---
title: "Hak Düşürücü Süre (6 işgünü) nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hak-dusurucu-sure-6-isgunu"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Hak Düşürücü Süre (6 işgünü)

**Kısaca:** Hak Düşürücü Süre (6 işgünü), 22 kanunda 46 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- TMK m.303 · hak düşürücü süreler: Süre geçince hakkın kendisinin sona erdiği süredir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-303)
- TBK m.281 · artırmanın iptali: Süre geçtiğinde hakkın kendisinin sona erdiği süredir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-281)
- CMK m.18 · yetkisizlik iddiası: Geçtiğinde hakkın kendisinin sona erdiği süredir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-18)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Medeni Kanunu (10 maddeden 8'i)
- TMK m.152 – 5. Hak düşürücü süre (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-152): Süre geçince hakkın kendisinin sona erdiği, hak sahibinin süre içinde kullanmamasından doğan süredir. Hak düşürücü süre, dava ve talep hakkının yanında hakkın kendisini ortadan kaldırır.
- TMK m.161 – I. Zina (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-161): Süre geçtiğinde dava hakkının kendisinin sona erdiği, hâkimin bunu re'sen dikkate aldığı süredir. Zina davasında iki ayrı hak düşürücü süre vardır.
- TMK m.289 – III. Hak düşürücü süreler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-289): Süre geçtiğinde hakkın kendisinin sona erdiği, hâkimin de bunu re'sen dikkate alabildiği süredir. Soybağının reddi davası için öngörülen bir yıllık süre bu niteliktedir. Durmaz ve kesilmez.
- TMK m.300 – 3. Hak düşürücü süreler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-300): Süre geçince hakkın kendisinin sona erdiği, hâkimin de bunu kendiliğinden dikkate aldığı süre türü. Bu maddedeki süreler hak düşürücü niteliktedir.
- TMK m.303 – III. Hak düşürücü süreler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-303): Süre geçince hakkın kendisinin sona erdiği süredir. Bu maddede ananın dava hakkı bakımından bir yıllık süre hak düşürücü nitelikte kabul edilmektedir; dava açılmadığında hak düşer.
- TMK m.319 – II. Hak düşürücü süre (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-319): Süre geçtiğinde hakkın kendiliğinden sona erdiği, hâkimin bu sonucu re'sen dikkate aldığı süredir. Bu maddede öngörülen bir yıllık süre bu niteliktedir, zamanaşımı gibi durmaz ve kesilmez.
- TMK m.559 – III. Hak düşürücü süreler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-559): Süre dolduğunda hakkın kendiliğinden sona erdiği, hâkimin de bunu re'sen dikkate aldığı süredir. Bu maddede iptal davası hakkı bu tür bir süreye bağlanmıştır; süre durmaz ve kesilmez.
- TMK m.571 – IV. Hak düşürücü süreler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-571): Süre dolunca hakkın kendisinin sona erdiği süredir. Bu süre durmaz, kesilmez ve hâkim tarafından re'sen dikkate alınır.

### Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.255 – 3. Haklı sebepler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-255#f2): Süre geçtikten sonra hakkın kendisinin sona erdiği, hâkimin de bunu kendiliğinden gözettiği süredir. İkinci fıkradaki üç aylık süre bu niteliktedir.
- TTK m.445 – I - İptal sebepleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-445): Üç aylık dava açma süresinin geçmesiyle hakkın kendisinin sona erdiği süredir. Süre geçtikten sonra iptal istenemez; bu nedenle süre, hâkim tarafından kendiliğinden gözetilen bir süredir.
- TTK m.448 – I - İlan, teminat ve kanun yolu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-448): Süre geçince hakkın kendisinin sona erdiği süredir. Madde metninde üç aylık süre bu niteliktedir ve yalnızca iptal davası bakımından duruşmanın başlamasını engeller.
- TTK m.558 – IV - İbra — 1. İbranın etkisi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-558): Diğer pay sahiplerinin dava haklarının ibra tarihinden itibaren altı ay geçmekle düşmesini sağlayan süredir. Hâkim bu süreyi kendiliğinden gözetir.
- TTK m.640 – III - Çıkarma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-640): Süre geçtiğinde hakkın kendisinin sona erdiği ve hâkimin bunu re'sen dikkate aldığı süredir. Bu maddedeki üç aylık süre bu niteliktedir.
- TTK m.1188 – VII- Tazminat istemi için süre — 1. Hak düşürücü süre (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1188): Süre geçtiğinde hakkın kendisinin sona erdiği, hâkimin bunu kendiliğinden dikkate aldığı süredir. Madde 1'deki bir yıllık süre bu niteliktedir ve yargı yoluna başvuruyla durdurulması veya kesilmesi söz konusu değildir.
- TTK m.1189 – 2. Hak düşürücü süre itirazından yararlanma hakkının kaybedilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1189): Süresi içinde kullanılmayan hakkın kendiliğinden sona erdiği süredir. Bu madde bakımından söz konusu olan, tazminat davasının açılması için öngörülen süredir.
- TTK m.1238 – b) Taşıyanı ispat (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1238#f4): Dördüncü fıkrada anılan 1188. maddedeki süredir. Taşıyanın doğru kimliğinin bildirilmesine kadar taşıyana yöneltilecek istemler hakkında işlemeye başlamaz.

### Ceza Muhakemesi Kanunu
- CMK m.18 – Yetkisizlik iddiası (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-18): Geçtiğinde hakkın kendisinin sona erdiği süredir. Madde ve gerekçe bu süreyi, yetkisizlik iddiasında bulunabilecekler bakımından hak düşürücü nitelikte görmektedir.
- CMK m.40 – Eski hâle getirme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-40): Geçmesiyle kullanılması gereken hakkın sona erdiği süredir. Eski hale getirme yalnız bu tür sürelerde gündeme gelir; sürenin kaçırılması hakkın kendisini ortadan kaldırır.
- CMK m.142 – Tazminat isteminin koşulları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-142): Tazminat isteminin kararın kesinleşmesinden itibaren belirli bir süre içinde yapılması gerektiğini ifade eder. Süre geçtikten sonra hakkın kendisi sona erer.

### Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.142 – Süreler hakkında karar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-142): Kanunda öngörülen bir hakkın kullanılabilmesi için tanınan ve süre geçtiğinde hakkın kendisinin sona erdiği süredir. Süre, hakkın doğumundan itibaren işler ve kesilmesi ya da durması kural olarak kabul edilmez.
- HMK m.377 – Süre (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-377): Süre geçtiğinde hakkın kendisinin sona erdiği süredir. Madde metninde yer alan süreler için açıklamalar bu niteliği belirtir.
- HMK m.394 – İhtiyati tedbir kararına karşı itiraz (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-394)

### İcra ve İflas Kanunu
- İİK m.69 – İtirazın muvakkaten kaldırılmasının hükümleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-69): Borçtan kurtulma davasının açılması için kararın tefhim veya tebliğinden itibaren işleyen yedi günlük süredir. Süre geçtikten sonra dava açılamaz ve geçici haciz kesin hacze dönüşür.
- İİK m.284 – Hak düşürücü müddet (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-284): Süre geçince hakkın kendisinin sona erdiği, hâkimin de bunu kendiliğinden dikkate aldığı süre türüdür. İptal davası hakkı için m.284 süresi bu niteliktedir.
- İİK m.347 – Şikayet süresi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-347): Süre geçtiğinde şikâyet hakkının kendisinin sona erdiği süredir. Bu nitelik madde metninde açıkça yazılı değildir; maddedeki 'düşer' ifadesinden ve şikâyet süresinin hak düşürücü niteliği hakkındaki açıklamadan çıkarılmıştır.

### Türk Borçlar Kanunu
- TBK m.281 – IV. Artırmanın iptali (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-281): Süre geçtiğinde hakkın kendisinin sona erdiği süredir. Maddedeki on günlük ve bir yıllık süreler bu niteliktedir ve durması ya da kesilmesi söz konusu değildir.
- TBK m.297 – III. Geri alma hakkının süresi ve mirasçılara geçmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-297): Hakkın kullanılması için kanunla konulmuş ve süre geçince hakkın kendisinin sona erdiği süredir. Geri alma hakkında bir yıllık süre bu niteliktedir; durması ya da kesilmesi söz konusu değildir.

### İş Kanunu
- İş K. m.20 – Fesih bildirimine itiraz ve usulü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4857-sayili-is-kanunu/madde-20): Süre geçtiğinde hakkın kendisinin sona erdiği, hâkimin de bunu kendiliğinden dikkate aldığı süredir. Maddedeki bir aylık başvuru süresi bu niteliktedir.
- İş K. m.26 – Derhal fesih hakkını kullanma süresi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4857-sayili-is-kanunu/madde-26): Süre geçtiğinde hakkın kendisinin sona erdiği süredir. Bu maddede öğrenme ve olay tarihinden başlayan iki ayrı süre hak düşürücü niteliktedir.

### Türkiye Cumhuriyeti Anayasası
- Anayasa m.151 – 6. Dava açma süresi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-151): Süre geçtiğinde dava açma hakkının kendisinin sona erdiği süredir. Bu süre, madde metnine göre, Resmi Gazetede yayımlanmadan başlayarak işler.

## Karıştırılan kavramlar

- **Hak düşürücü süre / zamanaşımı** (TMK m.319): Bu maddedeki bir yıllık süre hak düşürücü süredir; süre geçtiğinde dava hakkı kendiliğinden sona erer. Zamanaşımında hak varlığını korur, yalnız borçlu def'i olarak ileri sürdüğünde dava engellenir. Hâkim hak düşürücü süreyi re'sen gözetir; sürenin durması ve kesilmesi söz konusu olmaz.
- **Zamanaşımı / Hak düşürücü süre** (MÖHUK m.8): Zamanaşımı, süre geçince hakkın varlığını korur, yalnız dava yoluyla ileri sürülmesi engellenir ve borçlunun def'i gerekir. Hak düşürücü süre, geçince hakkın kendisi sona erer ve hâkim bunu re'sen gözetir. Bu madde yalnızca zamanaşımına uygulanır; hak düşürücü sürelerin hukuki niteliği ve bağlanacağı hukuk bu maddeyle belirlenmez.
- **Zamanaşımı / altı aylık hak düşürücü süre** (TTK m.558): Sorumluluk davasının genel zamanaşımı süresi, dava hakkının ayrıca kanunda belirtilen süreye bağlı olup olmadığını belirler. Ikinci fıkradaki altı aylık süre, diğer pay sahiplerine özgü ayrı bir hak düşürücü süredir. Altı ay geçince dava hakkı, zamanaşımı süresi dolmamış olsa bile düşer.
- **Hak düşürücü süre / Zamanaşımı süresi** (TKHK geç. m.1): Hak düşürücü süre, süre dolunca hakkın kendisi sona erdiği için geçiş hükmü bakımından da bu niteliğiyle değerlendirilir. Zamanaşımı süresi, süre dolunca hakkı dava yoluyla ileri sürülemez kıldığı için geçiş hükmü bakımından aynı kurala bağlanmıştır. Her iki süre türünde de yürürlük öncesinde işlemeye başlamış süre, yeni Kanunda öngörülen sürenin geçmesiyle dolmuş sayılır.
- **Düzenleyici süre / hak düşürücü süre** (İİK m.112): m.112'deki iki aylık süre, icra dairesinin satışı gerçekleştirmesi için öngörülmüş bir yükümlülük süresidir. m.106'daki satış isteme süresi ise alacaklının satışı talep etmesi için tanınmış ve geçince haczi düşüren bir süredir. İki aylık süre aşıldığında satış geçerliliğini korur; satış isteme süresi aşıldığında ise haciz düşer.
- **Hak düşürücü süre / mutlak butlan** (TMK m.83): İptal davasına konu kararlar bakımından madde süreleri uygulanır. Yok veya mutlak butlanla hükümsüz kararlar madde kapsamı dışında tutulmuştur. Mutlak butlan iddiası bu süre sınırlarına bağlı kalmadan ileri sürülebilir.

## İlgili konular

- Fesih bildirimine itiraz ve usulü (İş Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/is-hukuku/fesih-bildirimine-itiraz-ve-usulu
- Ölüme bağlı tasarrufların iptali ve tenkisi (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/olume-bagli-tasarruflarin-iptali-ve-tenkisi
- Tanıma ve babalık hükmü (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/tanima-ve-babalik-hukmu
- Genel kurul kararlarının iptali ve çeşitli hükümler (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/genel-kurul-kararlarinin-iptali-ve-cesitli-hukumler
- İptal davası ve itiraz yolu (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/iptal-davasi-ve-itiraz-yolu
- Yüksek mahkemeler (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/yuksek-mahkemeler

## Örnek kararlar

- Hukuk Genel Kurulu, 2023/435 E., 2024/198 K., 24.04.2024 — ilgili: İİK m.284, TMK m.617
- 2023/167 E., 2024/115 K., 30.05.2024 — ilgili: TMK m.289
- 2022/81 E., 2023/153 K., 13.09.2023 — ilgili: 7091 s. K. m.5

## İlgili terimler

[Resen tebliğ](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/resen-teblig) · [Zamanaşımı süresi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zamanasimi-suresi) · [İptal Davası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/i-ptal-davasi) · [Zamanaşımı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zamanasimi) · [İlgililer](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ilgililer) · [Haklı sebep](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hakli-sebep) · [Teminat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/teminat) · [Yetkisizlik iddiası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yetkisizlik-iddiasi)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.