---
title: "Genetik kaynak nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/genetik-kaynak"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Genetik kaynak

**Kısaca:** Morfolojik ve/veya moleküler karakterizasyonu yapılarak kayıt altına alınan genetik materyaldir. Islah edilmiş çeşitten farklı olarak yeknesaklık ve durulmuşluk aranmak zorunda değildir. (5553 s. K. m.4)

## Kanuni tanım

- **5553 s. K. m.3/1-ı** (Tohumculuk Kanunu): Bitki ıslahçıları ve bilim adamlarının ihtiyacı olan genlerin sağlandığı, bitki yapılarında genetik farklılık ve farklı özellikler içeren potansiyel populasyon, bir ülkede veya bir bölgede doğal olarak bulunan bitkilerin yabanî türleri ve bunların geçiş formları, yerel çeşitler, özel amaçlarla geliştirilmiş çeşitler ve bazı önemli karakterlere sahip ıslah materyallerini — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5553-sayili-tohumculuk-kanunu/madde-3#f1-ii

## Kanunda nerede geçiyor

### Tohumculuk Kanunu
- Tohumculuk Kanunu m.2 – Kapsam (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5553-sayili-tohumculuk-kanunu/madde-2): Bitki türlerinin kalıtsal çeşitliliğini taşıyan materyal olarak, kayıt altına alınması öngörülen varlıktır. Madde, genetik kaynakların kaydını da kanun kapsamına alır.
- Tohumculuk Kanunu m.4 – Kayıt altına alma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5553-sayili-tohumculuk-kanunu/madde-4#f2): Morfolojik ve/veya moleküler karakterizasyonu yapılarak kayıt altına alınan genetik materyaldir. Islah edilmiş çeşitten farklı olarak yeknesaklık ve durulmuşluk aranmak zorunda değildir.

### Sınai Mülkiyet Kanunu
- SMK m.90 – Patent başvurusu için gerekli belgeler ve başvuru tarihinin kesinleşmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-90#f4): Buluşun dayandığı genetik materyal olup, buluşun bu kaynağa dayanması halinde kaynağın nereden alındığına ilişkin açıklama başvuruya konur.

## Karıştırılan kavramlar

- **Çeşit kaydı / genetik kaynak kaydı** (5553 s. K. m.2): Çeşitlerin kayıt altına alınması, belirli bir bitki çeşidinin resmi kayda alınmasıdır. Genetik kaynakların kayıt altına alınması, kalıtsal çeşitliliği taşıyan materyalin kaydıdır. İkisi de madde kapsamındadır, ancak kayıt usulleri ve koşulları ayrı hükümlere tabidir.
- **Islah edilmiş çeşit / Genetik kaynak** (5553 s. K. m.4): Islah edilmiş çeşit, farklılık, yeknesaklık ve durulmuşluk ile biyolojik, teknolojik özellikleri ve tarımsal değerleri belirlenerek kayda alınır. Genetik kaynak, morfolojik ve/veya moleküler karakterizasyonla kayda alınır; yeknesaklık ve durulmuşluk ölçütü maddede aranmaz. İki grup için kayda alma ölçütleri farklıdır; ıslah çeşidi için aranan ölçütler genetik kaynak için aranmaz.

## Örnek kararlar

- 2007/2 E., 2011/13 K., 13.01.2011 — ilgili: 5553 s. K. m.4

## İlgili terimler

[Kütük](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kutuk) · [Katalog](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/katalog) · [Tohumluk](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tohumluk) · [Üretim izni](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/uretim-izni) · [Tarifname](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tarifname) · [Sertifikasyon](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sertifikasyon) · [Çoğaltım materyali](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cogaltim-materyali) · [İstem](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/istem)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.