---
title: "Gereken özen nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gereken-ozen"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Gereken özen

**Kısaca:** Devralanın alacağı tahsil ederken göstermesi gereken dikkat ve çaba ölçüsüdür. Devralan bu özeni göstermiş olsaydı alabileceği miktar, mahsup için tavan oluşturur. (TBK m.192)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Borçlar Kanunu
- TBK m.192 – 2. İfaya yönelik devir (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-192): Devralanın alacağı tahsil ederken göstermesi gereken dikkat ve çaba ölçüsüdür. Devralan bu özeni göstermiş olsaydı alabileceği miktar, mahsup için tavan oluşturur. Devralanın fiilen tahsil ettiği miktar bu tavanın altında kalmışsa mahsup yalnız tahsil edilen tutar üzerinden yapılır.
- TBK m.464 – 2. Malzeme ve iş araçları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-464): İşçinin malzeme ve iş araçlarını kullanırken ve muhafaza ederken göstermesi gereken, işin niteliğine ve olağan ölçüye uygun dikkat ve bakımdır. Madde, bu özenin ölçütünü ayrıca belirtmez.

### Türk Medeni Kanunu
- TMK m.905 – III. Devletin sorumluluğu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-905): Değer biçme işleminin, bu işi yapan görevlinin yükümlü olduğu dikkat ve itina ölçüsüyle yapılmasıdır. Özenin ölçüsü maddede somutlaştırılmamıştır; her somut olayda yapılan işin niteliğine göre belirlenir.

## Karıştırılan kavramlar

- **Gereken özen yükümlülüğü / kusurlu kullanılmaz hâle getirme sorumluluğu** (TBK m.464): Özen yükümlülüğü, malzeme ve iş araçlarının kullanımı sırasında her an geçerli olan bir davranış borcudur; ihlali sorumluluk doğurabilir ama mutlaka zarar sonucu aranmaz. Kullanılmaz hâle getirme sorumluluğu, işçinin kusuruyla malzeme veya aracın gerçekten kullanılamaz duruma gelmesini gerektirir. Özen borcuna aykırılık tek başına hesap verme ve teslim yükümlülüğünü doğurur; tazminat sorumluluğu için ise malzemenin kullanılmaz hâle gelmesi gerekir.

## İlgili konular

- Alacağın devri (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/alacagin-devri
- Evde hizmet sözleşmesi (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/evde-hizmet-sozlesmesi
- İpotekli borç senedi ve irat senedi (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/ipotekli-borc-senedi-ve-irat-senedi

## İlgili terimler

[Malzeme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/malzeme) · [Kusur](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kusur-kavrami) · [Rayiç bedel](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/rayic-bedel) · [Rücu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/rucu)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.