--- title: "Haczedilemezlik nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/haczedilemezlik" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Haczedilemezlik **Kısaca:** Haczedilemezlik, 17 kanunda 17 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - DMK m.203 · aile yardımı ödeneğinin ödeme usulü: Ödeneğin alacaklıların borç nedeniyle başvurabileceği cebri icra yoluyla paraya çevrilememesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-203) - İş Mah. K. m.35: Alacaklının icra takibinde işçinin ücretinin belirli bir kısmına el koyamaması halidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7036-sayili-is-mahkemeleri-kanunu/madde-35) - SGGSSK m.93 · devir, temlik, haciz ve Kurum alacaklarında zamanaşımı: Gelir, aylık ve ödeneklerin alacaklının talebi üzerine icra yoluyla paraya çevrilememesi durumudur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-93) ## Kanunda nerede geçiyor ### Devlet Memurları Kanunu - DMK m.203 – Aile yardımı ödeneğinin ödeme usulü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-203): Ödeneğin alacaklıların borç nedeniyle başvurabileceği cebri icra yoluyla paraya çevrilememesidir. Bu koruma, ödeneğin bizzat ailenin geçimine ayrılmasından kaynaklanır. ### İş Mahkemeleri Kanunu - İş Mah. K. m.35 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7036-sayili-is-mahkemeleri-kanunu/madde-35): Alacaklının icra takibinde işçinin ücretinin belirli bir kısmına el koyamaması halidir. Bu korumanın kapsamı aylık ücretin dörtte birine kadar sınırlıdır. ### Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu - SGGSSK m.93 – Devir, temlik, haciz ve Kurum alacaklarında zamanaşımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-93): Gelir, aylık ve ödeneklerin alacaklının talebi üzerine icra yoluyla paraya çevrilememesi durumudur. Bu yasak mutlak değildir; 88. madde kapsamındaki takip ve tahsili gereken alacaklar ile nafaka borçları bakımından yasak uygulanmaz. ### Sosyal Hizmetler Kanunu - Sosyal Hizmetler Kanunu m.29 – Haciz, devir ve temlik ayrıcalığı: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2828-sayili-sosyal-hizmetler-kanunu/madde-29): Yardımın borçlunun alacaklıları tarafından haciz yoluyla paraya çevrilememesidir. Haciz, yardımın hak sahibinin mal varlığına girmesinden sonra da yasaktır. ### Devlet İhale Kanunu - Devlet İhale Kanunu m.26 – Teminat olarak kabul edilecek değerler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2886-sayili-devlet-ihale-kanunu/madde-26): İdarece alınan teminatların her ne suretle olursa olsun haciz konusu yapılamaması ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaması kuralıdır. Kuralın amacı, teminatın ihale dokümanındaki taahhüdün güvencesi olarak gelir kaydına imkan vermesidir. ### Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu - Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu m.36 – İl müdürlüklerinin malları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3289-sayili-genclik-ve-spor-hizmetleri-kanunu/madde-36): Bir malın, alacağın veya gelirin icra takibinde haciz konusu yapılamaması durumudur. Madde, il müdürlüklerinin malları, gelirleri ve alacaklarını kapsamına alır; haczedilemezlik bu varlıkların tamamına uygulanır. ### Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu - Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu m.12 – Gelirler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4562-sayili-organize-sanayi-bolgeleri-kanunu/madde-12): Su, elektrik ve doğalgaz gelirlerinin icra yoluyla haczine izin verilmemesidir. Bu gelirler ayrıca amacı dışında kullanılamaz. ### Türkiye İş Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun - Türkiye İş Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun m.1 – Amaç ve kapsam (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4904-sayili-turkiye-is-kurumu-ile-ilgili-bazi-duzenlemeler-hakkinda-kanun/madde-1): Kurumun malları, alacakları ve banka hesapları üzerinde icra yoluyla haciz konulamaması anlamına gelir. Kurumun mal varlığı bu nedenle icra takibine konu olamaz. ## Karıştırılan kavramlar - **Haciz / Haczedilemezlik istisnası yok** (4904 s. K. m.1): Kurumun malları, alacakları ve banka hesapları icra hukuku bakımından haczedilemez niteliktedir. Kurum dışındaki kişilerin malları, alacakları ve hesapları haczedilebilir; bu kural Kurum için geçerli değildir. Kurum aleyhine icra takibi yapılarak mal veya hesaplarına haciz konulamaz; alacaklı Kurumun mal varlığından tahsil yapamaz. - **Vergi, resim ve harç muafiyeti / haczedilemezlik** (5102 s. K. m.4): Birinci fıkra, senet tanzim ve tasdik işlemlerinin vergi, resim ve harçtan muaf olmasını düzenler. İkinci fıkra, Kurumca verilen burs-kredi ve nakdî yardımların haczedilemezliğini düzenler. İki fıkra farklı konuları düzenler; birincisi işlem maliyetine, ikincisi borçlunun malvarlığına ilişkindir. Muafiyet bir işlemi, haczedilemezlik ise bir alacak veya para yardımını konu alır. - **Haczedilemezlik / genel haciz rejimi** (7091 s. K. m.10): Eylemler sebebiyle hayatını kaybeden, malul olan veya yaralanan kamu görevlileri ve sivillerin ilgili mevzuat uyarınca aldığı tutarlar. Bu kişilerin dışında kalan ve diğer kanunlara tabi alacaklar. Birinci grupta ödenen gelir, aylık, emekli ikramiyesi, nakdi tazminat ve ek tazminatlar haczedilemez; ikinci grupta genel haciz hükümleri uygulanır. ## İlgili konular - Ortak ve çeşitli hükümler (Sosyal Güvenlik Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/sosyal-guvenlik-hukuku/ortak-ve-cesitli-hukumler - Borçlu elinde haczedilen mallara karşı istihkak iddiaları (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/borclu-elinde-haczedilen-mallara-karsi-istihkak-iddialari ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2023/593 E., 2025/686 K., 05.11.2025 — ilgili: SGGSSK m.93 ## İlgili terimler [Ücretin saklı kısmı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ucretin-sakli-kismi-veya-haczedilemez-kisim) · [Nafaka borcu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/nafaka-borcu) · [Bağış](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bagis) · [Devir ve temlik](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/devir-ve-temlik) · [Nakdî yardım](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/nakdi-yardim) · [Ek tazminat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ek-tazminat) · [Malul](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/malul) · [Tespit tarihi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tespit-tarihi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.