--- title: "Genel af nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/genel-af" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Genel af **Kısaca:** Genel af, 4 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TCK m.74 · dava veya cezanın düşmesinin etkisi: Kamu davasını ve cezayı, suçun türüne göre toplu olarak ortadan kaldıran sebeptir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-74) - Anayasa m.87 · genel olarak: Suçu ve cezayı birlikte ortadan kaldıran affıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-87) - DMK m.143 · memurun göreve tekrar başlatılması zorunlu olan haller: Belirli suçlara ilişkin kovuşturmanın veya cezanın kanunla ortadan kaldırılmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-143) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ceza Kanunu - TCK m.65 – Af (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-65#f1): Belirli suçlar veya suçlular topluluğu için çıkarılan ve fiili suç olmaktan çıkarmayan ancak kamu davasını düşüren, hükmolunan cezaları ve mahkûmiyetin bütün neticelerini ortadan kaldıran affın türüdür. Soruşturma aşamasında çıkarıldığında dava açılmaz, yargılama aşamasında çıkarıldığında kamu davası düşer. - TCK m.74 – Dava veya cezanın düşmesinin etkisi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-74#f1): Kamu davasını ve cezayı, suçun türüne göre toplu olarak ortadan kaldıran sebeptir. Bu maddede yalnız müsadere ve adli para cezasının geri alınmasına etkisi ve yargılama giderlerinin istenememesi bakımından ayrı hüküm bulunur. ### Türkiye Cumhuriyeti Anayasası - Anayasa m.87 – A. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-87): Suçu ve cezayı birlikte ortadan kaldıran affıdır. Kapsamı kanunla belirlenir ve genel af ilanı, Meclisin bu konudaki yetkisinin kullanılmasıdır. ### Devlet Memurları Kanunu - DMK m.143 – Memurun göreve tekrar başlatılması zorunlu olan haller (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-143#f1-c): Belirli suçlara ilişkin kovuşturmanın veya cezanın kanunla ortadan kaldırılmasıdır. Maddede, hükümden önce kovuşturması genel af ile kaldırılanlar bakımından söz konusudur. ### Adli Sicil Kanunu - Adli Sicil Kanunu m.9 – Adlî sicil bilgilerinin silinmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5352-sayili-adli-sicil-kanunu/madde-9#f1-d): Kanunla bir grup suç veya kişi için cezanın ortadan kaldırılmasıdır. Af kapsamındaki mahkûmiyetler, bu maddedeki diğer hallerle birlikte arşive alınma sebebidir. ## Karıştırılan kavramlar - **Genel af / Özel af** (Anayasa m.87): Genel af, suçu ve cezayı birlikte ortadan kaldırır. Özel af yalnızca cezayı ortadan kaldırır. Her iki af için de beşte üç çoğunluk aranır; ancak hukuki etkisi farklıdır. - **Genel af / Özel af (yargılama giderleri ve malî sonuçlar)** (TCK m.65): Genel af, kamu davasını düşürdüğü için yargılama giderlerinin sanık veya hükümlüden istenmesine engel olur. Özel af, mahkûmiyeti ortadan kaldırmadığından yargılama giderlerinin istenmesine ilişkin bu sınır doğmaz. Genel affta yargılama giderleri istenemez; özel affta ise bu giderlerin tahsili sürer. Bu konu madde metninde değil, ilgili kanun maddesinde düzenlenmiştir. - **Genel af / özel af ve şikâyetten vazgeçme** (TCK m.74): Genel af, özel af ve şikâyetten vazgeçme birinci fıkrada birlikte sayılır. Bu sebeplerin hepsi müsadere ve ödenen adli para cezası bakımından aynı sonucu doğurur. Bu sebeplerden biriyle düşme olsa bile müsadere edilen eşya ve tahsil edilen adli para cezası geri alınmaz. - **Genel af / diğer düşme sebepleri (yargılama giderleri)** (TCK m.74): Cezanın düşmesi yargılama giderlerine ilişkin hükümleri etkilemez. Genel af halinde yargılama giderleri ayrıca istenemez. Genel af dışındaki düşme sebeplerinde yargılama giderleri istenebilir, genel af halinde istenemez. - **Beraat veya takibata yer olmadığı / genel af ve ertelenmiş ceza** (399 s. K. m.56): Takibata mahal olmadığı veya beraat kararı (b bendi) ile genel af (c bendi) bulunmaktadır. Görevlerine engel olmayacak bir cezanın ertelenmesi (d bendi) ayrı bir haldir. Maddede dört hal sayılmış olup her birinde görevden uzaklaştırma tedbiri kesinleşme ile kalkar. Ücretin 1/3'ü her halde ilgililere ödenir. ## İlgili konular - Dava ve cezanın düşürülmesi (Ceza Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-genel-hukumler/dava-ve-cezanin-dusurulmesi - Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve yetkileri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin faaliyetleri ile ilgili hükümler (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/turkiye-buyuk-millet-meclisinin-gorev-ve-yetkileri-turkiye-buyuk-millet ## Örnek kararlar - Ceza Genel Kurulu, 2011/415 E., 2012/92 K., 13.03.2012 — ilgili: TCK m.74 - Ceza Genel Kurulu, 2011/260 E., 2012/62 K., 28.02.2012 — ilgili: TCK m.74 - Ceza Genel Kurulu, 2011/418 E., 2012/56 K., 21.02.2012 — ilgili: TCK m.74 ## İlgili terimler [Özel af](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ozel-af) · [Görev ve yetki](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gorev-ve-yetki) · [Hak yoksunluğu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hak-yoksunlugu) · [Mecburi kaldırma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mecburi-kaldirma) · [Görevden uzaklaştırma tedbiri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gorevden-uzaklastirma-tedbiri) · [Müsadere](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/musadere) · [Yargılama gideri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yargilama-gideri) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.