--- title: "Gerçek değer nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gercek-deger" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Gerçek değer **Kısaca:** Gerçek değer, 4 kanunda 11 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.846: Taşınmaz yükünün piyasadaki fiilî değeridir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-846) - Anayasa m.45 · tarım, hayvancılık ve bu üretim dallarında çalışanların korunması: Bitkisel ve hayvansal ürünün aracılar ya da piyasa yapısı nedeniyle eksilmeden üreticiye ulaşması gereken değeridir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-45) - TTK m.140 · ortaklık payları ve hakları a) Ortaklık payının ve haklarının korunması: Birleşme sözleşmesinin yapıldığı tarihteki değerdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-140) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.140 – 2. Ortaklık payları ve hakları a) Ortaklık payının ve haklarının korunması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-140#f5): Birleşme sözleşmesinin yapıldığı tarihteki değerdir. Hem denkleştirme ödemesinin üst sınırının hesabında hem de intifa senetlerinin satın alınmasında esas alınır. - TTK m.141 – b) Ayrılma akçesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-141#f1): Ayrılma akçesinin ölçüsü olarak kanunda tanımlanmamış, uygulamaya bırakılmış bir değerdir. Gerekçeye göre hesaplamada yaşayan bir şirketin esas alınması gerekir. - TTK m.183 – 2. Şirket payının ve haklarının korunması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-183#f3): Madde metnine göre, intifa senetleri karşılığında aynı değerde hak verilemediğinde ödenecek tutardır. Ölçüt, tür değiştirme planının düzenlendiği tarihtir. - TTK m.493 – 2. Borsaya kote edilmemiş nama yazılı paylar a) Red sebepleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-493#f1): Devir için onay isteğinin yapıldığı tarihteki, yani başvurma anındaki değerdir. Anlaşmazlık halinde şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden belirlenmesi istenebilir ve mahkeme şirketin karar tarihine en yakın tarihteki değeri esas alır. - TTK m.531 – b) Haklı sebeplerle fesih (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-531): Pay sahibinin çıkma halinde alacağı bedeldir; karar tarihine en yakın tarihteki değer esas alınır. Hesap yöntemi maddede düzenlenmemiştir. - TTK m.597 – 3. Gerçek değerin belirlenmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-597#f1) - TTK m.636 – A) Sona erme sebepleri ve sona ermenin sonuçları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-636#f3): Mahkemenin fesih yerine hükmedebileceği çözümde, davacı ortağın şirketteki payının ödenecek bedelidir. Ödeme, payın piyasa değerine değil gerçek değerine göre belirlenir. ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.657 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-657#f1): Taşınmazın paylaşmanın yapıldığı andaki değeridir; miras açıldığı andaki veya dava tarihindeki değerden ayrı olarak, paylaşma anına göre belirlenir. - TMK m.846 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-846#f1): Taşınmaz yükünün piyasadaki fiilî değeridir. Tapu kaydındaki değerden daha düşük olduğu ispat edilebilir; bu ispat hakkı maddede saklı tutulmuştur. ### Türkiye Cumhuriyeti Anayasası - Anayasa m.45 – C. Tarım, hayvancılık ve bu üretim dallarında çalışanların korunması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-45): Bitkisel ve hayvansal ürünün aracılar ya da piyasa yapısı nedeniyle eksilmeden üreticiye ulaşması gereken değeridir. Madde, bu değerin üreticiye geçmesi için tedbir alınmasını öngörür. ### İcra ve İflas Kanunu - İİK m.278 – İvazsız tasarrufların butlanı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-278#f2-a): Tasarrufun yapıldığı tarihteki piyasa değeridir. Ivazların karşılaştırılmasında ve pek aşağı bedel tespitinde esas alınır; sözleşme tarihindeki değere göre belirlenir. ## Karıştırılan kavramlar - **Gerçek değer / miras açılış anındaki değer** (TMK m.657): Madde, özgülemede paylaşma anındaki gerçek değeri esas alır. Miras açılış anındaki değer, bu maddenin ölçütü değildir. Taşınmazın değer artışı veya azalışı paylaşma anına kadar mirasçılara özgülemede yansıtılır. - **Tapu kaydındaki değer / Gerçek değer** (TMK m.846): Tapu kütüğünde gösterilen miktar, taşınmaz yükünün kayıtlı değeridir ve yükten kurtarma hesabında varsayılan esas değerdir. Gerçek değer, taşınmaz yükünün fiilî piyasa değeridir ve ispatlanması halinde hesabın dayanağı olabilir. Maliki, tapu kaydındaki değerin gerçeği yansıtmadığını ispatlarsa, yükten kurtarma bedeli kayıttaki miktar yerine daha düşük gerçek değer üzerinden hesaplanır. - **Gerçek değer / Kaynak İsviçre hukukundaki belirsiz karşılık** (TTK m.141): Türk hukukunda ayrılma akçesi, ortaklık paylarının gerçek değerine denk gelmek zorundadır. İsviçre hukukunda kaynak metin, belirsiz bir karşılık öngörür. Türk hukukunda şirkete geniş takdir alanı bırakılmamış; ayrılma akçesinin miktarı gerçek değere bağlanmıştır. - **Aynı değerde karşılık / Tazminat veya gerçek değer** (TTK m.183): Esas olan, eski pay ve senetlerin tam karşılığını yeni türde vermektir. Yeni türün nitelik ve özellikleri buna imkân vermiyorsa tazminat ödenir. Ödeme, ancak yeni türde karşılık yaratılamadığında nakdi olarak yapılır; seçim hakkı yoktur. ## İlgili konular - Ortaklık payları ve hakları, sermaye artırımı, yeni kuruluş ve ara bilanço (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/ortaklik-paylari-ve-haklari-sermaye-artirimi-yeni-kurulus-ve-ara-bilanco - Sosyal ve ekonomik haklar ve ödevler, kamu yararı (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/sosyal-ve-ekonomik-haklar-ve-odevler-kamu-yarari - İptal davası (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/iptal-davasi - Taşınmaz yükü (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/tasinmaz-yuku - Taşınmazlar (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/tasinmazlar - Devrin sınırlandırılması ve esas sözleşmeyle sınırlama (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/devrin-sinirlandirilmasi-ve-esas-sozlesmeyle-sinirlama ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2004/666 E., 2005/1 K., 02.02.2005 — ilgili: İİK m.278 - 11. Hukuk Dairesi, 2025/2171 E., 2025/3814 K., 29.05.2025 — ilgili: TTK m.493 - 11. Hukuk Dairesi, 2022/6597 E., 2024/3047 K., 18.04.2024 — ilgili: TTK m.141 ## İlgili terimler [Oydan yoksun pay](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/oydan-yoksun-pay) · [İntifa senedi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/intifa-senedi) · [Haklı sebep](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hakli-sebep) · [Özel haklar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ozel-haklar) · [Tahrip](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tahrip) · [Düzeltme süresi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/duzeltme-suresi) · [Önlem](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/onlem) · [Gelir değeri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gelir-degeri) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.