--- title: "Görevsizlik kararı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gorevsizlik-karari" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Görevsizlik kararı **Kısaca:** Görevsizlik kararı, 5 kanunda 10 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TCK geç. m.1 · son Hükümler: Mahkemenin, davaya bakma görevinin kendisinde olmadığını belirterek dosyayı görevli mahkemeye göndermesi anlamına gelen usul kararıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/gecici-madde-1) - HMK m.20 · görevsizlik veya yetkisizlik kararı üzerine yapılacak işlemler: Mahkemenin davaya bakma görevinin kendisinde olmadığını belirleyerek dosyayı görevli yargı yerine bırakması kararıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-20) - CMK m.4 · re'sen görev kararı ve görevde uyuşmazlık: Mahkemenin davanın kendisine ait olmadığını belirterek dosyayı görevli mahkemeye göndermesi kararıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-4) ## Kanunda nerede geçiyor ### Ceza Muhakemesi Kanunu - CMK m.3 – Görev (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-3): Mahkemenin görevinin dışında kaldığını saptayarak dosyayı görevli mahkemeye göndermesi kararıdır. İddianamenin kabulünden sonra ve görevli mahkemeye gönderme yoluyla verilir. - CMK m.4 – Re'sen görev kararı ve görevde uyuşmazlık (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-4): Mahkemenin davanın kendisine ait olmadığını belirterek dosyayı görevli mahkemeye göndermesi kararıdır. Bu karar, iddianamenin kabulünden sonra m.6 uyarınca sınırlandırılmıştır. - CMK m.5 – Görevsizlik kararı verilmesi gereken hâl ve sonucu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-5): Mahkemenin, yargılamaya bakmakta görevli olmadığını belirleyerek işi görevli mahkemeye gönderdiği ara karardır. Madde, bu kararın iddianamenin kabulünden sonra verilebilecek hâlini düzenler. - CMK m.6 – Görevsizlik kararı verilemeyecek hâl (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-6#f1): Mahkemenin işin kendisine ait olmadığını saptayarak dosyayı görevli mahkemeye gönderdiği karardır. Bu madde, duruşma aşamasında verilebilecek bir görevsizlik kararını yasaklar. - CMK geç. m.3 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/gecici-madde-3#f1): Davanın açıldığı mahkemenin görev bakımından yetkili olmadığına karar verilmesidir. Bu madde bakımından, milletvekilleri hakkındaki davalarda görev kuralına dayanan bir görevsizlik kararının verilmesini engeller. ### İdari Yargılama Usulü Kanunu - İYUK m.9 – Görevli olmayan yerlere başvurma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2577-sayili-idari-yargilama-usulu-kanunu/madde-9#f1-2): Yargı yolu veya görev bakımından davaya bakan mahkemenin, davanın başka bir yargı merciinin görevinde olduğunu tespit ederek verdiği karardır. Madde metni, hukuk mahkemesinin bu tür bir kararı yerine kimi zaman dava şartı yokluğu nedeniyle usulden ret verebileceği ayrımına girmez; madde, görev noktasından reddi hâlini düzenler. - İYUK m.43 – Görevsizlik ve yetkisizlik hallerinde yapılacak işlem (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2577-sayili-idari-yargilama-usulu-kanunu/madde-43): Mahkemenin davaya, idari yargı içindeki başka bir mahkemenin ya da yargı yolunun dışındaki bir merciin baktığı gerekçesiyle davayı reddetmesidir. Karar davanın esasına değil, hangi merciin bakacağına ilişkindir. ### Türk Ceza Kanunu - TCK geç. m.1 – Son Hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/gecici-madde-1#f1): Mahkemenin, davaya bakma görevinin kendisinde olmadığını belirterek dosyayı görevli mahkemeye göndermesi anlamına gelen usul kararıdır. Yetki ve görev kavramları farklıdır; bu madde yalnızca görev yönünden verilen kararı kapsar. ### Hukuk Muhakemeleri Kanunu - HMK m.20 – Görevsizlik veya yetkisizlik kararı üzerine yapılacak işlemler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-20): Mahkemenin davaya bakma görevinin kendisinde olmadığını belirleyerek dosyayı görevli yargı yerine bırakması kararıdır. Görev kuralları kanunla düzenlenir ve dava şartı niteliğindedir. ### Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun - Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun m.12 – Ağır ceza mahkemesinin görevi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5235-sayili-adli-yargi-ilk-derece-mahkemeleri-ile-bolge-adliye-mahkemelerinin-kurulus-gorev-ve/madde-12): Mahkemenin davanın kendisine ait olmadığına karar vermesi ve dosyayı görevli mahkemeye göndermesidir. Maddenin uygulanmasında ilk derece aşamasında, iddianamenin kabulünden sonra verilir. ## Karıştırılan kavramlar - **Görevsizlik kararı yasağı / 235 inci maddenin genel uygulaması** (TCK geç. m.1): Madde, geçiş dönemindeki davalarda görevsizlik kararı verilmesini yasaklar. 235 inci maddenin yeni hükmü, geçiş dönemi dışındaki davalarda kendi koşullarına göre uygulanır. Geçici hükümle getirilen yasak, yalnızca geçiş dönemindeki davalarda 235 inci maddenin uygulanmasını durdurur. - **Doğrudan görevli kabul / Görevsizlik kararı sonrası bozma** (2247 s. K. m.10): Görev itirazı reddedilmiş ve yargı yeri kendisini görevli saymışsa uyuşmazlık çıkarma koşulu doğrudan oluşur. Görev itirazı yerinde görülüp görevsizlik kararı verilmişse, bu kararın bozulup yargı merciinin bozmaya uyarak görevli olduğuna karar vermesi gerekir. İkinci durumda uyuşmazlık çıkarılabilmesi için önce kanun yolu incelemesi tamamlanmalıdır. - **Son görevsizlik kararı / ilk görevsizlik kararı** (2247 s. K. m.15): Son görevsizlik kararını veren merci, dosyayı gönderen ve istem üzerine işlem yapan mercidir. İlk görevsizlik kararını veren merci, uyuşmazlığın ilk halkasıdır ve dosyasının da temin edilmesi gereken mercidir. Dosya iki merciin dosyasından oluşur; her iki görevsizlik kararı da dosyada bulunmalıdır. - **Yetkisizlik kararı / görevsizlik kararı** (İYUK m.32): Yetki, aynı yargı kolu içindeki hangi idare mahkemesinin bakacağını belirler. Görev, idari yargı ile adli yargı arasındaki ya da farklı yargı kolları arasındaki ayrımı belirler. Yetkisizlikte dosya aynı yargı kolundaki yetkili idare mahkemesine gönderilir; görevsizlikte ise dosya yetkili yargı merciine gönderilir ve ayrıca m.43 uygulanır. - **Dairenin görevsizlik kararı / Kurula gönderme** (2797 s. K. m.60): Dosyayı alan daire, bir ay içinde ön inceleme yaparak görevli olduğunu düşündüğü başka daireye gönderir. Gönderme kararını alan daire iki hafta içinde kendisinin de görevli olmadığına karar verirse dosyayı Kurula gönderir. İlk gönderme bir aylık, ikinci aşamadaki gönderme iki haftalık süreye tabidir; ilk daire dosyayı doğrudan Kurula gönderemez. - **Görevsizlik kararı / Yetkisizlik kararı (m.21/1-c ve ç)** (HMK m.21): Görevsizlik kararında uyuşmazlık, mahkemenin görevi ile ilgilidir ve hâkim her aşamada resen dikkate alır. Yetkisizlik kararı yalnızca yetki kurallarına ilişkindir ve kesin olmayan yetki hâllerinde taraflar yetkisizlik itirazında bulunabilir. Yargı yeri belirlenmesi yoluna görev uyuşmazlığında her iki mahkemenin görevsizlik kararı verdiği hâllerde gidilir; yetki uyuşmazlığında ise yalnızca kesin yetki hâllerinde gidilir. ## İlgili konular - Kapsam ve tanımlar, görev, bağlantılı davalar (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/kapsam-ve-tanimlar-gorev-baglantili-davalar - İdari davalarda yetki ve bağlantı ile görevsizlik ve yetkisizlik hallerinde yapılacak işlemler (İdari Yargılama Usulü): https://www.hukuksalegitim.com/konu/idari-yargilama-usulu/idari-davalarda-yetki-ve-baglanti - Kapsam ve nitelik, idari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı (İdari Yargılama Usulü): https://www.hukuksalegitim.com/konu/idari-yargilama-usulu/kapsam-ve-nitelik-idari-dava-turleri-ve-idari-yargi-yetkisinin-siniri - Görevsizlik veya yetkisizlik kararı üzerine yapılacak işlemler ve yargı yeri belirlenmesi (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/gorevsizlik-veya-yetkisizlik-karari-uzerine-yapilacak-islemler-ve-yargi-yeri ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2023/104 E., 2024/206 K., 24.04.2024 — ilgili: İYUK m.9, HMK m.20 - Ceza Genel Kurulu, 2010/165 E., 2010/196 K., 12.10.2010 — ilgili: İYUK m.9, CMK m.5 - Ceza Genel Kurulu, 2008/251 E., 2009/30 K., 17.02.2009 — ilgili: CMK m.4, CMK m.5 ## İlgili terimler [Yetkisizlik kararı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yetkisizlik-karari) · [Ortak yüksek görevli mahkeme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ortak-yuksek-gorevli-mahkeme) · [Görev](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gorev) · [Görülmekte olan dava](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gorulmekte-olan-dava) · [Kararın kesinleşmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kararin-kesinlesmesi) · [Duruşma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/durusma) · [Ağır ceza mahkemesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/agir-ceza-mahkemesi) · [Olumsuz görev uyuşmazlığı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/olumsuz-gorev-uyusmazligi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.