--- title: "Gerçek dışı beyan nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gercek-disi-beyan" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Gerçek dışı beyan **Kısaca:** Gerçek dışı beyan, 5 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - CMK m.144 · tazminat isteyemeyecek kişiler: Adli makamlar önünde, kişinin kendisinin suç işlediğini veya suça katıldığını bildirmesi anlamına gelir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-144) - 652 s. K. m.43 · özel eğitim giderleri: Eğitim hizmetini sunan veya yararlanan tarafın, ödemeye esas olan bilgi ya da belgeleri olduğundan farklı göstererek fazladan ödemeye yol açmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/652-sayili-ozel-barinma-hizmeti-veren-kurumlar-ve-bazi-duzenlemeler-hakkinda-kanun-hukmunde/madde-43) - 5490 s. K. m.67 · gerçek dışı beyan: Nüfus müdürlüğüne, bir işlem yapılırken gerçeğe uymayan bilgi verilmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5490-sayili-nufus-hizmetleri-kanunu/madde-67) ## Kanunda nerede geçiyor ### Ceza Muhakemesi Kanunu - CMK m.144 – Tazminat isteyemeyecek kişiler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-144#f1-e): Adli makamlar önünde, kişinin kendisinin suç işlediğini veya suça katıldığını bildirmesi anlamına gelir. Beyan sonucunda gözaltı, adli kontrol veya tutuklama gerçekleşmişse (e) bendi uygulanır ve tazminat engeli doğar. ### Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname - Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.43 – Özel eğitim giderleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/652-sayili-ozel-barinma-hizmeti-veren-kurumlar-ve-bazi-duzenlemeler-hakkinda-kanun-hukmunde/madde-43#f2): Eğitim hizmetini sunan veya yararlanan tarafın, ödemeye esas olan bilgi ya da belgeleri olduğundan farklı göstererek fazladan ödemeye yol açmasıdır. Bu fiil ikinci fıkradaki yaptırımın konusudur. ### Nüfus Hizmetleri Kanunu - Nüfus Hizmetleri Kanunu m.67 – Gerçek dışı beyan (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5490-sayili-nufus-hizmetleri-kanunu/madde-67#f1): Nüfus müdürlüğüne, bir işlem yapılırken gerçeğe uymayan bilgi verilmesidir. Yalnızca nüfus müdürlüğüne karşı yapılan beyanlar bu kapsamdadır; başka bir kuruma verilen yalan beyan bu fıkranın konusu değildir. ### Özel Öğretim Kurumları Kanunu - Özel Öğretim Kurumları Kanunu m.12 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5580-sayili-ozel-ogretim-kurumlari-kanunu/madde-12#f5): Eğitim ve öğretim hizmetini sunan veya yararlananların, desteği ya da ödemeyi hak etmediği hâlde gerçeğe aykırı bilgi vererek fazla ödemeye yol açmasıdır. Bu durumda tutarın geri alınması ve kurum açma iznin iptali sonuçlarını doğurur. ### Çek Kanunu - Çek Kanunu m.7 – Diğer ceza hükümleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5941-sayili-cek-kanunu/madde-7#f3): Çek defteri talebinde bankaya yapılan ve 2. maddenin üçüncü fıkrasındaki yükümlülüğe aykırı olan yanlış bildirimdir. Bu beyanda bulunan kişi 3. fıkra uyarınca cezalandırılır. ## Karıştırılan kavramlar - **Gerçek dışı beyan ile kusur yeteneği** (CMK m.144): (e) bendi, kişinin kendi beyanıyla gözaltı veya tutuklamaya neden olmasını kapsar. (d) bendi, failin kusur yeteneğinin bulunmamasıyla verilen KYOK kararını kapsar. Her iki durumda da tazminat engeli doğar; ancak (e) bendi kişinin kendi beyanına, (d) bendi ise ceza sorumluluğunun bulunmamasına dayanır. - **Teknik elemanın / ruhsat sahibinin gerçek dışı beyan cezası** (3213 s. K. m.10): Teknik elemana ve daimi nezaretçiye ilk ihlalde 1.000 TL idari para cezası uygulanır. Ruhsat sahibine ise 50.000 TL idari para cezası verilir. Ruhsat sahibi için tutar ağırdır; ikinci ihlalde bir önceki ceza katlanarak uygulanır, üç yılda üç ihlal ruhsatın iptalini doğurur. - **Daimi nezaretçi defteri yükümlülüğü / gerçek dışı beyan yükümlülüğü** (3213 s. K. m.10): Daimi nezaretçinin haftalık kayıt ve aynı gün kayıt yükümlülüğü, defterin tutulmaması veya imzalanmaması ile ilgilidir. Gerçek dışı beyan, beyanın içeriğine ilişkindir. Defter yükümlülüğünün ihlalinde daimi nezaretçiye 1.000 TL, ruhsat sahibine 31 TL idari para cezası; ikinci ihlalde daimi nezaretçiye 5.000 TL ve bir yıl beyan geçersizliği uygulanır. ## İlgili konular - Telekomünikasyon yoluyla yapılan iletişimin denetlenmesi, gizli soruşturmacı ve teknik araçlarla izleme (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/telekomunikasyon-yoluyla-yapilan-iletisimin-denetlenmesi-gizli-sorusturmaci-ve ## Örnek kararlar - Ceza Genel Kurulu, 2015/412 E., 2015/286 K., 29.09.2015 — ilgili: 5490 s. K. m.67 ## İlgili terimler [Tanıklık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/taniklik) · [Çek defteri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cek-defteri) · [Kovuşturmaya yer olmadığı kararı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kovusturmaya-yer-olmadigi-karari) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.