--- title: "Genel sağlık sigortası nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/genel-saglik-sigortasi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Genel sağlık sigortası **Kısaca:** Genel sağlık sigortası: Kişilerin öncelikle sağlıklarının korunmasını, sağlık riskleri ile karşılaşmaları halinde ise oluşan harcamaların finansmanını sağlayan sigortayı (SGGSSK m.3/1) ## Kanuni tanım - **SGGSSK m.3/1** (Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu): Kişilerin öncelikle sağlıklarının korunmasını, sağlık riskleri ile karşılaşmaları halinde ise oluşan harcamaların finansmanını sağlayan sigortayı — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-3#f1-8 ## Kanunda nerede geçiyor ### Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu - SGGSSK m.1 – Amaç (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-1#f1): Sağlık hizmetlerinin finansmanını sağlamak amacıyla kişilere sağlık güvencesi veren ayrı bir sigorta türüdür. Bu maddede sosyal sigortalarla birlikte anılmakta olup, sağlık yardımlarının kapsamı ve şartları ilgili maddelerde ayrıca belirlenir. - SGGSSK m.2 – Kapsam (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-2#f1): Sağlık hizmetlerinden yararlanmayı sağlayan, sosyal sigortalardan ayrı olarak düzenlenen sigorta koludur. Madde, bu sigortadan yararlanacak kişileri de kapsam dışı bırakmadan sayar. - SGGSSK m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-3#f1-8): Kişilerin öncelikle sağlıklarının korunmasını, sağlık riskleri ile karşılaşmaları halinde ise oluşan harcamaların finansmanını sağlayan sigortadır. Tanım, sağlık hizmetinin finansmanını hedefler; sağlık hizmetinin kapsamı başka maddelerde belirlenir. - SGGSSK m.87 – Prim ödeme yükümlüsü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-87#f1): Kısa ve uzun vadeli sigorta kollarından ayrı olarak bu Kanunda düzenlenen sağlık güvencesidir. Madde, prim yükümlülüğünü bu sigorta bakımından da belirler. ### Türkiye Cumhuriyeti Anayasası - Anayasa m.56 – A. Sağlık hizmetleri ve çevrenin korunması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-56#f5): Sağlık hizmetlerinin yaygın biçimde sunulmasını sağlamak için kanunla kurulabilen sigorta sistemidir. Kurulması kanunla mümkün kılınmış, zorunlu bir ödev olarak düzenlenmemiştir. ### Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu - Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.89 – Yardım ve hizmetlere erişim (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6458-sayili-yabancilar-ve-uluslararasi-koruma-kanunu/madde-89#f3-a): 5510 sayılı Kanun kapsamında sağlık hizmetlerinden yararlanmayı sağlayan sigorta rejimidir. Başvuru sahibi için yalnızca sağlık güvencesi olmayan ve ödeme gücü bulunmayanlar bakımından, bir yıl süreyle uygulanır. ## Karıştırılan kavramlar - **Genel sağlık sigortası kurulması / sağlık hizmetinin kendisi** (Anayasa m.56): Genel sağlık sigortası, sağlık hizmetlerinin yaygınlaştırılması için kanunla kurulabilen bir sigorta düzenidir. Sağlık hizmetinin planlanması ve sunulması ise devletin anayasal görevidir ve sigorta şartına bağlı değildir. Sigorta sistemi kurulmasa da devlet hizmet verme ödevini sürdürür; sigorta sisteminin kurulması kanun koyucunun takdirindedir. - **Sosyal sigorta / genel sağlık sigortası** (SGGSSK m.1): Sosyal sigortalar; kısa ve uzun vadeli sigorta kollarını, yani iş kazası, hastalık, analık, malullük, yaşlılık ve ölüm gibi risklere karşı korumayı kapsar. Genel sağlık sigortası; sağlık hizmetlerinin finansmanına ilişkin ayrı bir güvence türüdür. Madde 1 iki sigorta türünü birlikte sayar, ancak her birinin şartları ve hizmetleri ayrı hükümlerle belirlenir. Bir sağlık hizmetinin karşılanıp karşılanmayacağı genel sağlık sigortası hükümlerine göre değerlendirilir. - **Genel Sağlık Sigortası personeli / bilişim personeli** (5502 s. K. m.28): Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü bünyesinde çalıştırılan sözleşmeli uzman personeldir. Yirmi kişiyi geçemez ve özel bilgi ve ihtisas gerektiren projelerde görevlendirilir. Kurumda bilişim hizmetlerini yürüten sözleşmeli uzman personeldir. Seksen kişiyi geçemez ve proje süresi ya da üç yıllık sınır bu fıkrada yer almaz. İki grup için sayı sınırı, ücret tavanı ve görev tanımı ayrıdır. Genel Sağlık Sigortası grubu için proje süresi ve üç yıllık toplam sınır uygulanır. - **Sosyal sigorta fonu / genel sağlık sigortası fonu** (5502 s. K. m.37): Sosyal sigorta fonu, kendi gelir ve giderleriyle ayrı tutulur. Genel sağlık sigortası fonu, ayrı bir fon olarak tutulur. İki fon birleştirilemez ve aralarında kaynak aktarılamaz. - **(b) bendi / Genel sağlık sigortası** (SGGSSK m.5): (b) bendindeki öğrencilerden bakmakla yükümlü olunmayanlar hakkında ayrıca genel sağlık sigortası uygulanır. Bakmakla yükümlü olunan öğrenciler için ise bu bende göre genel sağlık sigortası ayrıca uygulanmaz. Prim yükümlülüğü, öğrencinin bakmakla yükümlü olunup olunmadığına göre değişir. - **Genel sağlık sigortası prim geliri / kısa ve uzun vadeli sigorta kolu prim geliri** (SGGSSK m.74): Birinci fıkrada geçen genel sağlık sigortası primi, genel sağlık sigortası kapsamındaki kişilerden alınır ve yalnız birinci fıkradaki amaçlara ayrılır. İkinci fıkrada geçen kısa ve uzun vadeli sigorta kolları prim gelirleri, iş göremezlik, malûllük ve çalışma gücü kaybı tespitine ilişkin giderlerin karşılanmasında kullanılır. Maddenin iki fıkrası iki ayrı prim havuzunu bağlamaz; ikinci fıkra, kısa ve uzun vadeli sigorta kollarının primlerinden belirli giderlerin karşılanmasına izin verir. Bu durum, genel sağlık sigortası primlerinin bu giderlere kullanılamayacağı anlamına gelmez; metin bu konuda açık bir ayrım yapmamaktadır. ## İlgili konular - Amaç, kapsam ve tanımlar, sigortalılara ilişkin hükümler (Sosyal Güvenlik Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/sosyal-guvenlik-hukuku/amac-kapsam-ve-tanimlar-sigortalilara-iliskin-hukumler - Sağlık, çevre ve konut, gençlik ve spor, sosyal güvenlik hakları (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/saglik-cevre-ve-konut-genclik-ve-spor-sosyal-guvenlik-haklari - Primlere ilişkin hükümler (Sosyal Güvenlik Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/sosyal-guvenlik-hukuku/prim-alinmasi-prime-esas-kazanc-prim-oranlari-ve-asgari-iscilik-prim-belgeleri ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2016/2071 E., 2020/405 K., 16.06.2020 — ilgili: SGGSSK m.1, SGGSSK m.87 - Hukuk Genel Kurulu, 2017/2514 E., 2020/36 K., 21.01.2020 — ilgili: SGGSSK m.1, SGGSSK m.87 - Danıştay 15. Daire Başkanlığı, 2014/6792 E., 2018/6466 K., 26.09.2018 — ilgili: SGGSSK m.1, SGGSSK m.2 ## İlgili terimler [Sosyal sigortalar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sosyal-sigortalar) · [Prim ödeme yükümlüsü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/prim-odeme-yukumlusu) · [Kamu idaresi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kamu-idaresi) · [Sağlık hizmeti sunucusu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/saglik-hizmeti-sunucusu) · [Aile üyeleri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aile-uyeleri) · [Güncelleme katsayısı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/guncelleme-katsayisi) · [Harçlık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/harclik) · [Merkezî yönetim bütçesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/merkezi-yonetim-butcesi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.