--- title: "Gizlilik nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gizlilik" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Gizlilik **Kısaca:** Gizlilik, 8 kanunda 8 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.314 · hükümleri: Evlat edinmeye ilişkin kayıt, belge ve bilgilerin açıklanamaması kuralıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-314) - CMK m.157 · soruşturmanın gizliliği: Soruşturma işlemlerinin kamuya ve taraflar dışındaki kişilere açık olmaması durumudur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-157) - Av. K. m.54 · sicil cüzdanları: Cüzdanın üçüncü kişilere açık olmadığı anlamına gelir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-54) ## Kanunda nerede geçiyor ### Ceza Muhakemesi Kanunu - CMK m.157 – Soruşturmanın gizliliği (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-157): Soruşturma işlemlerinin kamuya ve taraflar dışındaki kişilere açık olmaması durumudur. Kanunun başka hüküm koyduğu hâllerde bu ilke geri çekilir. ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.314 – C. Hükümleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-314): Evlat edinmeye ilişkin kayıt, belge ve bilgilerin açıklanamaması kuralıdır. Açıklama yalnız mahkeme kararıyla veya evlatlığın isteğiyle mümkündür. ### Avukatlık Kanunu - Av. K. m.54 – Sicil cüzdanları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-54): Cüzdanın üçüncü kişilere açık olmadığı anlamına gelir. Ancak gizlilik mutlak değildir; cüzdan sahibi ile maddede belirtilen avukat tarafından görülebilir. ### Vergi Usul Kanunu - VUK m.152 – İstihbarat arşivi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-152): Arşivde saklanan bilgilerin yetkisiz kişilere açıklanmaması yükümlülüğüdür. Madde, bilgilerin arşivde gizli olarak saklanacağını açıkça belirtir. ### Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı Kanunu - Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı Kanunu m.13 – Atama işlemleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2937-sayili-devlet-istihbarat-hizmetleri-ve-milli-istihbarat-teskilati-kanunu/madde-13): Atamaya ilişkin bilgilerin kamuya açık olmayacak biçimde saklanması. Gizlilik kuralı, atama işleminin yayımlanmamasının ötesinde bilgilerin paylaşılmamasını da ifade eder. ### Denetimli Serbestlik Hizmetleri Kanunu - Denetimli Serbestlik Hizmetleri Kanunu m.4 – Temel ilkeler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5402-sayili-denetimli-serbestlik-hizmetleri-kanunu/madde-4#f1-b): Görevliler, suçtan zarar gören, şüpheli veya sanık, hükümlü ile bunların ailesi hakkında öğrendikleri bilgileri korumakla yükümlüdür. Bu bilgiler yalnızca kanunun zorunlu kıldığı hâllerde verilebilir. ### Tanık Koruma Kanunu - Tanık Koruma Kanunu m.18 – Gizlilik kuralı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5726-sayili-tanik-koruma-kanunu/madde-18#f1): Kanun kapsamında alınan kararların ve yürütülen işlemlerin dışarıya açıklanmaması yükümlülüğüdür. Gizlilik, tedbir sona erdikten sonra da devam eder. ### Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu - Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.94 – Gizlilik ilkesi ve kişisel dosyaya erişim (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6458-sayili-yabancilar-ve-uluslararasi-koruma-kanunu/madde-94#f1): Başvuru sahibinin ve koruma statüsü sahibinin tüm bilgi ve belgelerinin, kanunda açıkça izin verilmedikçe üçüncü kişilere açıklanmaması ilkesidir. Maddenin birinci fıkrasındaki ilke niteliğindedir ve her bilgi ve belge bakımından geçerlidir. ## Karıştırılan kavramlar - **Gizlilik / savunma hakkı** (CMK m.157): Gizlilik, soruşturmanın selameti ve suçsuzluk karinesinin korunması amacına dayanır. Savunma hakkı, şüphelinin delilleri bilmesini ve lehine olanı ileri sürmesini gerektirir. Savunma hakkı gerektiriyorsa gizlilik geri çekilir; şüpheli dosya içeriğine erişebilir. - **Gizlilik ilkesi / kanunun açık hükmü** (CMK m.157): Genel kural olarak soruşturma işlemleri gizlidir. Kanunun başka hüküm koyduğu hâllerde ise bu hükmün öngördüğü ölçüde gizlilik geri çekilir. Hangi işlemin açık olduğu özel hükümlerden belirlenir; genel kuralla yetinilmez. - **Gizlilik / Tarafsızlık** (5402 s. K. m.4): Gizlilik, öğrenilen kişisel bilgilerin korunmasını ve yalnızca kanunun zorunlu kıldığı hâllerde verilmesini kapsar. Tarafsızlık, görevlinin davanın taraflarına karşı tutumunu ve ilişkilerini düzenler. Bilgiyi koruma yükümlülüğü ile taraflar arasında eşit uzaklık yükümlülüğü ayrı ihlal konularıdır; birinin ihlali diğerini kendiliğinden oluşturmaz. - **Gizlilik kapsamındaki kişiler / Tarafsızlık kapsamındaki taraflar** (5402 s. K. m.4): Gizlilik; suçtan zarar gören, şüpheli veya sanık, hükümlü ve bunların ailesini kapsar. Tarafsızlık, davanın tarafları arasında eşit uzaklığı ifade eder. Gizlilik yükümlülüğü, ilişkide olan kişilerin ailelerini de içerir; tarafsızlık ise davadaki taraflarla sınırlı olarak ele alınır. - **Tedbir sürecindeki gizlilik / tedbir sonrası gizlilik** (5726 s. K. m.18): Kararlar ve işlemler tedbir sürerken gizlidir. Tedbir sona erdikten sonra da gizlilik devam eder. Tedbirin bitmesi gizliliği kaldırmaz; gizlilik süresiz devam eder. - **Gizlilik ilkesi / Kişisel dosyaya erişim** (6458 s. K. m.94): Birinci fıkra, tüm bilgi ve belgeler bakımından genel gizliliği öngörür. İkinci fıkra, kişisel dosyadaki belgeler bakımından ilgili kişiye ve temsilcisine erişim imkânı tanır. Kişisel dosya dışındaki bilgi ve belgeler bakımından erişim hakkı tanınmamıştır; kişisel dosya içindeki belgeler bakımından erişim kuralı istisna olarak işler. ## İlgili konular - Avukatların birlikte veya avukatlık ortaklığı şeklinde çalışmaları (Avukatlık Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/avukatlik-hukuku/avukatlarin-birlikte-veya-avukatlik-ortakligi-seklinde-calismalari - Suçlara ilişkin ihbarlar ve soruşturma (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/sorusturmanin-gizliligi-suclarin-ihbari-ve-sorusturma-islemleri - Küçüklerin evlât edinilmesi, ana ve babanın rızası (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/kucuklerin-evlat-edinilmesi-ana-ve-babanin-rizasi - Bilgi toplama (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/bilgi-toplama ## İlgili terimler [İstihbarat arşivi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/istihbarat-arsivi) · [Atama](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/atama) · [Evlatlık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/evlatlik) · [Tarafsızlık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tarafsizlik) · [Levha](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/levha) · [Yasal temsilci](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yasal-temsilci) · [Nakil](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/nakil) · [Ayırt etme gücü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ayirt-etme-gucu) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.