--- title: "Genel sağlık sigortalısı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/genel-saglik-sigortalisi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Genel sağlık sigortalısı **Kısaca:** Genel sağlık sigortası kapsamında sağlık hizmetlerinden yararlanan kişidir. (SGGSSK m.97) ## Kanuni tanım - **SGGSSK m.3/1** (Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu): Bu Kanunun 60 ıncı maddesinde sayılan kişileri — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-3#f1-9 ## Kanunda nerede geçiyor ### Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu - SGGSSK m.60 – Genel sağlık sigortalısı sayılanlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-60#f2): Genel sağlık sigortası kapsamında sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkı doğuran kişidir. Bu sıfat, madde metninde sayılan bentlerden birine uymakla kazanılır ve prim ödenmesini ya da bakmakla yükümlü olunan kişi olarak tescil edilmeyi gerektirir. - SGGSSK m.62 – Sağlık hizmetleri ve diğer haklar ile bunlardan yararlanma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-62#f1): Kanunda sayılan hallerde genel sağlık sigortası kapsamına giren kişidir. Maddenin hak sahibi olarak ilk gösterdiği kişi bu sıfattaki kişidir. - SGGSSK m.63 – Finansmanı sağlanan sağlık hizmetleri ve süresi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-63#f1): Kanunun 60. maddesinde sayılan ve genel sağlık sigortası kapsamına giren kişidir. Bu maddede sağlanan hizmetler bu sıfatı taşıyanlara ve bakmakla yükümlü olunan kişilere yöneliktir. - SGGSSK m.76 – İşverenin, genel sağlık sigortalısının ve üçüncü kişilerin sorumluluğu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-76#f1): 5510 sayılı Kanun kapsamında genel sağlık sigortası ile sigortalı olan kişidir. Maddenin koruduğu kişi bu sıfatı taşıyan kimsedir. - SGGSSK m.97 – Zamanaşımı, hakkın düşmesi ve avans (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-97#f5): Genel sağlık sigortası kapsamında sağlık hizmetlerinden yararlanan kişidir. Bakmakla yükümlü olduğu kişilerle birlikte maddenin dördüncü fıkrasındaki alacaklar bakımından ayrı süreye tabidir. - SGGSSK ek m.13 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/ek-madde-13#f1): Talep tarihini izleyen günden itibaren, 5510 sayılı Kanun m.60/1-g'deki ikamet şartı aranmaksızın bu madde gereğince genel sağlık sigortalısı sayılan kişidir. Sigortalılık talebe bağlıdır; kendiliğinden doğmaz. - SGGSSK geç. m.12 – Genel sağlık sigortası geçiş hükümleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/gecici-madde-12#f3): 5510 sayılı Kanun'un 60. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinin (1) numaralı alt bendi ile (d) ve (g) bentleri kapsamında sayılan ve geçici 12. maddede anılan kişilerdir. Madde, bu statüye hangi koşullarda geçileceğini tek tek belirtir. - SGGSSK geç. m.69 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/gecici-madde-69): 5510 sayılı Kanun'un 60. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde sayılan, genel sağlık sigortası kapsamında bulunan kişi grubudur. Maddenin uygulanabilmesi için kişinin bu bentteki gruba girmesi gerekir; başka bir bentteki sigortalı bu geçici maddeden yararlanamaz. - SGGSSK geç. m.91 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/gecici-madde-91): Maddede yer alan 60. maddenin birinci fıkrasının (d) ve (g) bentleri ile yedinci fıkrasında sayılan kategorilerdeki genel sağlık sigortalılarıdır. Kapsam, bu fıkra ve bentlere bağlıdır; madde bu sigortalıları tek tek saymaz. ## Karıştırılan kavramlar - **Bakmakla yükümlü olunan kişi / genel sağlık sigortalısı** (SGGSSK m.60): Bakmakla yükümlü olunan kişi, sağlık hizmetlerini başka bir genel sağlık sigortalısı üzerinden alır. Genel sağlık sigortalısı ise kendi sıfatıyla prim ödeyerek ya da madde gereği kanunen sigortalı sayılarak yararlanır. Öncelik, genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi olup olmadığına bakılarak belirlenir; bu kişi için ayrıca tescil yapılmaz. - **Harp/vazife malulü / diğer genel sağlık sigortalısı** (SGGSSK m.63): Harp ve vazife malulü olan kişilerin kendileri ve eşleri, aylık alanlar için (e) bendinin (3) ve (5) alt bentlerinden muaf tutulur. Diğer genel sağlık sigortalıları için (e) bendinin tüm alt bentlerindeki şartlar aranır. Harp ve vazife malulü olanlarda (3) ve (5) alt bentleri aranmaz; diğerlerinde tüm şartlar birlikte gerçekleşmelidir. - **Katılım payı ödeyen genel sağlık sigortalısı / diğer sağlık harcamaları** (3294 s. K. m.2): 5510 sayılı Kanun m.60 birinci fıkra (c) bendinde sayılan genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin ödediği katılım payları bu Kanun kapsamındadır. Bu bendin dışında kalan kişilerin sağlık harcamaları bu kapsamda değildir. Bu kişilerin yıl içinde ödediği katılım payları Hazine tarafından takip eden yılda Fona geri ödenir. - **Genel sağlık sigortalısı / Sigortalı (sağlık hizmeti bakımından)** (SGGSSK m.3): Genel sağlık sigortalısı m.60'ta sayılan kişilerdir. Sigortalı, kısa veya uzun vadeli sigorta kollarından biri ya da birkaçı bakımından prim ödenmesi gereken kişidir. Bir kişi her iki sıfatı birlikte taşıyabilir; ancak sağlık hizmetine ilişkin yükümlülükler genel sağlık sigortası statüsüne göre belirlenir. - **Kapsamdan çıkan bakmakla yükümlü kişi / genel sağlık sigortalısı** (SGGSSK m.67): Genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi kapsamından çıkanlar, genel sağlık sigortalısı olduğu tarihten itibaren otuz gün içinde. Diğer bakmakla yükümlü kişiler ve sigortalılar. Otuz gün içinde başvuranlar için 30 günlük prim ödeme gün sayısı aranmaz. - **Genel sağlık sigortalısı / ek cümle kapsamındaki sigortalılar** (SGGSSK m.70): Genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişiler, sevk zinciri kurallarına uymakla yükümlüdür. 60. maddenin birinci fıkrasının (c) bendinin (1) ve (3) numaralı alt bentlerinde ve onikinci, onüçüncü, ondördüncü fıkralarında sayılanlar, sözleşmeli üniversite ve özel sağlık hizmeti sunucularına başvuru koşullarına tabidir. Bu gruptakiler sözleşmeli üniversite ve istisnai hallerde özel sunuculara başvurabilmek için Kurumun belirlediği koşulları ve usul ve esasları taşımalıdır. ## İlgili konular - Kapsamdaki kişiler ve tescili, sağlanan sağlık hizmetleri ve diğer haklar (Sosyal Güvenlik Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/sosyal-guvenlik-hukuku/kapsamdaki-kisiler-ve-tescili-saglanan-saglik-hizmetleri-ve-diger-haklar - Ortak ve çeşitli hükümler (Sosyal Güvenlik Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/sosyal-guvenlik-hukuku/ortak-ve-cesitli-hukumler - Sağlık hizmetlerinden yararlanma şartları ve katılım payı, malî ve çeşitli hükümler (Sosyal Güvenlik Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/sosyal-guvenlik-hukuku/saglik-hizmetlerinden-yararlanma-sartlari-ve-katilim-payi-mali-ve-cesitli ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2019/697 E., 2023/254 K., 22.03.2023 — ilgili: SGGSSK m.62 - Hukuk Genel Kurulu, 2019/111 E., 2022/948 K., 15.06.2022 — ilgili: SGGSSK m.76 - Hukuk Genel Kurulu, 2016/1881 E., 2021/311 K., 18.03.2021 — ilgili: SGGSSK m.62 ## İlgili terimler [Bakmakla yükümlü olunan kişi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bakmakla-yukumlu-olunan-kisi) · [Kaçınılmazlık ilkesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kacinilmazlik-ilkesi) · [Kısa vadeli sigorta kolları](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kisa-vadeli-sigorta-kollari) · [Mütekabiliyet Esası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mutekabiliyet-esasi) · [Tecil ve taksitlendirme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tecil-ve-taksitlendirme) · [Tahsilden vazgeçme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tahsilden-vazgecme) · [Fer'i alacak](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/feri-alacak) · [Avans](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/avans) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.