---
title: "Gider avansı nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gider-avansi"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Gider avansı

**Kısaca:** Davacının davanın başında peşin olarak yatırmakla yükümlü olduğu, tebligat ve posta ücretleri, keşif, bilirkişi ve tanık ücretleri gibi giderleri karşılayan tutardır. Tutarı her yıl Adalet Bakanlığınca çıkarılan tarifeye göre belirlenir. (HMK m.333)

## Kanunda nerede geçiyor

### Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.120 – Harç ve gider avansının ödenmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-120#f1): Davacının dava açarken, her yıl Adalet Bakanlığınca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenen tutarı mahkeme veznesine önceden yatırmasıdır. Tebligat ve posta ücretleri, keşif giderleri, bilirkişi ve tanık ücretleri gibi yargılama giderlerini karşılamak için alınır. Tutar tarifeye bağlıdır ve tarife her yıl yenilenir.
- HMK m.325 – Resen yapılması gereken işlemlere ilişkin giderler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-325): Resen delil için gereken masrafın, mahkemenin belirlediği süre içinde taraflardan birinden ya da belirtilen oranda her ikisinden alınan ön ödemesidir. Yatırılan avans, sonunda yargılama giderinin hesabında kullanılır.
- HMK m.333 – Avansın iadesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-333): Davacının davanın başında peşin olarak yatırmakla yükümlü olduğu, tebligat ve posta ücretleri, keşif, bilirkişi ve tanık ücretleri gibi giderleri karşılayan tutardır. Tutarı her yıl Adalet Bakanlığınca çıkarılan tarifeye göre belirlenir.

### Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.1448 – d) Zararı önleme, azaltma ve sigortacının rücu haklarını koruma yükümlülüğü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1448): Sigorta ettiren, önlem giderlerinin karşılanması amacıyla istemesi üzerine sigortacıdan gerekli tutarın peşin ödenmesini isteyebilir. Sigortacı bu tutarı avans olarak ödemekle yükümlüdür; avans, giderin nihai tazmininin yerine geçmez.

## Karıştırılan kavramlar

- **Gider avansı / delil avansı** (HMK m.120): Gider avansı dava şartıdır ve yatırılmaması davanın dava şartı yokluğundan reddini doğurur. Delil avansı m.324 kapsamındadır ve yatırılmaması davanın reddini değil, ilgili delilden vazgeçilmiş sayılmayı doğurur. Delil avansının yatırılmamasının sonucu dava şartı eksikliği değildir; bu nedenle iki avans aynı sonuca bağlanamaz.
- **Delil avansı / gider avansı** (HMK m.324): Delil avansı, belirli bir delilin ikamesi için mahkemece ayrıca istenen ve ara kararla belirlenen tutardır. Gider avansı, davacının dava açılırken yatırmakla yükümlü olduğu ve m.120 kapsamındaki tutardır. Yatırılmayan gider avansı dava şartı yokluğu doğurur ve dava usulden reddedilir; yatırılmayan delil avansı ise yalnızca o delilden vazgeçilmiş sayılmaya yol açar. Delil avansı gider avansı hesabına katılmaz.

## İlgili konular

- Yargılama giderleri (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/yargilama-giderleri
- Davanın açılması (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/davanin-acilmasi

## Örnek kararlar

- Hukuk Genel Kurulu, 2022/898 E., 2022/1843 K., 27.12.2022 — ilgili: HMK m.333
- Hukuk Genel Kurulu, 2020/169 E., 2022/463 K., 05.04.2022 — ilgili: HMK m.333
- Hukuk Genel Kurulu, 2013/1944 E., 2014/705 K., 23.05.2014 — ilgili: HMK m.325

## İlgili terimler

[Eksik sigorta](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/eksik-sigorta) · [Hükmün kesinleşmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hukmun-kesinlesmesi) · [Kesin süre](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kesin-sure)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.