--- title: "Gösterge nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gosterge" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Gösterge Diğer yazımlar: Göstergeler **Kısaca:** Gösterge, 3 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - DMK m.177 · yolluk giderleri ve gündelikleri: Memur aylık ve ödeneklerinin hesabında kullanılan katsayı. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-177) - 3055 s. K. m.2: Ödeneklerin hesaplanmasına esas alınan katsayı niteliğindeki değerler. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3055-sayili-cumhurbaskani-cumhurbaskani-yardimcilari-ve-bakanlarin-odenek-ve-yolluklari-ile/madde-2) - 5302 s. K. m.24 · meclis üyelerinin huzur hakları ve diğer sosyal hakları: Memur aylık katsayısı ile çarpılarak parasal tutara dönüştürülen sayısal ölçüdür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5302-sayili-il-ozel-idaresi-kanunu/madde-24) ## Kanunda nerede geçiyor ### Devlet Memurları Kanunu - DMK m.155 – Memurlara ödenecek aylık tutarları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-155#f1): Sınıf ve derece-kademe karşılığında 36. maddedeki tabloda yer alan sayısal değerdir. Tek başına para tutarı ifade etmez; katsayı ile çarpılarak tutara dönüşür. - DMK m.160 – Kademe ilerlemesinde verilecek aylık (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-160#f1): Aylığın hesabında kullanılan ve kademeye göre belirlenen sayısal değerdir. Madde, ileri kademenin göstergesine tekabül eden aylığın ödenmesini öngörür. - DMK m.177 – Yolluk giderleri ve gündelikleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-177#f3): Memur aylık ve ödeneklerinin hesabında kullanılan katsayı. Maddenin son fıkrası, 80 ve 90 göstergelerinin geçici hükümle yükseltilmesini kayda geçirir. - DMK ek m.33 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/ek-madde-33#f1): Maddede unvan gruplarına göre belirlenen ve aylık katsayı ile çarpılarak nöbet ücretinin hesaplandığı sayıdır. Gösterge tablosu 150 ile 55 arasında değişir. ### Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanların Ödenek ve Yollukları ile Temsil Ödenekleri Hakkında Kanun - Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanların Ödenek ve Yollukları ile Temsil Ödenekleri Hakkında Kanun m.2 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3055-sayili-cumhurbaskani-cumhurbaskani-yardimcilari-ve-bakanlarin-odenek-ve-yolluklari-ile/madde-2#f1): Ödeneklerin hesaplanmasına esas alınan katsayı niteliğindeki değerler. Bu göstergeler emeklilik hesabında dikkate alınmaz; yani emekli aylığı bağlanırken ödeneğin bu kısmı hesaba katılmaz. ### İl Özel İdaresi Kanunu - İl Özel İdaresi Kanunu m.24 – Meclis üyelerinin huzur hakları ve diğer sosyal hakları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5302-sayili-il-ozel-idaresi-kanunu/madde-24#f1): Memur aylık katsayısı ile çarpılarak parasal tutara dönüştürülen sayısal ölçüdür. Huzur hakkı tutarı bu ölçü üzerinden hesaplanır, sabit bir lira tutarı değildir. ## Karıştırılan kavramlar - **Aylık gösterge / Ek gösterge** (DMK m.43): Aylık gösterge, derece ve kademe kesişimine göre I sayılı cetvelden doğrudan okunan göstergedir. Ek gösterge, hizmet sınıfı, görev türü ve aylık alınan dereceye göre belirlenen ayrı bir göstergedir. Aylık gösterge tablodan sabit okunur; ek gösterge ise görev ve sınıf değişikliğine bağlı olarak farklılaşabilir. - **Ek gösterge 5300 ve üzeri / 5300'den az (1. ve 2. derece)** (DMK m.68): 1. derece kadroların ek göstergesi 5300 ve üzeri olanlarında en az 12 yıl hizmet aranır. 1. ve 2. derece kadroların ek göstergesi 5300'den az olanlarında en az 10 yıl hizmet aranır. Aynı derecede olsa bile kadronun ek göstergesine göre gereken hizmet süresi iki yıl farklıdır. - **A-a ilk kademe / A-b iktisap edilen gösterge** (DMK m.161): Yeni derecenin ilk kademe göstergesi, memurun iktisap ettiği göstergeden yüksek ise, memur yeni derecenin ilk kademe göstergesine göre aylık alır. Yeni derecenin ilk kademe göstergesi iktisap edilen göstergeden düşükse, iktisap edilen göstergeye eşit olan kademe esas alınır. Göstergenin yükselmesi halinde yeni derece başlangıcı, düşük kalması halinde önceki gösterge korunur. - **B-a eşit gösterge / B-b en yakın gösterge** (DMK m.161): Atandığı derecede eski göstergeye eşit gösterge bulunuyorsa, o kademenin göstergesi esas alınır. Atandığı derecede eşit gösterge yoksa, eski göstergeye en yakın kademenin göstergesi esas alınır. Eşit gösterge yoksa en yakın gösterge uygulanır; bu durumda memurun aylığı eski aylığından farklı olabilir. - **Kademe ilerlemesi / bu maddedeki gösterge tespiti** (DMK m.161): Kademe ilerlemesi (m.64), memurun derece içinde bir kademe ilerlemesini ifade eder ve hizmet süresine bağlıdır. Bu madde, derece değişikliği sırasında hangi göstergenin esas alınacağını belirler. Derece değişikliğinde aylık tespiti bu maddeye, kademe ilerlemesi ise m.64'e göre yapılır. - **Esas derece / Gösterge tablosundaki karşılık derece** (DMK ek geç. m.25): Esas derece, kişinin emekliliğe esas aldığı kendi derecesidir. Gösterge tablosundaki karşılık derece, bu esas derecenin tabloda tekabül ettiği derecedir. Emeklilik, esas derecenin değil gösterge tablosundaki karşılık derecenin üzerinden düzenlenir. ## İlgili terimler [Kademe](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kademe) · [İzinli sayılma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/izinli-sayilma) · [Mazeret izni](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mazeret-izni) · [Yolluk](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yolluk) · [Katsayı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/katsayi) · [Ödenek](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/odenek) · [Gündelik](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gundelik) · [Derece](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/derece) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.