---
title: "Görevli mahkeme nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gorevli-mahkeme"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Görevli mahkeme

**Kısaca:** Görevli mahkeme, 4 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- HMK m.1 · görevin belirlenmesi ve niteliği: Görev kurallarına göre belirli bir uyuşmazlığın ya da işin bakılması gereken mahkemedir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-1)
- 4483 s. K. m.13 · yetkili ve görevli mahkeme: Davanın hangi mahkeme türü (asliye ceza, ağır ceza, Yargıtay dairesi gibi) tarafından görüleceğini belirleyen mahkemedir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4483-sayili-memurlar-ve-diger-kamu-gorevlilerinin-yargilanmasi-hakkinda-kanun/madde-13)
- 5717 s. K. m.6 · görev ve yetki: Davaya bakmakla yükümlü olan yargı mercii türünü belirleyen kuraldır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5717-sayili-uluslararasi-cocuk-kacirmanin-hukuki-yon-ve-kapsamina-dair-kanun/madde-6)

## Kanunda nerede geçiyor

### Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.1 – Görevin belirlenmesi ve niteliği (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-1): Görev kurallarına göre belirli bir uyuşmazlığın ya da işin bakılması gereken mahkemedir. Bu kurallar kanunla belirlenir ve taraf iradesiyle değiştirilemez.

### Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun
- Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun m.13 – Yetkili ve görevli mahkeme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4483-sayili-memurlar-ve-diger-kamu-gorevlilerinin-yargilanmasi-hakkinda-kanun/madde-13#f1): Davanın hangi mahkeme türü (asliye ceza, ağır ceza, Yargıtay dairesi gibi) tarafından görüleceğini belirleyen mahkemedir. Madde görev bakımından da genel hükümleri esas alır; istisnalarda görevli mahkeme doğrudan Yargıtay dairesi ya da il ağır ceza mahkemesi olarak belirlenir.

### Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Yön ve Kapsamına Dair Kanun
- Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Yön ve Kapsamına Dair Kanun m.6 – Görev ve yetki (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5717-sayili-uluslararasi-cocuk-kacirmanin-hukuki-yon-ve-kapsamina-dair-kanun/madde-6#f1): Davaya bakmakla yükümlü olan yargı mercii türünü belirleyen kuraldır. Bu maddede Kanun kapsamındaki dava ve işler için aile mahkemesi öngörülmüştür.

### Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun
- MÖHUK m.51 – Görev ve yetki (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5718-sayili-milletlerarasi-ozel-hukuk-ve-usul-hukuku-hakkinda-kanun/madde-51#f1): Tenfiz davasına bakmakla yükümlü olan mahkeme türünü ifade eder. Bu maddeye göre tenfiz kararları hakkında görevli mahkeme asliye mahkemesidir.

## Karıştırılan kavramlar

- **Yüksek görevli mahkeme / davayı gören mahkeme** (CMK m.10): Birleştirme ve ayırma kararını yalnız yüksek görevli mahkeme verir. Birleştirilen davaları gören mahkeme, yargılamayı yürütür ve birleşen davanın dosyası üzerinden işlem yapar. Birleştirme ve ayırma kararı, yargılamayı yürüten mahkemenin kendi kararı değildir; yüksek görevli mahkeme tarafından verilir.
- **Görevli mahkeme / Genel mahkeme** (5846 s. K. m.76): Uyuşmazlık 5846 sayılı Kanunun düzenlediği bir hukuki ilişkiden ya da bu Kanundan kaynaklanan bir ceza davasından doğuyorsa fikrî ve sınaî haklar hukuk mahkemesi görevlidir. Uyuşmazlığın hukuki kaynağı eser sözleşmesi, ücret alacağı gibi 5846 sayılı Kanun dışındaki bir ilişkiyse genel mahkemeler görevlidir. Dava hangi mahkemede açılacağı gibi görev kuralı, iddianın hukuki nitelendirmesine göre belirlenir; uygulamada görev sorunu çıkabilir.
- **Asliye hukuk mahkemesi / özel görevli mahkeme** (HMK m.2): Genel görevli mahkemedir ve görevi kanunda açıkça aksi belirtilmedikçe devam eder. Kanunla açıkça görevlendirilen özel mahkemelerdir (örneğin iş, aile, kadastro mahkemeleri). Özel mahkemenin görevi varsa genel görev kuralı uygulanmaz; özel görev genel görevden önce gelir.

## İlgili konular

- Görev (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/gorev

## Örnek kararlar

- 2018/117 E., 2023/212 K., 07.12.2023 — ilgili: 4483 s. K. m.13
- Ceza Genel Kurulu, 2025/194 E., 2025/342 K., 17.09.2025 — ilgili: 4483 s. K. m.13
- Ceza Genel Kurulu, 2023/404 E., 2023/536 K., 18.10.2023 — ilgili: 4483 s. K. m.13

## İlgili terimler

[Yetkili mahkeme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yetkili-mahkeme) · [Tenfiz kararı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tenfiz-karari) · [Yer bakımından yetki](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yer-bakimindan-yetki) · [Kamu düzeni](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kamu-duzeni) · [Dava şartı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/dava-sarti) · [Görev](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gorev)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.