---
title: "Gerekli önlem nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gerekli-onlem"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Gerekli önlem

Diğer yazımlar: Gerekli önlemler

**Kısaca:** Gerekli önlem, 4 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- TMK m.183 · durumun değişmesi: Yeni olgunun çocuğun yararına uygun biçimde karşılanması için hâkimin kararla yapacağı düzenlemedir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-183)
- TBK m.70: Tehlikeyi bertaraf etmeye elverişli, somut duruma uygun tedbirlerdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-70)
- TTK m.530 · özel hâller a) Organların eksikliği: Dava açıldığında, taraflardan birinin istemi üzerine mahkemenin davanın sonucunu güvence altına almak için alabileceği geçici tedbirlerdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-530)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Medeni Kanunu
- TMK m.183 – 2. Durumun değişmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-183#f1): Yeni olgunun çocuğun yararına uygun biçimde karşılanması için hâkimin kararla yapacağı düzenlemedir. Önlemin türü ve kapsamı somut olaya göre belirlenir; madde önlemin içeriğini sınırlamaz.

### Türk Borçlar Kanunu
- TBK m.70 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-70#f1): Tehlikeyi bertaraf etmeye elverişli, somut duruma uygun tedbirlerdir. Önlemin gerekliliği tehlikenin ağırlığına ve giderilebilirliğine göre belirlenir.

### Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.530 – 2. Özel hâller a) Organların eksikliği (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-530#f2): Dava açıldığında, taraflardan birinin istemi üzerine mahkemenin davanın sonucunu güvence altına almak için alabileceği geçici tedbirlerdir. Bu önlemler bir kayyım atanmasını da kapsayabilir.

### Karayolları Trafik Kanunu
- KTK m.59 – Duraklama ve park etme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2918-sayili-karayollari-trafik-kanunu/madde-59#f2): Zorunlu hal nedeniyle yolda durulduğunda diğer trafik kullanıcılarını uyarmaya ve tehlikeyi önlemeye yönelik tedbirlerdir. Madde bu önlemleri sayarak tanımlamaz.

## Karıştırılan kavramlar

- **Gerekli önlem / görevine son verme** (TMK m.555): Hâkimin denetim kapsamında aldığı genel önlemler. Yetersizlik, kötüye kullanma veya ağır ihmal tespitine bağlı olarak görevin sona erdirilmesi. Görevine son verme yalnızca maddede sayılan üç hâlin tespitiyle mümkündür; her önlem bu hâle bağlı değildir.

## İlgili konular

- Özen sorumluluğu, zamanaşımı ve yargılama (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/ozen-sorumlulugu-zamanasimi-ve-yargilama
- Boşanmada tazminat ve nafaka, mal rejiminin tasfiyesi (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/bosanmada-tazminat-ve-nafaka-mal-rejiminin-tasfiyesi
- Sona erme ve özel hâller (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/sona-erme-ve-ozel-haller

## Örnek kararlar

- Hukuk Genel Kurulu, 2022/829 E., 2022/1340 K., 19.10.2022 — ilgili: TTK m.530
- 2. Hukuk Dairesi, 2024/8297 E., 2024/8680 K., 18.11.2024 — ilgili: TMK m.183

## İlgili terimler

[Duraklama](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/duraklama) · [Düzeltme süresi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/duzeltme-suresi) · [Park etme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/park-etme) · [Zorunlu hal](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zorunlu-hal) · [Hak sahibi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hak-sahibi)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.