--- title: "Görevden uzaklaştırma tedbiri nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gorevden-uzaklastirma-tedbiri" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Görevden uzaklaştırma tedbiri **Kısaca:** Görevden uzaklaştırma tedbiri, 3 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - DMK ek geç. m.42 · mecburi hizmetlilerin yükümlülüklerinin ortadan kalkması: Soruşturma veya kovuşturma sürecinde memurun görevinden geçici olarak uzaklaştırılması işlemidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/ek-gecici-madde-42) - 2802 s. K. m.79 · görevden uzaklaştırma kararının kaldırılması: Hâkim veya savcının soruşturma veya kovuşturma sürecinde göreviyle ilgili işlemlerden geçici olarak alıkonulmasını sağlayan tedbirdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu/madde-79) - 399 s. K. m.56 · göreve Başlatma: Sözleşmeli personelin soruşturmaya konu fiilinin hizmetine devamına engel olduğu hallerde uygulanan geçici tedbirdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/399-sayili-kamu-iktisadi-tesebbusleri-personel-rejiminin-duzenlenmesi-ve-233-sayili-kanun/madde-56) ## Kanunda nerede geçiyor ### Devlet Memurları Kanunu - DMK m.143 – Memurun göreve tekrar başlatılması zorunlu olan haller (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-143#f2): Soruşturma veya kovuşturma sırasında memurun görevinden geçici olarak uzaklaştırılmasıdır. Tedbir, memurun görevinde kalmasının soruşturmaya engel olabileceği ya da hizmetin gereklerini aksatacağı hallerde alınır. Bu maddede tedbirin kendisi değil, zorunlu olarak kaldırılması hali düzenlenmiştir. - DMK m.144 – Görevden uzaklaştırma tedbirinin kaldırılmasında amirin takdiri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-144#f1): Kamu hizmetlerinin gerektirdiği hallerde görevi başında kalmasında sakınca görülen memur hakkında alınan ihtiyati ve idari nitelikte bir tedbirdir. Tedbir, memurluk statüsünü sona erdirmez, yalnız görevle ilişiği fiilen keser. - DMK ek geç. m.42 – Mecburi hizmetlilerin yükümlülüklerinin ortadan kalkması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/ek-gecici-madde-42): Soruşturma veya kovuşturma sürecinde memurun görevinden geçici olarak uzaklaştırılması işlemidir. Mülga hükme göre kaldırılması, yetkili amirin takdirine bağlı bir işlemdir. ### Hakimler ve Savcılar Kanunu - Hakimler ve Savcılar Kanunu m.74 – Uygulama (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu/madde-74#f2): Meslekten çıkarma cezası verilen hâkim ve savcının, cezanın kesinleşmesine kadar görevinden uzaklaştırılmasıdır. Bu bir ceza değil, kesinleşmeye kadar uygulanan bir tedbirdir ve yalnızca meslekten çıkarma cezası bakımından öngörülmüştür. - Hakimler ve Savcılar Kanunu m.79 – Görevden uzaklaştırma kararının kaldırılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu/madde-79#f2): Hâkim veya savcının soruşturma veya kovuşturma sürecinde göreviyle ilgili işlemlerden geçici olarak alıkonulmasını sağlayan tedbirdir. Tedbir, kişinin statüsünü sona erdirmez; kaldırılması kararı Kurul'a aittir. - Hakimler ve Savcılar Kanunu m.80 – Göreve tekrar başlatmanın zorunlu olduğu haller (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu/madde-80#f2): Soruşturma veya yargılama sürerken hâkim veya savcının görevinden geçici olarak uzaklaştırılması işlemidir. Madde, bu tedbirin kendiliğinden sona ermesini değil, belirli kararların kesinleşmesi üzerine kaldırılmasını düzenler. ### Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname - Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname m.56 – Göreve Başlatma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/399-sayili-kamu-iktisadi-tesebbusleri-personel-rejiminin-duzenlenmesi-ve-233-sayili-kanun/madde-56#f2): Sözleşmeli personelin soruşturmaya konu fiilinin hizmetine devamına engel olduğu hallerde uygulanan geçici tedbirdir. Madde metni bu tedbirin, soruşturmaya konu fiil hizmete devama engel olmadığında her zaman kaldırılabileceğini belirtir. ## Karıştırılan kavramlar - **Görevden uzaklaştırma tedbiri / Geçici yetki** (2802 s. K. m.79): Görevden uzaklaştırma tedbiri, hâkim veya savcının göreviyle ilgili işlemlerden alıkonulmasıdır. Geçici yetki, tedbir sırasında yerine geçici olarak görevlendirilen kişiye verilen yetkidir. İkinci fıkra her iki işlemin kaldırılmasına aynı şekilde imkân tanır; ancak ikisi farklı işlemlerdir ve kaldırma kararında ikisi ayrı ayrı anılmalıdır. - **Görevden uzaklaştırma tedbiri / 143. maddedeki haller** (DMK m.141): Maddenin birinci fıkrası, tedbir süresince üçte iki ödemeyi düzenler. İkinci fıkra, 143. maddede sayılan haller gerçekleştiğinde kesilmiş üçte birin ödenmesini ve kademe hesabını düzenler. Kesinti ile geri ödeme arasındaki farkı belirler; 143. maddedeki hallerin varlığı ikinci fıkranın koşuludur. ## Örnek kararlar - İdare Dava Daireleri Kurulu, 2023/31 E., 2023/36 K., 12.10.2023 — ilgili: DMK m.143, DMK m.144 - 2018/80 E., 2022/136 K., 09.11.2022 — ilgili: DMK m.144 - 5. Daire, 2019/3171 E., 2022/3290 K., 17.05.2022 — ilgili: 2802 s. K. m.74 ## İlgili terimler [Mecburi kaldırma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mecburi-kaldirma) · [Yetkili amir](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yetkili-amir) · [Kesinleşme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kesinlesme) · [Genel af](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/genel-af) · [Meslekten çıkarma cezası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/meslekten-cikarma-cezasi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.