi göz önünde tutularak, markanın varlığına zarar verici veya gerçek kaynağı konusunda yanıltıcı adların coğrafi işaret ya da geleneksel ürün adı olarak tesciline ilişkindir. Birinci durumda marka başvurusu reddedilir ya da tescil edilmişse hükümsüzlük davasına konu olur; ikinci durumda önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine coğrafi işaret ya da geleneksel ürün adı tescili yapılmaz. - **Tescilli geleneksel ürün adı / Tescil başvurusu aşaması (fıkra 3)** (SMK m.54): Tescil edilmiş geleneksel ürün adına tecavüz halinde fıkra 2'deki bildirim ve dava usulü işler. Başvurunun yalnızca yayımlanmış olması halinde başvuru sahibi, fıkra 3 uyarınca hukuk davası açabilir. Tescil öncesi koruma tam değildir: tecavüzden dolayı dava, başvurunun yayımlanmasına bağlıdır. Tecavüz edenin başvurudan haberdar edilmiş olması halinde yayımlanmamış olmasına bakılmaz. Kötüniyet hükmolunursa yayımdan önceki tecavüz de kabul edilir. - **Geleneksel ürün adı / Marka** (SMK m.164): Geleneksel ürün adı, belirli bir ürünün adı olarak geleneksel biçimde kullanılan ve bir işletmeye değil ürüne bağlanan adlardır. Marka, bir işletmenin mal veya hizmetlerini diğerlerinden ayırt eden işarettir. Madde yalnızca geleneksel ürün adları için bazı hükümlerin uygulanacağını söyler; marka hükümleri bu adlara kendiliğinden uygulanmaz. ## Örnek kararlar - 11. Hukuk Dairesi, 2023/1337 E., 2024/4604 K., 03.06.2024 — ilgili: SMK m.34, SMK m.35, SMK m.37 - 11. Hukuk Dairesi, 2024/527 E., 2024/8703 K., 05.12.2024 — ilgili: SMK m.34, SMK m.48 - 11. Hukuk Dairesi, 2021/6577 E., 2023/1526 K., 13.03.2023 — ilgili: SMK m.34, SMK m.35 ## İlgili terimler [Coğrafi işaret](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cografi-isaret) · [Amblem](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/amblem) · [Tescil ettiren](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tescil-ettiren) · [Bülten](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bulten) · [Tecavüz](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tecavuz) · [Karşılıklılık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/karsiliklilik) · [Başvuru hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/basvuru-hakki) · [İyiniyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/iyiniyet) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.