---
title: "Geliştirme nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gelistirme"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Geliştirme

**Kısaca:** Geliştirme: Petrollü arazinin değerlendirilmesi için gerektiği kadar kuyu açılmasını, yer üstü tesislerinin, taşıma hatlarının ve yer üstü depolarının kurulmasını (6491 s. K. m.2/1-k)

## Kanuni tanım

- **6491 s. K. m.2/1-k** (Türk Petrol Kanunu): Petrollü arazinin değerlendirilmesi için gerektiği kadar kuyu açılmasını, yer üstü tesislerinin, taşıma hatlarının ve yer üstü depolarının kurulmasını — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6491-sayili-turk-petrol-kanunu/madde-2#f1-k

## Karıştırılan kavramlar

- **Strateji Geliştirme Başkanlığı / Araştırma Planlama Koordinasyon Dairesi Başkanlığı** (124 s. K. m.3): Araştırma Planlama Koordinasyon Dairesi Başkanlığı birinci fıkrada (d) bendinde sayılmaktadır. Açıklama notuna göre bu daire başkanlığının kuruluş ve görevlerine ilişkin hükümler 5436 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmış, yerine Strateji Geliştirme Başkanlığı kurulmuştur. Bu birim için metindeki bent ile açıklama notu arasında fark vardır; güncel yapıyı belirlerken açıklama notundaki düzenleme esas alınmalıdır.
- **Genel oran / araştırma-geliştirme destekli kurum oranı** (GVK geç. m.82): Hisse iktisap edilen kurum, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, TÜBİTAK veya KOSGEB programlarında son beş yıl içinde projesi desteklenmiş bir kurum değilse, hesaplanan tutarın yüzde 75'i indirilebilir. Kurum bu programlardan birinde son beş yıl içinde projesi desteklenmiş ise oran yüzde 100 uygulanır. Destekli kuruma iştirakte indirim oranı yüzde 75'ten yüzde 100'e çıkar; yıllık tutar sınırı her iki durumda da aynı kalır.
- **Genel ithalat muafiyeti (a) / Araştırma ve geliştirme muafiyeti (son fıkra)** (278 s. K. m.14): (a) bendi, her türlü ithalatta alınacak vergi, harç ve ücretleri kapsar ve Kurumun faaliyet amacına bağlı olmayan genel bir muafiyettir. Son fıkra, yalnızca Kurumun araştırma ve geliştirme faaliyetinde kullanılmak üzere ithal edilen veya bağışla gelen malzemeleri kapsar. Araştırma ve geliştirme amacıyla getirilen malzemede son fıkranın tanıdığı, gümrük vergisi ve buna bağlı vergi, resim, fon ve harçları da içeren muafiyet uygulanır.
- **Buluculuk / görünür rezerv geliştirme hakkı / ruhsat hakkı** (3213 s. K. m.6): Buluculuk ve görünür rezerv geliştirme hakları maden siciline bilgi amaçlı şerh edilir. Ruhsat hakkı, devir ve intikal işlemlerine tabidir ve bu madde kapsamında sicile şerh edilmez. Şerhli haklar ruhsatın devri, intikali, terki veya iptali ile ortadan kalkmaz; ancak 24. maddenin üçüncü fıkrası kapsamındaki ruhsat hukukunun sona ermesi hâli hariç tutulmuştur.
- **Teknoloji Geliştirme Bölgesi / Üretim Birimi** (4691 s. K. m.3): Bölge, teknoloji veya yazılım üretimi yapan firmaların bir üniversite ya da AR-GE kurumuyla bağ kurarak faaliyet gösterdiği alandır. Üretim birimi, Bölge içinde faaliyet gösteren gerçek veya tüzel kişilerce kurulan ya da kullanılan, yeni ve yüksek teknolojiye dayalı, çevreye zarar vermeyen üretim yeridir. Bölge bir alan tanımıyken üretim birimi bu alan içindeki bir birimdir; Bölgede faaliyet gösteren her firma otomatik olarak üretim birimi sayılmaz, çevreye zarar vermeme ve yeni teknoloji ölçütlerini taşıması gerekir.
- **Yaban hayatı koruma ve geliştirme sahası / genel alan** (4915 s. K. m.4): Koruma ve geliştirme sahalarında Genel Müdürlük ilave yasaklar getirebilir ve sahaya olumsuz etkili tesisler sahanın dışında da olsa yasaklanır. Sahalar dışındaki alanlarda bu sınırlamalar aynen geçerli olmaz; yalnız doğal yaşama ortamlarının zehirlenmesi, kirletilmesi ve kurutulmasına ilişkin genel yasak uygulanır. Saha içinde yapı, tesis ve yasak sınırları daha dardır; ilave yasaklama yetkisi yalnızca Genel Müdürlüğe aittir.

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.