--- title: "Görev nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gorev" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Görev **Kısaca:** Görev, 13 kanunda 22 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - HMK m.4 · sulh hukuk mahkemelerinin görevi: Hangi yargı merciinin davaya bakacağını belirleyen kuraldır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-4) - CMK m.3 · görev: Hangi davaya hangi mahkemenin bakacağının kanunla belirlenmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-3) - İYUK m.15 · ilk inceleme üzerine verilecek karar: Uyuşmazlığın adli yargı, idari yargı veya askeri yargıdan hangisinde çözüleceğine ilişkin yetki bölüşümüdür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2577-sayili-idari-yargilama-usulu-kanunu/madde-15) ## Kanuni tanım - **7068 s. K. m.3/1-h** (Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun): Hizmetin gerektirdiği fiili yapmayı ve menettiği fiili yapmamayı — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7068-sayili-genel-kolluk-disiplin-hukumleri-hakkinda-kanun-hukmunde-kararnamenin-kabul/madde-3#f1-h ## Kanunda nerede geçiyor ### Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun - Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun m.1 – Amaç ve kapsam (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5235-sayili-adli-yargi-ilk-derece-mahkemeleri-ile-bolge-adliye-mahkemelerinin-kurulus-gorev-ve/madde-1#f1): Mahkemenin hangi tür uyuşmazlıklara bakmakla yükümlü olduğunu gösteren yargı yetkisi sınırıdır. Görev kurallarının kanunla düzenlenmesi gerekir; yönetmelik veya idari düzenleme ile belirlenemez. - Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun m.11 – Asliye ceza mahkemesinin görevi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5235-sayili-adli-yargi-ilk-derece-mahkemeleri-ile-bolge-adliye-mahkemelerinin-kurulus-gorev-ve/madde-11#f1): Hangi mahkemenin hangi davaya bakacağını belirleyen kuraldır. Kanunla belirlenir ve taraf iradesine bağlı değildir. - Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun m.12 – Ağır ceza mahkemesinin görevi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5235-sayili-adli-yargi-ilk-derece-mahkemeleri-ile-bolge-adliye-mahkemelerinin-kurulus-gorev-ve/madde-12#f1): Hangi yargı merciinin hangi davaya bakacağını belirleyen kurallardır. Kanunla belirlenir, taraf iradesine bağlı değildir ve kamu düzeninden sayılır. - Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun m.13 – Diğer ceza mahkemelerinin görevleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5235-sayili-adli-yargi-ilk-derece-mahkemeleri-ile-bolge-adliye-mahkemelerinin-kurulus-gorev-ve/madde-13): Mahkemenin konusu bakımından hangi davaya bakacağını belirleyen yargı yetkisidir. Yer yetkisinden ayrıdır; bu madde yalnızca görevle ilgilidir. - Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun m.14 – Mahkemenin görevinin belirlenmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5235-sayili-adli-yargi-ilk-derece-mahkemeleri-ile-bolge-adliye-mahkemelerinin-kurulus-gorev-ve/madde-14): Hangi mahkemenin hangi davaya bakacağının belirlenmesidir. Bu madde görev ölçütünü, suçun cezasının üst sınırı olarak tespit eder. ### Ceza Muhakemesi Kanunu - CMK m.3 – Görev (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-3#f1): Hangi davaya hangi mahkemenin bakacağının kanunla belirlenmesidir. Suçun niteliği veya sanığın sıfatı ile ilgilidir; yer bakımından yetkiden ayrıdır. - CMK m.4 – Re'sen görev kararı ve görevde uyuşmazlık (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-4#f1): Hangi mahkemenin hangi davaya bakacağını belirleyen, kanunla düzenlenmiş yargı yetkisi bölüşümüdür. Mahkemeler ve taraflar bu belirlemeyi değiştiremez. - CMK m.9 – Davaların birleştirilerek açılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-9#f1): Hangi mahkemenin hangi suçlara bakacağını belirleyen kuraldır. Bağlantılı suçlardan her birinin farklı mahkemelerin görevine girmesi, bu maddenin uygulanması için gereken koşullardan biridir. ### Hukuk Muhakemeleri Kanunu - HMK m.1 – Görevin belirlenmesi ve niteliği (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-1#f1): Belirli bir uyuşmazlığın ya da mahkemenin çözmesi gereken bir işin hangi mahkeme türü tarafından görüleceğini belirleyen kurallar bütünüdür. Yetkiden farklı olarak mahkeme türünü belirler, yer bakımından yetkiyi değil. - HMK m.4 – Sulh hukuk mahkemelerinin görevi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-4): Hangi yargı merciinin davaya bakacağını belirleyen kuraldır. Bu maddede görev, dava konusunun değer veya tutarına bağlı kılınmamış, doğrudan dava türüne bağlanmıştır. - HMK m.383 – Görevli mahkeme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-383#f1): Belirli bir işin hangi yargı merciince, yani asliye hukuk, sulh hukuk veya özel mahkemelerden hangisince görüleceğini belirleyen kuraldır. Yer (yetki) kurallarından ayrılır ve kamu düzenine ilişkindir. ### İş Mahkemeleri Kanunu - İş Mah. K. m.1 – Amaç (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7036-sayili-is-mahkemeleri-kanunu/madde-1#f1): Hangi yargı mercisinin hangi uyuşmazlığa bakacağını belirleyen kuraldır. İş mahkemelerinin görevi 7036 sayılı Kanunun 5. maddesinde belirlenir. - İş Mah. K. m.12 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7036-sayili-is-mahkemeleri-kanunu/madde-12): Hangi mahkemenin hangi davaya bakacağını belirleyen kuraldır. Bu madde görev kuralı koymaz; görev kuralı 7036 sayılı Kanun m.5'tedir. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.1348 – VIII - Görevli ve yetkili mahkeme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1348#f1): Davaya hangi mahkeme türünün bakacağını belirleyen kuraldır. Bu maddede görev, mahkemeler arasında sıralı biçimde belirlenir ve kamu düzenine ilişkindir. ### İdari Yargılama Usulü Kanunu - İYUK m.15 – İlk inceleme üzerine verilecek karar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2577-sayili-idari-yargilama-usulu-kanunu/madde-15#f1-a): Uyuşmazlığın adli yargı, idari yargı veya askeri yargıdan hangisinde çözüleceğine ilişkin yetki bölüşümüdür. Adli yargının görevli olduğu konuda idari yargıya açılan dava reddedilir. ### Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu - SGGSSK m.101 – Uyuşmazlıkların çözüm yeri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-101): Davanın hangi yargı kolunda ve hangi mahkemede görüleceğini belirleyen kuraldır. Madde, 5510 sayılı Kanun uyuşmazlıklarında görevin iş mahkemesine verildiğini düzenler. ### Basın Kanunu - Basın Kanunu m.27 – Görevli mahkemeler ve yargılama usulü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5187-sayili-basin-kanunu/madde-27): Davanın hangi tür mahkemede (ağır ceza veya asliye ceza) görüleceğini belirleyen yargılama yetkisidir. Madde, işin ağır ceza işi olup olmadığına göre görev dağılımını yapar. ## Karıştırılan kavramlar - **Görev / Yetki** (İYUK m.15): Görev, adli, idari veya askeri yargı arasındaki yargı kolu ayrımını ifade eder. Görevsizlikte uyuşmazlık idari yargının dışında kalır. Yetki, görevli yargı kolu içinde hangi mahkemenin davaya bakacağını belirler. Yetkisizlikte dava yine idari yargıda görülür. Adli yargı görevli ise dava reddedilir. İdari yargı içinde görev veya yetki sorunu varsa dava reddedilmez, dosya görevli veya yetkili mahkemeye gönderilir. - **Görev veya yetki reddi / Dosyanın gönderilmesi ile Davanın reddi (ehliyet, süre, işlem)** (İYUK m.15): İdari yargının görevli olduğu konuda görev veya yetki sorunu varsa dava dosyası doğru mahkemeye gönderilir. Ehliyet, süre veya kesin işlem eksikliği gibi hallerde dosya gönderilmez, davanın reddi kararı verilir. Görev ve yetki hallerinde dava doğru mahkemede yürür; diğer halde dava sona erer. - **Genel görev / kanunla saklı görev** (5235 s. K. m.11): Genel görev, kanunda özel bir mahkeme gösterilmeyen işleri kapsar ve asliye ceza mahkemesine aittir. Saklı görev, kanunun ayrıca başka bir mahkemeye verdiği işlerdir. Saklı görev kapsamındaki bir iş asliye ceza mahkemesinde görülemez; görevsizlik kararı ile görevli mahkemeye gönderilir. - **İddianamenin kabulü öncesi / sonrası görev uyuşmazlığı** (5235 s. K. m.12): İddianamenin kabulünden sonra işin mahkemenin görevini aştığı anlaşılırsa mahkeme dosyayı görevli mahkemeye gönderir. Duruşma sırasında suçun hukuki niteliğinin değiştiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilerek dosya alt dereceli mahkemeye gönderilemez. Duruşma aşamasında suç niteliği değişse de dava ağır ceza mahkemesinde sürdürülür. - **Görev kuralının kanunla belirlenmesi / Mahkemenin takdiri** (CMK m.3): Görevin kanunla belirlenmesi ilkesi, görev kurallarının yasada gösterilmesini ister. Mahkemenin kendi takdirine göre görev üstlenmesi ya da bırakması bu ilkeye aykırıdır. Kanunda açık bir görev dağılımı yoksa mahkeme görevini kendi kararıyla genişletemez. - **Kovuşturma evresinde re'sen görev incelemesi / iddianame kabulünden sonra görevsizlik** (CMK m.4): Mahkeme, kovuşturmanın her aşamasında görevli olup olmadığını kendiliğinden inceleyebilir. İddianame kabul edildikten sonra, yalnızca suçun hukuki niteliğinin değişmesi gerekçesiyle alt dereceli mahkemeye görevsizlik kararı verilemez. Re'sen inceleme yetkisi vardır, ama bu yetki m.6'daki sınırlamaya tabidir. Görevsizlik gerekçesi iddianame sonrası değişmişse, mahkeme görevsizlik yerine davanın esasına girmek zorundadır. ## İlgili konular - Kapsam ve tanımlar, görev, bağlantılı davalar (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/kapsam-ve-tanimlar-gorev-baglantili-davalar - Görev (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/gorev - Doğrudan doğruya tam yargı davası açılması (İdari Yargılama Usulü): https://www.hukuksalegitim.com/konu/idari-yargilama-usulu/dogrudan-dogruya-tam-yargi-davasi-acilmasi - Çekişmesiz yargı (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/cekismesiz-yargi - Ortak ve çeşitli hükümler (Sosyal Güvenlik Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/sosyal-guvenlik-hukuku/ortak-ve-cesitli-hukumler ## Örnek kararlar - Ceza Genel Kurulu, 2008/251 E., 2009/30 K., 17.02.2009 — ilgili: CMK m.4, 5235 s. K. m.11, 5235 s. K. m.13 - Ceza Genel Kurulu, 2017/402 E., 2018/644 K., 13.12.2018 — ilgili: 5235 s. K. m.12, 5235 s. K. m.11 - 2024/98 E., 2025/149 K., 10.07.2025 — ilgili: 6384 s. K. m.1 ## İlgili terimler [Yetki](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yetki) · [İş mahkemesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/is-mahkemesi) · [Ortak yüksek görevli mahkeme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ortak-yuksek-gorevli-mahkeme) · [Görevsizlik kararı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gorevsizlik-karari) · [Üst](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ust) · [Fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/fikri-ve-sinai-haklar-hukuk-mahkemesi) · [Genel görev](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/genel-gorev) · [Yardımlaşma sandığı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yardimlasma-sandigi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.