---
title: "Gerçek hak sahibi nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gercek-hak-sahibi"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Gerçek hak sahibi

**Kısaca:** Tasarımı yaratan veya hakkı ondan devralan, tasarım üzerinde hak sahibi olması gereken kişidir. Tescil veya başvuru bu kişi adına yapılmamışsa gasp söz konusu olur. (SMK m.71)

## Kanunda nerede geçiyor

### Sınai Mülkiyet Kanunu
- SMK m.71 – Tasarımın gaspı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-71#f1): Tasarımı yaratan veya hakkı ondan devralan, tasarım üzerinde hak sahibi olması gereken kişidir. Tescil veya başvuru bu kişi adına yapılmamışsa gasp söz konusu olur.
- SMK m.72 – Gaspın sona erdirilmesinin sonuçları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-72#f2): Tasarımın hakkının asıl sahibi olan kişidir ve tasarımın sicile başka bir kişi adına kaydedilmiş olması bu sıfatı ortadan kaldırmaz. Kimin gerçek hak sahibi olduğu m.71 uyarınca belirlenir.
- SMK m.110 – Patent başvurularında hak sahipliğine ilişkin işlemler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-110): Buluşu gerçekleştiren ve buna dayanarak patent isteme hakkını kendi malvarlığında taşıyan kişidir. Hakkın kime ait olduğu, m.109 birinci fıkrası uyarınca ileri sürülen iddia ve dava ile belirlenir.

## Karıştırılan kavramlar

- **Başvuru sahibi / gerçek hak sahibi iddiası** (SMK m.110): Başvuru sahibi kayıtta görünen ve karineden yararlanan kişidir; hakkının aksi ispat edilene kadar korunur. Gerçek hak sahibi iddiasında bulunan kişi, buluşu kendisinin gerçekleştirdiğini ve hakkın kendisine ait olduğunu öne süren kişidir. İddia eden kişi dava açmadan ve Kuruma bildirmeden patent verilmesi işlemlerini durduramaz; dava ile karine çürütülebilir.
- **Yolsuz tescile güvenen iyiniyetli üçüncü kişi / gerçek hak sahibi** (TMK m.1007): Gerçek hak sahibinin zararı, aynî hakkın yanlış tescil veya terkin edilmemesinden doğar. İyiniyetli üçüncü kişinin zararı, yolsuz sicile güvenerek yaptığı hukuki işlemden doğar. Her iki zarar türü de 1007 kapsamındadır; üçüncü kişi, sicile güven ilkesi nedeniyle hakkını kaybettiğinde zararını Devletten isteyebilir.

## Örnek kararlar

- 11. Hukuk Dairesi, 2025/3094 E., 2025/6672 K., 06.11.2025 — ilgili: SMK m.71
- 11. Hukuk Dairesi, 2023/5589 E., 2024/6942 K., 01.10.2024 — ilgili: SMK m.110
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi, 2022/1325 E., 2025/301 K., 13.02.2025 — ilgili: SMK m.110

## İlgili terimler

[Kötüniyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kotuniyet) · [Patent isteme hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/patent-isteme-hakki) · [Geri çekilmiş sayılma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/geri-cekilmis-sayilma) · [İnhisari olmayan lisans](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/inhisari-olmayan-lisans) · [Tescilsiz tasarım](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tescilsiz-tasarim) · [Gasp](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gasp) · [Sicile kayıt](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sicile-kayit) · [Karine](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/karine)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.