--- title: "Geri alma hakkı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/geri-alma-hakki" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Geri alma hakkı **Kısaca:** Geri alma hakkı, 6 kanunda 12 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.708 · yeni arazi oluşması: Kendi arazisinden koptuğunu ispat eden malikin, kopan toprak parçalarını geri alabilmesi hakkıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-708) - TBK m.253 · tanımı, şekli ve içeriği: Alıcının sözleşmeye bağlanmasını engelleyen, sözleşme nüshasının eline geçmesinden itibaren yedi gün içinde irade açıklamasını geri alabildiği haktır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-253) - TTK m.512 · kötüniyet hâlinde: Ödemeyi yapan anonim ortaklığa tanınan, haksız alınan tutarın geri verilmesini isteme hakkıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-512) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.109 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-109): Tevdi eden borçlunun, tevdi edilen şeyi alacaklının kabulüne kadar geri alabilmesi yetkisidir. Alacaklının kabul açıklaması veya rehnin ortadan kalkması ile sona erer. - TBK m.253 – C. Kısmi ödemeli satışlar — I. Taksitle satış — 1. Tanımı, şekli ve içeriği (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-253#f3-8): Alıcının sözleşmeye bağlanmasını engelleyen, sözleşme nüshasının eline geçmesinden itibaren yedi gün içinde irade açıklamasını geri alabildiği haktır. Bu hak önceden kaldırılamaz. - TBK m.297 – III. Geri alma hakkının süresi ve mirasçılara geçmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-297#f2): Bağışlayanın, bağışlamanın kendisine tek taraflı irade beyanıyla bağışlananı bağlayan bir yenilik doğurucu haktır. Hakkın kullanılması için dava açılması gerekmez; beyanın bağışlanana ulaşması yeterlidir. ### Kamulaştırma Kanunu - Kamulaştırma Kanunu m.22 – Vazgeçme, iade ve devir (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2942-sayili-kamulastirma-kanunu/madde-22): Mal sahibi veya mirasçılarının, aldıkları kamulaştırma bedelini faiziyle birlikte üç ay içinde ödeyerek taşınmazı geri alabilmesi hakkıdır. Bu hak m.23'teki geri alma hakkından ayrı bir yoldur. - Kamulaştırma Kanunu m.23 – Mal sahibinin geri alma hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2942-sayili-kamulastirma-kanunu/madde-23#f2): Kamulaştırılan taşınmazın eski malikine veya mirasçılarına, kamulaştırma amacına uygun işlem yapılmaması hâlinde, kamulaştırma bedelini faiziyle birlikte geri ödeyerek taşınmazı yeniden alabilme imkânıdır. Hak, mülkiyetin kendiliğinden geri dönmesi değil, malikin kullanacağı bir seçimlik haktır. - Kamulaştırma Kanunu m.34 – Mal sahibinin sağladığı yararları geri alma hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2942-sayili-kamulastirma-kanunu/madde-34): Mal sahibinin, 31. maddedeki yasaklara rağmen verdiği para veya sağladığı yararın karşılığını geri isteyebilme hakkıdır. Madde bu hakkın kullanım süresini bir yıl olarak belirler. ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.248 – II. Malların geri alınması ve paylı malın verilmesi — 1. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-248): Her eşin diğer eşte bulunan kendi malını talep edebilmesi yetkisidir. Bu hak mal rejiminin devamı sırasında da tanınır ve tasfiye aşamasında somutlaşır. - TMK m.708 – 3. Yeni arazi oluşması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-708): Kendi arazisinden koptuğunu ispat eden malikin, kopan toprak parçalarını geri alabilmesi hakkıdır. Bir yıllık ve on yıllık süreye bağlıdır ve toprakların başka araziyle ayrılmaz bir bütün oluşturmasıyla sona erer. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.512 – I - Kötüniyet hâlinde (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-512#f2): Ödemeyi yapan anonim ortaklığa tanınan, haksız alınan tutarın geri verilmesini isteme hakkıdır. Bu hak paranın alındığı tarihten itibaren beş yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. - TTK m.611 – IV - Haksız alınan kâr paylarının geri verilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-611#f3): Şirketin, haksız alınan kâr payını ortaktan veya müdürden isteme hakkıdır. Bu hak, paranın alındığı tarihten itibaren zamanaşımına uğrar. ### Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun - Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.26 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6495-sayili-bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde-kararnamelerde-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun/madde-26): Kamulaştırılan taşınmazın, kamulaştırma amacına ulaşılmadığında veya ihtiyaç kalmadığında, mal sahibinin ya da mirasçılarının bedeli ödeyerek malı yeniden kazanabilmesine olanak tanıyan haktır. Hak, kamulaştırma kararının kesinleşmiş olmasına bağlıdır. ### Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun - Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun m.26 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6758-sayili-olaganustu-hal-kapsaminda-bazi-duzenlemeler-yapilmasi-hakkinda-kanun-hukmunde/madde-26): Kamulaştırılan taşınmazın, kamulaştırma amacının veya herhangi bir kamu yararına yönelik ihtiyacın ortadan kalkması üzerine mal sahibi ya da mirasçıları tarafından eski kamulaştırma bedelini faiziyle birlikte ödeyerek geri alınmasını ifade eder. Hak, idarenin duyurusuna bağlıdır ve belirli bir süre içinde kullanılması gerekir. ## Karıştırılan kavramlar - **Geri alma hakkı / Tazminat ve bedel talebi** (2942 s. K. m.23): Geri alma hakkı, malikin taşınmazı kanuni faiziyle birlikte bedeli ödeyerek geri almasıdır. Süreler geçtikten sonra eski malik ya da mirasçıları, taşınmazda hakları olduğu iddiasıyla hak, bedel veya tazminat talep edemez ve dava açamaz. Süreler geçmişse malik ne geri alabilir ne de bedel veya tazminat isteyebilir; kamulaştırma kesinleşmiş sayılır. - **Geri alma hakkı var / yok** (TMK m.708): Kopan toprak parçalarının malik arazisinden ayrılabilir durumda kalması. Kopan parçaların başka arazi ile kaynaşıp ayrılmaz bir bütün oluşturması. Ayrılmaz bütün oluşmuşsa malik geri alma hakkını kullanamaz. - **Geri alma hakkı / cayma parası** (TBK m.253): Alıcı yedi gün içinde yazılı bildirimle irade açıklamasını geri alabilir. Geri alma hakkı kullanıldığında cayma parası istenemez. Alıcı bu hakkı kullandığında bedel ya da başka bir tazminat talep edilemez. - **Geri alma hakkı / Kamulaştırmanın kesinleşmesinden sonra bir yıl içinde iade işlemi** (6758 s. K. m.26): Geri alma hakkı, mal sahibinin ya da mirasçılarının iade işlemini idarenin duyurusundan sonra başlatıp üç ay içinde bedeli ödemesiyle kullanılan haktır. Bir yıllık süre, iade işleminin kamulaştırmanın ve bedelinin kesinleşmesinden sonra gerçekleşmesi gereken süredir. Süreler farklı başlangıç anlarına bağlıdır; bir yıl geçtiğinde iade gerçekleşmemişse hak düşer, üç aylık ödeme süresi ise duyurudan sonra işler. - **Madde 38 / Madde 23 (geri alma hakkı)** (2942 s. K. m.38): Madde 38, kamulaştırılmış ama işlemleri tamamlanmamış veya hiç kamulaştırılmamış taşınmazda, tahsis ve tesis üzerinden malikin dava hakkını yirmi yıl sonra düşürüyordu. Madde 23, kesinleşmiş kamulaştırma bedelinin üzerinden beş yıl geçtikten sonra, işlem yapılmamış taşınmazı mal sahibine geri alma hakkı tanır. Madde 38 iptal edilmiş olup bugün uygulanmaz; kesinleşmiş kamulaştırmalarda geri alma hakkı m.23 kapsamında değerlendirilir. - **Ek süre içinde / ek süre sonrası geri alma hakkı** (2942 s. K. geç. m.3): İdarenin ek süre hakkı kullanılıyorsa, yani iki yıllık sürenin devam ettiği dönemde mal sahibi geri alma hakkına sahip değildir. Ek sürenin tamamlanmasından sonra mal sahibinin geri alma hakkı doğar. Ek süre içinde geri alma talebi hakkın doğumuna dayanamaz; hak ancak sürenin bitiminden sonra doğar. ## İlgili konular - Makbuz ve senetlerin geri verilmesi, alacaklının temerrüdü (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/makbuz-ve-senetlerin-geri-verilmesi-alacaklinin-temerrudu - Bağışlama sözleşmesi (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/bagislama-sozlesmesi - Kısmi ödemeli satışlar (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/kismi-odemeli-satislar - Paylaşmalı mal ayrılığı (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/paylasmali-mal-ayriligi - Taşınmaz mülkiyetinin konusu, kazanılması ve kaybı (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/tasinmaz-mulkiyetinin-konusu-kazanilmasi-ve-kaybi - Kâr, kazanç ve tasfiye payı (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/kar-kazanc-ve-tasfiye-payi ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2017/2327 E., 2021/1343 K., 04.11.2021 — ilgili: 2942 s. K. m.23, 6495 s. K. m.26 - Genel Kurul, 2018/357 E., 29.09.2021 — ilgili: 2942 s. K. m.22, 2942 s. K. m.23 - Hukuk Genel Kurulu, 2021/826 E., 2023/22 K., 01.02.2023 — ilgili: TBK m.297 ## İlgili terimler [Kanuni faiz](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kanuni-faiz) · [Elbirliği ile hak sahipliği](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/elbirligi-ile-hak-sahipligi) · [Görevlendirilen kişi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gorevlendirilen-kisi) · [Kazanç payı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kazanc-payi) · [Kişiye sıkı sıkıya bağlı hak](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kisiye-siki-sikiya-bagli-hak) · [Sahipsiz yer](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sahipsiz-yer) · [Taksitle satış](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/taksitle-satis) · [Üstün yarar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ustun-yarar) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.