--- title: "Genel görüşme nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/genel-gorusme" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Genel görüşme **Kısaca:** Genel görüşme, 4 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - Anayasa m.98: Toplumu ve Devlet faaliyetlerini ilgilendiren belli bir konunun TBMM Genel Kurulunda görüşülmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-98) - 3346 s. K. m.9 · genel görüşmeye tabi olan kuruluşlar: Meclis Genel Kurulunda raporların görüşülmesi, ancak bu görüşme sonunda oylama ve karar yapılmaksızın gerçekleşen tartışma aşamasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3346-sayili-kamu-iktisadi-tesebbusleri-ile-fonlarin-turkiye-buyuk-millet-meclisince/madde-9) - 5302 s. K. m.18 · meclisin bilgi edinme ve denetim yolları: Meclis üyelerinin en az üçte birinin isteğiyle, il özel idaresinin işlerinden bir konunun meclis genel kurulunda görüşülmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5302-sayili-il-ozel-idaresi-kanunu/madde-18) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türkiye Cumhuriyeti Anayasası - Anayasa m.98 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-98#f1): Toplumu ve Devlet faaliyetlerini ilgilendiren belli bir konunun TBMM Genel Kurulunda görüşülmesidir. Konunun genel ilgi alanına girmesi ve Genel Kurulda görüşülmesi unsurları aranır. ### Kamu İktisadi Teşebbüsleri ile Fonların Türkiye Büyük Millet Meclisince Denetlenmesinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun - Kamu İktisadi Teşebbüsleri ile Fonların Türkiye Büyük Millet Meclisince Denetlenmesinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.9 – Genel görüşmeye tabi olan kuruluşlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3346-sayili-kamu-iktisadi-tesebbusleri-ile-fonlarin-turkiye-buyuk-millet-meclisince/madde-9#f1): Meclis Genel Kurulunda raporların görüşülmesi, ancak bu görüşme sonunda oylama ve karar yapılmaksızın gerçekleşen tartışma aşamasıdır. Madde, bu raporların yalnızca bu aşamada ele alınabileceğini öngörür. ### İl Özel İdaresi Kanunu - İl Özel İdaresi Kanunu m.18 – Meclisin bilgi edinme ve denetim yolları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5302-sayili-il-ozel-idaresi-kanunu/madde-18#f1): Meclis üyelerinin en az üçte birinin isteğiyle, il özel idaresinin işlerinden bir konunun meclis genel kurulunda görüşülmesidir. Açılabilmesi için istek meclis tarafından kabul edilmelidir. ### Belediye Kanunu - Belediye Kanunu m.26 – Meclisin bilgi edinme ve denetim yolları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5393-sayili-belediye-kanunu/madde-26#f1): Belediye işleriyle ilgili bir konunun meclis genel kurulunda ele alınması için üyelerin en az üçte birinin istekte bulunmasıdır. İstek, meclisin kabulü ile gündeme alınır; üçte bir azınlık tek başına genel görüşme açtıramaz. ## Karıştırılan kavramlar - **Genel görüşme / Meclis araştırması** (Anayasa m.98): Genel görüşme, toplumu ve Devlet faaliyetlerini ilgilendiren belli bir konunun TBMM Genel Kurulunda görüşülmesidir. Meclis araştırması, belli bir konuda bilgi edinmek için yapılan incelemedir ve Genel Kurul görüşmesi zorunlu değildir. Genel görüşme Genel Kurulda görüşme gerektirir; araştırma ise inceleme niteliğindedir. İkisinin şekil ve usulü İçtüzük'te ayrıca düzenlenir. - **Soru / Genel görüşme** (5302 s. K. m.18): Soru, tek bir meclis üyesinin önergesiyle açılır ve cevap validen ya da görevlendirdiği kişiden gelir. Genel görüşme, üyelerin en az üçte birinin isteğiyle ve meclisin kabulüyle açılan, bir konunun genel kurulda görüşülmesidir. Soru tek üyenin girişimiyle yapılabilirken genel görüşme için üçte bir oranında üye desteği ve meclis kararı gerekir. - **Konuşma hakkı: geri verme önergesi / genel görüşme** (3067 s. K. m.2): Geri verme önergelerinin her biri hakkında yalnız Cumhurbaşkanı veya görevlendirdiği Cumhurbaşkanı yardımcısı ya da bakan ile önergenin birinci imza sahibi veya gösterdiği bir diğer imza sahibi konuşabilir. Planın genel görüşmesinde ve bölüm görüşmelerinde bu sınırlama uygulanmaz. Geri verme önergelerinde konuşma hakkı sınırlı tutulur; diğer görüşmelerde ise genel usul geçerlidir. - **Genel görüşme / Resmî merci, avukat ve yasal temsilci görüşmesi** (CGTİHK m.43): Hükümlünün ziyaretçileriyle yaptığı görüşmeler ikinci fıkra kapsamında cezalandırılabilir. Resmî ve yetkili merciler, avukatlar ve yasal temsilciler ile yapılan görüşmeler üçüncü fıkra gereği bu hükmün dışındadır. Avukat ya da resmî makamla görüşmenin engellenmesi bu madde kapsamında ziyaretçi kabulünden yoksun bırakma cezasını doğurmaz. - **Genel görüşme hakkı / derhâl yararlandırma** (CGTİHK m.66): Genel görüşme, ücretli telefonla ve yönetmelik esas ve usullerine göre yapılır. Ölüm, ağır hastalık, salgın hastalık veya doğal afet hâllerinde kurum telefonu ve faksı derhâl kullandırılır. Olağan görüşmede yönetmelik koşulları aranırken olağanüstü aile hâllerinde bu koşul beklenmeden görüşme sağlanır ve tutanakla belgelenir. - **Genel görüşme / dördüncü fıkra kapsamındaki görüşme** (CGTİHK m.83): Genel hükümlüler bakımından görüşme, kurum yönetimince dinlenmeden yapılır. Dördüncü fıkrada sayılan kapalı kurum hükümlülerinin görüşmeleri, önceden bilgilendirme ile kurum yönetimince dinlenebilir ve kaydedilebilir. Dinleme ve kayıt yetkisi yalnızca dördüncü fıkrada sayılan hükümlüler ve koşullar için vardır; bu hâllerin dışında kayıt yapılamaz. ## İlgili konular - Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve yetkileri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin faaliyetleri ile ilgili hükümler (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/turkiye-buyuk-millet-meclisinin-gorev-ve-yetkileri-turkiye-buyuk-millet ## Örnek kararlar - 2005/32 E., 2007/3 K., 18.01.2007 — ilgili: 5302 s. K. m.18 - 8. Daire, 2025/3123 E., 2025/7286 K., 06.10.2025 — ilgili: 5393 s. K. m.26 - 8. Daire, 2024/2957 E., 2024/4410 K., 11.09.2024 — ilgili: 5393 s. K. m.26 ## İlgili terimler [Faaliyet raporu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/faaliyet-raporu) · [Gensoru önergesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gensoru-onergesi) · [Üye tam sayısı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/uye-tam-sayisi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.