---
title: "Haczedilmezlik nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/haczedilmezlik"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Haczedilmezlik

**Kısaca:** Haczedilmezlik, 4 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- 1581 s. K. m.13 · mutlak rehin hakkı: Rehin konusu malların üçüncü kişilerin alacakları için haczedilememesi kuralıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1581-sayili-tarim-kredi-kooperatifleri-ve-birlikleri-kanunu/madde-13)
- 3671 s. K. m.1 · ödenek, Yolluk, Diğer Mali ve Sosyal Haklar: Yolluk olarak ödenen tutarların alacaklılar tarafından haciz yoluyla alınamaması durumudur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3671-sayili-turkiye-buyuk-millet-meclisi-uyelerinin-odenek-yolluk-ve-emekliliklerine-dair-kanun/madde-1)
- 4933 s. K. m.13: Armağanın alacaklının borç alacağına karşılık icra yoluyla paraya çevrilememesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4933-sayili-inonu-armaganlari-kanunu/madde-13)

## Kanunda nerede geçiyor

### İcra ve İflas Kanunu
- İİK m.83/A – Önceden yapılan anlaşmalar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-83a): İİK m.82 ve m.83 ile özel kanunlarda, belirli mal ve hakların cebri icrada haczedilememesi kuralıdır. Madde, bu korumadan vazgeçişi sınırlamaktadır.

### Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanunu
- Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanunu m.13 – Mutlak rehin hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1581-sayili-tarim-kredi-kooperatifleri-ve-birlikleri-kanunu/madde-13): Rehin konusu malların üçüncü kişilerin alacakları için haczedilememesi kuralıdır. Bu koruma, kooperatifin rehin hakkı nedeniyle bu malların ayrılmasını sağlar; kooperatifin kendi hakkı dışında haciz yoluyla mallara el konulmasını önler.

### Türkiye Büyük Millet Meclisi Üyelerinin Ödenek, Yolluk ve Emekliliklerine Dair Kanun
- Türkiye Büyük Millet Meclisi Üyelerinin Ödenek, Yolluk ve Emekliliklerine Dair Kanun m.1 – Ödenek, Yolluk, Diğer Mali ve Sosyal Haklar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3671-sayili-turkiye-buyuk-millet-meclisi-uyelerinin-odenek-yolluk-ve-emekliliklerine-dair-kanun/madde-1): Yolluk olarak ödenen tutarların alacaklılar tarafından haciz yoluyla alınamaması durumudur. Madde bu güvenceyi yalnız yolluk için öngörür; ödenek için aynı hüküm yoktur.

### İnönü Armağanları Kanunu
- İnönü Armağanları Kanunu m.13 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4933-sayili-inonu-armaganlari-kanunu/madde-13): Armağanın alacaklının borç alacağına karşılık icra yoluyla paraya çevrilememesidir. Koruma yalnızca borç nedenine dayalı hacizler için öngörülmüştür.

## Karıştırılan kavramlar

- **Genel düzenleme / özel kanunlardaki haczedilmezlik** (İİK m.83/A): Madde doğrudan İİK m.82 ve m.83'e atıf yapar. Özel kanunlarla haczedilemeyeceği öngörülen mal ve haklar da madde kapsamına girer. Özel kanundaki haczedilmezlik de aynı geçersizlik rejimine tabidir.
- **Vergi, resim ve harç muafiyeti / borç için haczedilmezlik** (4933 s. K. m.13): Vergi, resim ve harç muafiyeti, armağanın devlete karşı mali yükümlülük doğurmamasını sağlar. Haczedilmezlik, armağanın özel alacaklılara karşı korunmasını sağlar. İki koruma farklı kişilere ve farklı yükümlülüklere karşı işler; biri diğerinin yerine geçmez.
- **Haczedilmezlik-rehnedilmezlik / genel mal rejimi** (5737 s. K. m.15): Hayrat taşınmazlar üzerinde alacaklılar haciz veya rehin yoluyla bu taşınmazlardan yararlanamaz. Vakfın hayrat niteliği taşımayan malvarlığı unsurları bu koruma kapsamında değildir. Hayrat taşınmazlar icra takibine ve rehin hakkına konu olamaz; diğer malvarlığı unsurları için genel icra hükümleri geçerlidir.

## İlgili konular

- Haciz (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/haciz

## Örnek kararlar

- Hukuk Genel Kurulu, 2013/1705 E., 2015/1085 K., 25.03.2015 — ilgili: 4933 s. K. m.13
- 12. Hukuk Dairesi, 2020/6436 E., 2020/8283 K., 07.10.2020 — ilgili: 1581 s. K. m.13
- 12. Hukuk Dairesi, 2007/6601 E., 2007/8603 K., 30.04.2007 — ilgili: 1581 s. K. m.13

## İlgili terimler

[Mutlak rehin hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mutlak-rehin-hakki) · [Vergi, resim ve harç muafiyeti](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vergi-resim-ve-harc-muafiyeti) · [Yolluk](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yolluk) · [Mali ve sosyal haklar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mali-ve-sosyal-haklar)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.