--- title: "Gerekçeli karar nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gerekceli-karar" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Gerekçeli karar **Kısaca:** Gerekçeli karar, 6 kanunda 10 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - HMK m.294 · hüküm, hükmün verilmesi ve tefhimi: Hükmün gerekçesini de içeren yazılı karardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-294) - CMK m.34 · kararların gerekçeli olması: Hükmün dayanağını, delillerin değerlendirilmesini ve hukuki nitelendirmeyi açıkça ortaya koyan yazılı karardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-34) - Av. K. m.20 · karar: Yönetim kurulunun, adayın listeye yazılıp yazılmamasına ilişkin nedenlerini açıkça ortaya koyan kararıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-20) ## Kanunda nerede geçiyor ### Hukuk Muhakemeleri Kanunu - HMK m.294 – Hüküm, hükmün verilmesi ve tefhimi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-294#f4): Hükmün gerekçesini de içeren yazılı karardır. Zorunlu nedenlerle yalnız hüküm sonucu tefhim edildiğinde, bir ay içinde yazılmalıdır. - HMK m.298 – Hükmün yazılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-298#f2): Hükmün sonucuna varılırken dayanılan maddi olguların, delillerin ve hukuki sebeplerin yazılı olarak açıklandığı kısımdır. Hüküm sonucuyla çelişemez. - HMK m.299 – Hükmün imza edilememesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-299#f1): Tefhim edilen hüküm sonucunun gerekçesiyle birlikte yazılmış ve hâkim veya hâkimler tarafından imzalanmış metindir. Madde, bu metnin tefhim edilen hükme uygun yazılmasını ve imzalanmasını hedefler. ### Ceza Muhakemesi Kanunu - CMK m.34 – Kararların gerekçeli olması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-34): Hükmün dayanağını, delillerin değerlendirilmesini ve hukuki nitelendirmeyi açıkça ortaya koyan yazılı karardır. Gerekçe yalnız hükmün sonucunu bildiren kısa bir ifade ile yetinmez. - CMK m.232 – Hükmün gerekçesi ve hüküm fıkrasının içereceği hususlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-232#f5): Hükmün dayanaklarının, delil değerlendirmesinin ve hukuki nitelendirmenin yazılı olarak gösterildiği belgedir. Gerekçe, tutanağa tümüyle geçirilmemişse on beş gün içinde dosyaya konulur. ### Avukatlık Kanunu - Av. K. m.7 – Karar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-7): Yönetim kurulunun istemi kabul ya da reddetme nedenlerini açıkça yazılı olarak belirttiği karar. Maddede gerekçesiz karar öngörülmemiştir. - Av. K. m.20 – Karar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-20): Yönetim kurulunun, adayın listeye yazılıp yazılmamasına ilişkin nedenlerini açıkça ortaya koyan kararıdır. Kararın gerekçesi, 19. maddede yazılı raporu da göz önünde tutarak oluşturulur. ### Rekabetin Korunması Hakkında Kanun - Rekabetin Korunması Hakkında Kanun m.54 – Sürelerin Başlama Tarihi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4054-sayili-rekabetin-korunmasi-hakkinda-kanun/madde-54#f1): Rekabet Kurulu'nun kararında hükmün dayanağını oluşturan gerekçenin de yer aldığı yazılı karar metnidir. Madde bakımından süre başlangıcı, kararın hüküm fıkrasının değil gerekçeli kararın tebliğine bağlanmıştır. ### Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun - Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.34 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4842-sayili-bazi-kanunlarda-degisiklik-yapilmasi-hakkinda-kanun/madde-34): Hâkim ya da mahkemenin varılan sonucun dayanağını, delilleri ve hukuki değerlendirmeyi açıkça ortaya koyduğu karar yazısıdır. Madde, her kararın bu niteliği taşımasını zorunlu kılar. ### Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun - Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun m.27 – Soruşturma sonucu verilecek karar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7068-sayili-genel-kolluk-disiplin-hukumleri-hakkinda-kanun-hukmunde-kararnamenin-kabul/madde-27): Kurul kararının, ceza verilmişse disiplinsizlik unsurlarını ve ceza miktarının tayinindeki esasları gösteren yazılı biçimidir. ## Karıştırılan kavramlar - **Gerekçeli karar / gerekçesiz işlem** (Av. K. m.7): Gerekçeli karar, kabul ya da red nedenlerini ortaya koyar. Gerekçesiz ret, maddenin açık yükümlülüğüne uymaz. Yönetim kurulunun gerekçe yükümlülüğüne uymaması, kararın ve dolayısıyla ret işleminin hukuka uygunluğunu tartışmalı kılar. - **Gerekçeli karar / süresinde karar verilmemesi** (Av. K. m.20): Bir aylık süre içinde karar verilirse baro kararı itiraz konusu olur. Bir aylık süre içinde karar verilmezse talep reddedilmiş sayılır. Süresinde karar verilmemesi, adaya bir aylık süre bitiminden itibaren onbeş gün içinde Türkiye Barolar Birliğine itiraz imkânı verir. - **Hüküm fıkrası / gerekçeli karar** (4054 s. K. m.54): Kurul kararının hüküm fıkrasının taraflara bildirilmesi, sürenin başlaması bakımından ayrı bir tarih doğurur mu sorusu. Madde, süre başlangıcını yalnızca gerekçeli kararın tebliğine bağlamıştır. Hüküm fıkrasının bildirilmesi tek başına süreyi başlatmaz; süre gerekçeli kararın tebliğ tarihinden işler. - **Kısa karar / gerekçeli karar** (CMK m.34): Kısa karar, hükmün sonucunu bildiren ilk tutanaktır. Gerekçeli karar, hükmün dayanaklarını ayrıntılı olarak içeren yazılı belgedir. Gerekçe yazımı zorunludur; yalnız kısa kararla yetinilmesi bu maddeye uygun değildir. - **Gerekçeli karar imzası / hâkim değişikliği** (CMK m.232): Gerekçeli kararı tefhimden sonra bizzat imzalayan ve yazan hâkim, kararı imzalayabilen hâkimdir. Hâkim ölür veya imzalayamaz hâle gelirse yeni hâkim tefhim edilen hükme uygun olarak gerekçeli kararı yazıp imzalar. Yeni hâkim, kendi görüşüne göre değil tefhim edilen hükme uygun karar yazar. - **Hüküm sonucu (kısa karar) / gerekçeli karar** (HMK m.294): Hüküm sonucu, duruşmada tefhim edilen ve duruşma tutanağına geçirilen sonuç kısmıdır. Gerekçeli karar, hükmün gerekçesini de içeren yazılı metindir ve sonradan yazılabilir. Zorunlu nedenle yalnız hüküm sonucu tefhim edilmişse gerekçeli karar bir ay içinde yazılmalıdır; gerekçeli karar tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamaz. ## İlgili konular - Hüküm (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/hukum - Avukatlık ve avukat, avukatlık mesleğine kabul, yasak haller (Avukatlık Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/avukatlik-hukuku/avukatlik-kanunu-avukatlik-meslegine-kabul-ve-yasak-haller - Staj (Avukatlık Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/avukatlik-hukuku/staj - Kamu davasının sona ermesi (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/kamu-davasinin-sona-ermesi - Kararlar, açıklanması ve tebliği, süreler ve eski hâle getirme (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/kararlar-aciklanmasi-ve-tebligi-sureler-ve-eski-hale-getirme ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2023/221 E., 2024/736 K., 18.12.2024 — ilgili: HMK m.294, HMK m.298 - Hukuk Genel Kurulu, 2024/222 E., 2024/413 K., 12.09.2024 — ilgili: HMK m.294, HMK m.298 - Hukuk Genel Kurulu, 2023/998 E., 2024/363 K., 03.07.2024 — ilgili: HMK m.294, HMK m.298 ## İlgili terimler [Tefhim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tefhim) · [Kanun yolu bildirimi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kanun-yolu-bildirimi) · [Karşı oy](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/karsi-oy) · [Hüküm](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hukum) · [Hüküm sonucu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hukum-sonucu) · [Karar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/karar) · [Karşı oy gerekçesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/karsi-oy-gerekcesi) · [Hüküm fıkrası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hukum-fikrasi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.