--- title: "Gider nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gider" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Gider Diğer yazımlar: Giderler **Kısaca:** Gider, 9 kanunda 13 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.750 · katılma yükümlülüğü: Gerekli işlerin yapılmasından doğan masraflardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-750) - TBK m.521 · hak etme zamanı: Simsarın faaliyeti sırasında yaptığı harcamalardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-521) - HMK m.245 · çağrıya uyma zorunluluğu: Tanığın gelmemesi yüzünden doğan masraflardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-245) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.726 – 2. Ödeyen kişinin hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-726#f1-c): Ödeyenin poliçenin ödenmesi ve takibi için yaptığı masrafları ifade eder. Madde bunların ne kapsamda olduğunu ayrıca tanımlamaz. - TTK m.837 – 4. Kısmi senet (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-837#f1): Bölme işleminden doğan masraflardır. Maddeye göre bu giderler hamile aittir; yani bölme talebinin maliyeti talep eden hamile yükletilmiştir. - TTK m.1139 – B) Yolculuk çarter partisi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1139#f1): Çarter partisinin düzenlenmesi ve verilmesi için yapılan masraftır. Hakkı kullanmak isteyen taraf bu gideri karşılamak zorundadır; giderin karşılanmadan belgenin verilmesi maddenin kapsamında değildir. ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.9 – 6. İlan yoluyla ödül sözü verme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-9#f2): Edimin gerçekleşmesine güvenilerek dürüstlük kurallarına uygun şekilde yapılan masraflardır. Bu giderler, ödülün değerine kadar tazmin edilir. - TBK m.521 – I. Hak etme zamanı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-521#f3): Simsarın faaliyeti sırasında yaptığı harcamalardır. Taraflar bu giderlerin kendisine ödeneceğini kararlaştırmışsa, faaliyet sözleşmeyle sonuçlanmasa bile talep edilebilir. ### Gelir Vergisi Kanunu (GVK) - GVK m.39 – İşletme hesabı esnasında ticari kazancın tesbiti (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-39#f1): Hesap dönemi içinde tediye edilen veya borçlanılan meblağlardır. Maddeye göre ödenen tutarlar ve doğan borçlar gider sayılır. - GVK m.55 – Kazancın zirai işletme hesabı esasına göre tespiti (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-55#f1): Hesap dönemi içinde ödenen veya borçlanılan harcamalardır. Dönem başındaki mahsullerin değeri de maddeye göre giderlere eklenir. ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.750 – 9. Katılma yükümlülüğü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-750#f1): Gerekli işlerin yapılmasından doğan masraflardır. Maddeye göre bu giderlere katılım, kişinin yararlanma oranına göre belirlenir. ### Hukuk Muhakemeleri Kanunu - HMK m.245 – Çağrıya uyma zorunluluğu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-245#f1): Tanığın gelmemesi yüzünden doğan masraflardır. Hüküm, tanığın bu giderlerden sorumlu tutulmasını öngörür; giderlerin kapsamı madde metninde ayrıca belirlenmemiştir. ### Harçlar Kanunu - Harçlar K. m.36 – Paraların bankalara ve mal sandıklarına yatırılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/492-sayili-harclar-kanunu/madde-36#f1): Paranın bankaya veya mal sandığına yatırılması sırasında ilgililerden talep edilebilecek ücret ya da masraf anlamına gelir. Madde, yatırma işlemi için bu tür bir gider alınmasını yasaklamıştır. ### Yardım Toplama Kanunu - Yardım Toplama Kanunu m.24 – Yardım toplama faaliyetinin giderleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2860-sayili-yardim-toplama-kanunu/madde-24#f1): Yardım toplama faaliyeti sırasında yapılan harcamaların tümüdür. Madde, bu giderlerin brüt gelire oranına üst sınır koyar. ### İl Özel İdaresi Kanunu - İl Özel İdaresi Kanunu m.43 – İl özel idaresinin giderleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5302-sayili-il-ozel-idaresi-kanunu/madde-43#f1): İl özel idaresinin hizmetlerini yürütmek için yaptığı ve bu maddede sayılan kalemlere giren harcamalar. Maddede sayılan her kalem ayrıca bir yetki kaynağı değil, giderin neye ilişkin olabileceğini gösteren çerçevedir. ## Karıştırılan kavramlar - **Hasılat / gider çıkarılmadan önceki ham tutar / değerleme sonucu tutar** (GVK m.39): Ham tutarlar, tahsil ve tediye esasına göre kaydedilir. Değerleme hükümleri uygulanarak emtia ve varlıklar VUK'a göre değerlenir. Kazanç, değerleme sonrası tutarlar üzerinden hesaplanır; ham kayıtlar tek başına sonucu belirlemez. - **Ödenen / Borçlanılan gider** (GVK m.55): Ödenen giderler dönem içinde nakden çıkan harcamalardır. Borçlanılan giderler ise henüz ödenmemiş olsa da borç doğurduğu için dönem giderine alınan harcamalardır. Borçlanılan gider de ödenmiş gibi aynı dönemde indirilebilir; böylece ödeme tarihi tek belirleyici değildir. - **Yatırım gideri / cari gider** (5302 s. K. m.43): Bina, tesis, alt yapı, yapım, onarım ve bakım harcamaları (b.a ve b.c) sermaye ya da varlık odaklı giderlerdir. Personel ödemeleri, eğitim, faiz ve sigorta gibi işletme giderleri (b.b ve b.g) cari nitelikte harcamalardır. Her iki grup da sayılı kalemler arasında yer alır; ayrım bütçe sınıflandırması ve harcama programı bakımından önemlidir, maddenin uygulanmasını tek başına değiştirmez. - **Ücret / Giderler** (TBK m.521): Ücret, simsarın faaliyeti sonucunda sözleşmenin kurulmasına bağlıdır. Sözleşme kurulmazsa ücret doğmaz. Giderler ise taraflarca kararlaştırılmışsa, faaliyetin sonuçsuz kalmasına rağmen simsara ödenir. Asıl sözleşme kurulmamış olsa bile giderler talep edilebilir; ücret ise bu hâlde talep edilemez. - **Masraf (giderler) / Komisyon ücreti** (TTK m.726): Giderler, ödeyenin yaptığı fiilî masraflardır ve gerçek tutarı üzerinden talep edilir. Komisyon ücreti ise poliçe bedeline oranla belirlenen ve binde ikiyi aşamayan bir kalemdir. Komisyon ücretinde üst sınır poliçe bedeline bağlıdır; giderlerde ise sınır yoktur, ispat edilen gerçek harcamalar esas alınır. - **Gider karşılığı ödeme / asli görev ücreti** (GVK m.28): Tahsil veya stajdaki gider karşılığı olarak verilen para istisna kapsamındadır. Asli görev veya memuriyet dolayısıyla alınan ücret bu istisnanın dışındadır. Asli görev ücreti normal ücret geliri olarak vergilendirilir. ## İlgili konular - Sözleşmeden doğan borç ilişkileri, öneri ve kabul (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/ikinci-derecedeki-noktalar-oneri-ve-kabul - Kredi mektubu ve kredi emri, simsarlık sözleşmesi (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/kredi-mektubu-ve-kredi-emri-simsarlik-sozlesmesi - Yargı harçları: çeşitli hükümler (İcra Müdürlüğü Mevzuatı): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-mudurlugu-mevzuati/yargi-harclari-cesitli-hukumler - Komşu hakkı (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/komsu-hakki - Tanık gösterme şekli (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/tanik-gosterme-sekli - Başvurma hakkının kapsamı, makbuz ve başvurma hakkının düşmesi (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/basvurma-hakkinin-kapsami-makbuz-ve-basvurma-hakkinin-dusmesi ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2016/315 E., 2021/212 K., 04.03.2021 — ilgili: Harçlar K. m.36 - Hukuk Genel Kurulu, 2016/1201 E., 2021/149 K., 23.02.2021 — ilgili: Harçlar K. m.36 - Hukuk Genel Kurulu, 2017/644 E., 2017/460 K., 15.03.2017 — ilgili: TBK m.521 ## İlgili terimler [İşletme hesabı esası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/isletme-hesabi-esasi) · [Hasılat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hasilat) · [Alt birlik](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/alt-birlik) · [Edim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/edim) · [Emtia mevcudu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/emtia-mevcudu) · [Simsar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/simsar) · [Gönderme gideri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gonderme-gideri) · [Komisyon ücreti](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/komisyon-ucreti) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.