--- title: "Götürü matrah nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/goturu-matrah" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Götürü matrah **Kısaca:** Götürü matrah, 3 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - VUK ek geç. m.5: Gelir vergisi mükellefinin gelirinin defter ve belgelere dayanmadan, kanunda öngörülen ölçütlerle tespit edilen takdir yoluyla belirlenen matrahıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/ek-gecici-madde-5) - 3986 s. K. m.4 · beyan ve Ödeme: Ticari veya mesleki kazancı götürü usulde tespit edilen mükellefin, götürü usulde belirlenen matrahıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3986-sayili-ekonomik-denge-icin-yeni-vergiler-ihdasi-ile-1-7-1964-tarihli-ve-488-sayili-2-7/madde-4) - 4481 s. K. m.2 · verginin konusu, matrahı ve oranı: Ticari ve mesleki kazançları götürü usulde tespit edilen gelir vergisi mükellefleri için 1998 yılına ilişkin olarak belirlenmiş matrahtır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4481-sayili-17-8-1999-ve-12-11-1999-tarihlerinde-marmara-bolgesi-ve-civarinda-meydana-gelen/madde-2) ## Kanunda nerede geçiyor ### Vergi Usul Kanunu - VUK ek geç. m.5 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/ek-gecici-madde-5#f1): Gelir vergisi mükellefinin gelirinin defter ve belgelere dayanmadan, kanunda öngörülen ölçütlerle tespit edilen takdir yoluyla belirlenen matrahıdır. Madde bu matrahın takdir süresini değiştirir. - VUK geç. m.1 – Götürü matrahlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/gecici-madde-1#f1): Vergi matrahının, defter ve belgelere dayanılarak doğrudan hesaplanamadığı hallerde takdir ya da tespit yoluyla saptanan ve vergi tarhına esas alınan sabit tutardır. Bu maddede götürü matrah, 5432 sayılı Kanunun 40. maddesi uyarınca tespit edilmiş olan matrahı ifade eder. ### Ekonomik Denge İçin Yeni Vergiler İhdası ile 1.7.1964 Tarihli ve 488 Sayılı, 2.7.1964 Tarihli ve 492 Sayılı, 7.11.1984 Tarihli ve 3074 Sayılı, 25.10.1984 Tarihli ve 3065 Sayılı, 31.12.1960 Tarihli ve 193 Sayılı, 21.7.1953 Tarihli ve 6183 Sayılı, 2.2.1981 Tarihli ve 2380 Sayılı, 15.7.1963 Tarihli ve 277 Sayılı Kanunların Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun - Ekonomik Denge İçin Yeni Vergiler İhdası ile 1.7.1964 Tarihli ve 488 Sayılı, 2.7.1964 Tarihli ve 492 Sayılı, 7.11.1984 Tarihli ve 3074 Sayılı, 25.10.1984 Tarihli ve 3065 Sayılı, 31.12.1960 Tarihli ve 193 Sayılı, 21.7.1953 Tarihli ve 6183 Sayılı, 2.2.1981 Tarihli ve 2380 Sayılı, 15.7.1963 Tarihli ve 277 Sayılı Kanunların Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.2 – Verginin Konusu, Matrahı ve Oranı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3986-sayili-ekonomik-denge-icin-yeni-vergiler-ihdasi-ile-1-7-1964-tarihli-ve-488-sayili-2-7/madde-2#f1-b): Ticari ve mesleki kazancı götürü usulde tespit edilen mükellefin, mükellefiyet sınıfı ve derecesine göre belirlenen 1994 yılı matrahıdır. Gerçek usulde beyan edilen kazanç yerine bu matrah esas alınır. - Ekonomik Denge İçin Yeni Vergiler İhdası ile 1.7.1964 Tarihli ve 488 Sayılı, 2.7.1964 Tarihli ve 492 Sayılı, 7.11.1984 Tarihli ve 3074 Sayılı, 25.10.1984 Tarihli ve 3065 Sayılı, 31.12.1960 Tarihli ve 193 Sayılı, 21.7.1953 Tarihli ve 6183 Sayılı, 2.2.1981 Tarihli ve 2380 Sayılı, 15.7.1963 Tarihli ve 277 Sayılı Kanunların Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.4 – Beyan ve Ödeme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3986-sayili-ekonomik-denge-icin-yeni-vergiler-ihdasi-ile-1-7-1964-tarihli-ve-488-sayili-2-7/madde-4#f1-d): Ticari veya mesleki kazancı götürü usulde tespit edilen mükellefin, götürü usulde belirlenen matrahıdır. Bent (d) uyarınca bu matrah üzerinden hesaplanan vergi idarece tarh edilir. ### 17.8.1999 ve 12.11.1999 Tarihlerinde Marmara Bölgesi ve Civarında Meydana Gelen Depremin Yol Açtığı Ekonomik Kayıpları Gidermek Amacıyla Bazı Mükellefiyetler İhdası ve Bazı Vergi Kanunlarında Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun - 17.8.1999 ve 12.11.1999 Tarihlerinde Marmara Bölgesi ve Civarında Meydana Gelen Depremin Yol Açtığı Ekonomik Kayıpları Gidermek Amacıyla Bazı Mükellefiyetler İhdası ve Bazı Vergi Kanunlarında Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.2 – Verginin konusu, matrahı ve oranı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4481-sayili-17-8-1999-ve-12-11-1999-tarihlerinde-marmara-bolgesi-ve-civarinda-meydana-gelen/madde-2#f1-b): Ticari ve mesleki kazançları götürü usulde tespit edilen gelir vergisi mükellefleri için 1998 yılına ilişkin olarak belirlenmiş matrahtır. Defter tutularak bulunan gerçek kazanç yerine geçer; madde bu matrahı ayrıca ele alır. ## Karıştırılan kavramlar - **1981 götürü matrah takdiri / diğer yıl takdirleri** (VUK ek geç. m.5): 1981 yılına ilişkin götürü matrah takdirleri, geçici hükmün kapsamındadır ve uzatılmış süreye tabidir. Diğer yıllara ait götürü matrah takdirleri bu hükmün kapsamı dışındadır ve 213 sayılı Kanun'un 40. maddesinin genel süresine tabidir. Uzatılmış süre yalnızca 1981 yılı takdirlerinde uygulanır; diğer yıllarda genel süre geçerlidir. - **Tespit edilmiş götürü matrah / tarhına esas tutulan götürü matrah** (VUK geç. m.1): 5432 sayılı Kanunun 40. maddesi uyarınca tespit edilmiş olan götürü matrah, kendi başına geçiş hükmünün konusu değildir. Yürürlük tarihinde fiilen vergi tarhına esas tutulmakta olan götürü matrah, geçici maddenin uygulama alanına girer. Yalnızca yürürlük tarihinde tarh dayanağı olan götürü matrahlar 1961 yılı vergileri için kullanılabilir; tespit edilmiş ama tarhta kullanılmayan matrahlar kapsam dışındadır. ## Örnek kararlar - 1995/6 E., 1995/29 K., 06.07.1995 — ilgili: 3986 s. K. m.2 ## İlgili terimler [İdarece tarh](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/idarece-tarh) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.