---
title: "Görevli ve yetkili mahkeme nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gorevli-ve-yetkili-mahkeme"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Görevli ve yetkili mahkeme

**Kısaca:** Görevli ve yetkili mahkeme, 3 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- HMK m.22 · inceleme yeri: Davaya bakmaya hukuken yetkili olan mahkemedir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-22)
- İİK m.258 · ihtiyati haciz kararı: Dava açıldıktan sonra talep yalnız davaya bakan mahkemeye yapılır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-258)
- 4686 s. K. m.3 · tahkimde görevli ve yetkili mahkeme, müdahalenin sınırı: Bu Kanunda mahkemeye bırakılmış işlerde hangi yargı çevresindeki hangi mahkemenin bakacağını gösteren ölçüttür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4686-sayili-milletlerarasi-tahkim-kanunu/madde-3)

## Kanunda nerede geçiyor

### Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.22 – İnceleme yeri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-22): Davaya bakmaya hukuken yetkili olan mahkemedir. Görev kamu düzenine ilişkindir; yetki ise kesin veya nispi olabilir. Yargı yeri belirlemesinin sonucunda tespit edilen mahkeme bu niteliği taşır.
- HMK m.398 – Tedbire muhalefetin cezası (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-398#f1): Esas hakkındaki dava açılmamışsa tedbiri veren mahkemedir; dava açılmışsa bu davanın görüldüğü mahkemedir. Şikâyetin hangi mahkemede görüleceğini bu ayrım belirler.

### İcra ve İflas Kanunu
- İİK m.258 – İhtiyati haciz kararı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-258): Görev bakımından genel mahkemeler (asliye hukuk veya asliye ticaret, kira ilişkisinde sulh hukuk) yetkilidir; yetki m.50 uyarınca genel haciz yolundaki kurallara göre belirlenir. Dava açıldıktan sonra talep yalnız davaya bakan mahkemeye yapılır.

### Milletlerarası Tahkim Kanunu
- Milletlerarası Tahkim Kanunu m.3 – Tahkimde görevli ve yetkili mahkeme, müdahalenin sınırı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4686-sayili-milletlerarasi-tahkim-kanunu/madde-3): Bu Kanunda mahkemeye bırakılmış işlerde hangi yargı çevresindeki hangi mahkemenin bakacağını gösteren ölçüttür. Madde, bu ölçütü davalının yerleşim yeri, olağan oturma yeri veya işyeri ile bağlar.

## İlgili konular

- İhtiyati haciz (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/ihtiyati-haciz
- Görevsizlik veya yetkisizlik kararı üzerine yapılacak işlemler ve yargı yeri belirlenmesi (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/gorevsizlik-veya-yetkisizlik-karari-uzerine-yapilacak-islemler-ve-yargi-yeri
- İhtiyati tedbir (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/ihtiyati-tedbir

## Örnek kararlar

- İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi, 2023/2144 E., 2023/1971 K., 29.12.2023 — ilgili: 4686 s. K. m.3
- Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi, 2023/450 E., 2023/528 K., 25.04.2023 — ilgili: 4686 s. K. m.3

## İlgili terimler

[Düşme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/dusme) · [Yargı yeri belirlenmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yargi-yeri-belirlenmesi) · [Yaklaşık ispat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yaklasik-ispat) · [Disiplin hapsi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/disiplin-hapsi) · [Yargı çevresi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yargi-cevresi) · [Şikâyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sikayet)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.