--- title: "Gözetim nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gozetim" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Gözetim **Kısaca:** Gözetim, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - Anayasa m.169 · ormanların korunması ve geliştirilmesi: Tüm ormanlar üzerinde Devletin koruyucu ve denetleyici yetkisidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-169) - Av. K. m.177: Büro ve temsilcilerin baro yönetim kurulunun denetimi altında çalışmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-177) - 1512 s. K. m.121 · gözetim ve denetim yetkisi: Noterliklerin genel işleyişinin ve mevzuata uygunluğunun izlenmesi anlamında kullanılan denetim türüdür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1512-sayili-noterlik-kanunu/madde-121) ## Kanuni tanım - **5996 s. K. m.3/1** (Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu): Herhangi bir gıda veya yem işletmesinin, işletmecisinin veya bunların faaliyetlerinin dikkatli bir şekilde gözlemlenmesini — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5996-sayili-veteriner-hizmetleri-bitki-sagligi-gida-ve-yem-kanunu/madde-3#f1-29 ## Kanunda nerede geçiyor ### Türkiye Cumhuriyeti Anayasası - Anayasa m.169 – A. Ormanların korunması ve geliştirilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-169#f1): Tüm ormanlar üzerinde Devletin koruyucu ve denetleyici yetkisidir. Mülkiyetin kime ait olduğundan bağımsızdır; özel mülkiyetteki ormanlar da bu gözetim altındadır. ### Avukatlık Kanunu - Av. K. m.177 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-177#f1): Büro ve temsilcilerin baro yönetim kurulunun denetimi altında çalışmasıdır. Bu denetim, bürodan ve temsilciden bağımsız bir yetki değil, onların faaliyetinin baro yönetim kurulu tarafından izlenmesini ifade eder. ### Noterlik Kanunu - Noterlik Kanunu m.121 – Gözetim ve denetim yetkisi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1512-sayili-noterlik-kanunu/madde-121#f1): Noterliklerin genel işleyişinin ve mevzuata uygunluğunun izlenmesi anlamında kullanılan denetim türüdür. Madde, gözetimi Adalet Bakanlığı ile Türkiye Noterler Birliğine birlikte bırakır. ## Karıştırılan kavramlar - **Noterin gözetim ihmali / Katibin doğrudan suçu** (1512 s. K. m.160): Noterin gözetim ve denetim görevini yerine getirmemesi, bu maddede ayrı bir suç olarak düzenlenmiştir. Katibin görevden kaynaklanan fiili, katibin kendi suçudur ve katibin kendisi hakkında ayrıca değerlendirilir. Noter bu madde uyarınca TCK m.257/2 ile cezalandırılır; katip hakkında ise kendi suçu nedeniyle ayrı yargılama yapılır. - **Yürütme / gözetim ve denetim** (1739 s. K. m.56): Yürütme, hizmetin fiilen ve doğrudan sunulmasıdır. Gözetim ve denetim, hizmetin mevzuata uygun yapılıp yapılmadığının izlenmesidir. Madde ikisini birlikte Milli Eğitim Bakanlığına yükler; sorumlu olan idare her iki işlevden de hesap verir. - **Gözetim-denetim / işlem yetkisi** (İİK m.4): İcra mahkemesi hâkimi, başkanlık kurulmayan yerlerde icra dairelerinin gözetim ve denetimini yapar. İcra daireleri işlemlerini icra mahkemesinden izin veya talimat almadan doğrudan yapar. Denetim yetkisi, icra dairesinin bağımsız işlemini ortadan kaldırmaz; ancak icra dairesinin işlemi şikâyet konusu olabilir. - **Daimî gözetim / Cumhuriyet savcısı ve adalet müfettişi denetimi** (İİK m.13): Gözetim sürekli ve kendiliğinden yürüyen bir yetkidir. Savcı denetimi yılda en az bir kez yapılan periyodik teftiştir; müfettiş denetimi görevlendirmeye bağlı sürekli teftiştir. Savcı teftişinin takvimi sabit, müfettiş denetimi ise görevlendirmeye bağlıdır; ikisi birbirinin yerini tutmaz. - **Gözetim (icra mahkemesi) / şikâyet (icra dairesi)** (İİK m.227): İcra mahkemesi, iflas idaresi üzerinde gözetim yetkisine sahip olup üyelerin görevine son verebilir. İflas dairesi (müdürü) ve alacaklılar, iflas idaresinin işlemlerine karşı şikâyet yoluna başvurabilir. Gözetim yetkisi resen kullanılabilir; şikâyet ise ilgililerin başvurusuna bağlıdır. - **Eğitim-gözetim görevi / idari iş görevi** (2698 s. K. m.5): Öğrencilerin ders saatleri dışındaki eğitim ve gözetimi, belleticinin birinci işlevidir. Pansiyonun idari işlerinin yürütülmesi, belleticinin ikinci işlevidir. Her iki işlev de tek görevlendirmede birlikte yüklenebilir; madde bunları ayırmamıştır. ## İlgili konular - Mali ve ekonomik hükümler, çeşitli hükümler, son hükümler (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/mali-ve-ekonomik-hukumler-cesitli-hukumler-son-hukumler - Adli müzaharet (Avukatlık Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/avukatlik-hukuku/adli-muzaharet ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2024/773 E., 2025/694 K., 12.11.2025 — ilgili: Anayasa m.169 - Hukuk Genel Kurulu, 2023/434 E., 2024/570 K., 20.11.2024 — ilgili: Anayasa m.169 - Hukuk Genel Kurulu, 2022/229 E., 2023/1071 K., 08.11.2023 — ilgili: Anayasa m.169 ## İlgili terimler [Türkiye Noterler Birliği](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/turkiye-noterler-birligi) · [Adli yardım bürosu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/adli-yardim-burosu) · [Denetim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/denetim) · [İrtifak hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/irtifak-hakki) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.